Ustawa o Państwowej Energetyce Jądrowej

[Anton Talanov]

USTAWA

o państwowej energetyce jądrowej

z dnia 22 września 2026 r.


Rozdział I. Przepisy ogólne

Art. 1.

1. Ustawa określa zasady organizacji i funkcjonowania państwowej energetyki jądrowej w Drackiej Republice Ludowo-Demokratycznej.


2. Ustawa określa w szczególności:



- państwową własność infrastruktury jądrowej;


- organizację przedsiębiorstw jądrowych;


- zadania państwowego operatora elektrowni jądrowych;


- zasady budowy i eksploatacji elektrowni jądrowych;


- zasady rozwoju krajowego przemysłu jądrowego;


- finansowanie państwowej energetyki jądrowej;


- współpracę międzynarodową i technologiczną;


- zasady dostaw energii elektrycznej z elektrowni jądrowych.



Art. 2.
Państwowa energetyka jądrowa stanowi część strategicznego sektora gospodarki państwa.

Art. 3.
Celem państwowej energetyki jądrowej jest zapewnienie:

1. bezpieczeństwa energetycznego Republiki;


2. stabilnych dostaw energii elektrycznej;


3. rozwoju przemysłu;


4. ograniczenia zależności od importowanych paliw energetycznych;


5. rozwoju krajowych technologii;


6. długoterminowego rozwoju gospodarczego.



Art. 4.
Energetyka jądrowa jest prowadzona zgodnie z zasadami państwowego planowania gospodarczego.

Art. 5.

1. Podstawową formą własności strategicznej infrastruktury jądrowej jest własność państwowa.


2. Elektrownie jądrowe oraz podstawowa infrastruktura związana z ich funkcjonowaniem mogą być prowadzone przez przedsiębiorstwa państwowe.



Art. 6.
Państwowa energetyka jądrowa podlega przepisom dotyczącym przedsiębiorstw państwowych, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.


Rozdział II. Państwowy system energetyki jądrowej

Art. 7.
Tworzy się Państwowy System Energetyki Jądrowej, zwany dalej „Systemem”.

Art. 8.
W skład Systemu wchodzą:

1. Minister Gospodarki;


2. państwowe przedsiębiorstwa energetyki jądrowej;


3. państwowe przedsiębiorstwa przemysłu jądrowego;


4. jednostki badawcze;


5. jednostki szkoleniowe;


6. państwowe przedsiębiorstwa zajmujące się gospodarką paliwem i odpadami;


7. inne podmioty wskazane w Narodowym Programie Energetyki Jądrowej.



Art. 9.
Minister Gospodarki sprawuje nadzór właścicielski nad państwowymi przedsiębiorstwami energetyki jądrowej w zakresie określonym ustawą.

Art. 10.
Nadzór właścicielski nie obejmuje kompetencji Drackiego Urzędu Bezpieczeństwa Jądrowego w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.

Art. 11.
Organy państwowej energetyki jądrowej współpracują z organami odpowiedzialnymi za:

1. energetykę;


2. finanse publiczne;


3. transport;


4. ochronę środowiska;


5. ochronę ludności;


6. naukę i szkolnictwo wyższe;


7. bezpieczeństwo państwa.


Rozdział III. Państwowe przedsiębiorstwo energetyki jądrowej

Art. 12.

1. Tworzy się państwowe przedsiębiorstwo pod nazwą Drackie Elektrownie Jądrowe, zwane dalej „DEJ”.


2. DEJ jest państwowym przedsiębiorstwem odpowiedzialnym za rozwój, budowę i eksploatację elektrowni jądrowych Republiki.



Art. 13.
DEJ podlega Ministrowi Gospodarki.

Art. 14.
Do zadań DEJ należy:

1. przygotowanie inwestycji jądrowych;


2. budowa elektrowni jądrowych;


3. eksploatacja elektrowni;


4. utrzymanie infrastruktury;


5. rozwój technologiczny;


6. przygotowanie kadr;


7. udział w badaniach naukowych;


8. współpraca z przemysłem krajowym;


9. prowadzenie projektów modernizacyjnych;


10. przygotowanie elektrowni do bezpiecznego zakończenia eksploatacji.



Art. 15.
DEJ może tworzyć oddziały, zakłady, centra techniczne i inne jednostki organizacyjne niezbędne do wykonywania zadań.

Art. 16.
DEJ może zawierać umowy z przedsiębiorstwami państwowymi, spółdzielniami, przedsiębiorstwami prywatnymi oraz podmiotami zagranicznymi, jeżeli umowy te są zgodne z prawem i wymaganiami bezpieczeństwa.

Art. 17.
DEJ nie może wykonywać czynności należących wyłącznie do Drackiego Urzędu Bezpieczeństwa Jądrowego.


Rozdział IV. Organizacja DEJ

Art. 18.
Organami DEJ są:

1. Dyrektor Generalny;


2. Rada Nadzorcza;


3. właściwe jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa.



Art. 19.
Dyrektora Generalnego DEJ powołuje i odwołuje Minister Gospodarki.

Art. 20.
Dyrektor Generalny odpowiada za:

1. działalność przedsiębiorstwa;


2. realizację planów inwestycyjnych;


3. bezpieczeństwo organizacyjne przedsiębiorstwa;


4. gospodarkę finansową;


5. rozwój kadr;


6. realizację zadań określonych przez Ministra Gospodarki.



Art. 21.
Rada Nadzorcza kontroluje działalność przedsiębiorstwa i przedstawia Ministrowi Gospodarki okresowe sprawozdania.

Art. 22.
Struktura organizacyjna DEJ musi zapewniać rozdzielenie funkcji zarządczych, technicznych, finansowych i bezpieczeństwa.


Rozdział V. Elektrownie jądrowe

Art. 23.
Elektrownia jądrowa będąca własnością państwa może być eksploatowana przez DEJ albo inne państwowe przedsiębiorstwo posiadające odpowiednie zezwolenia.

Art. 24.
Każda elektrownia stanowi wyodrębnioną jednostkę organizacyjną operatora.

Art. 25.
Operator elektrowni odpowiada za jej:

1. eksploatację;


2. utrzymanie;


3. modernizację;


4. bezpieczeństwo techniczne;


5. gospodarkę paliwem;


6. gospodarkę odpadami;


7. przygotowanie do likwidacji.



Art. 26.
Uruchomienie i eksploatacja elektrowni wymagają zezwoleń przewidzianych w ustawie o bezpieczeństwie jądrowym i ochronie radiologicznej.

Art. 27.
Właściciel elektrowni nie może nakazać operatorowi naruszenia wymagań bezpieczeństwa jądrowego.

Art. 28.
W przypadku konfliktu między interesem gospodarczym przedsiębiorstwa a wymaganiami bezpieczeństwa pierwszeństwo mają wymagania bezpieczeństwa określone w przepisach prawa.


Rozdział VI. Państwowy program budowy elektrowni

Art. 29.
Budowa elektrowni jądrowych odbywa się na podstawie Narodowego Programu Energetyki Jądrowej.

Art. 30.
Program określa w szczególności:

1. liczbę planowanych elektrowni;


2. ich lokalizację;


3. planowaną moc;


4. technologie reaktorowe;


5. harmonogram inwestycji;


6. przewidywane koszty;


7. źródła finansowania;


8. udział przemysłu krajowego;


9. zapotrzebowanie na kadry.



Art. 31.
Minister Gospodarki aktualizuje program w zależności od potrzeb gospodarki i rozwoju systemu energetycznego.

Art. 32.
Najważniejsze inwestycje mogą być uznane przez Radę Ministrów za inwestycje strategiczne państwa.

Art. 33.
Inwestycja strategiczna korzysta z pierwszeństwa w planowaniu niezbędnej infrastruktury państwowej.


Rozdział VII. Państwowy przemysł jądrowy

Art. 34.
Państwo rozwija krajowy przemysł przeznaczony do obsługi energetyki jądrowej.

Art. 35.
Do strategicznych dziedzin przemysłu jądrowego należą:

1. urządzenia energetyczne;


2. urządzenia elektryczne;


3. automatyka;


4. aparatura kontrolno-pomiarowa;


5. materiały specjalistyczne;


6. systemy chłodzenia;


7. systemy bezpieczeństwa;


8. urządzenia transportowe;


9. wyposażenie laboratoryjne.



Art. 36.
Minister Gospodarki może ustanawiać państwowe programy rozwoju produkcji urządzeń dla sektora jądrowego.

Art. 37.
Państwowe przedsiębiorstwa mogą otrzymywać priorytet w zamówieniach związanych z realizacją strategicznych inwestycji jądrowych.

Art. 38.
W przypadku braku krajowych możliwości produkcyjnych państwo może dopuścić import niezbędnych urządzeń i technologii.

Art. 39.
Import technologii nie może naruszać wymagań bezpieczeństwa jądrowego ani przepisów o ochronie informacji państwowych.


Rozdział VIII. Paliwo jądrowe

Art. 40.
Państwo zapewnia ciągłość dostaw paliwa dla państwowych elektrowni jądrowych.

Art. 41.
Minister Gospodarki opracowuje politykę bezpieczeństwa dostaw paliwa jądrowego.

Art. 42.
Państwo może tworzyć strategiczne zapasy paliwa jądrowego.

Art. 43.
Gospodarka paliwem odbywa się z zachowaniem przepisów dotyczących bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej i ochrony materiałów jądrowych.

Art. 44.
DEJ odpowiada za zapewnienie paliwa niezbędnego do prowadzenia działalności zgodnie z zatwierdzonym planem produkcji energii.


Rozdział IX. Produkcja i sprzedaż energii

Art. 45.
Energia elektryczna wytwarzana przez państwowe elektrownie jądrowe stanowi część krajowego systemu energetycznego.

Art. 46.
Produkcja energii jądrowej jest uwzględniana w państwowych planach energetycznych.

Art. 47.
Minister Gospodarki określa, w ramach planów gospodarczych, podstawowe zadania produkcyjne państwowych elektrowni jądrowych.

Art. 48.
Energia z elektrowni jądrowych może być przeznaczana w szczególności na potrzeby:

1. gospodarstw domowych;


2. przemysłu;


3. transportu;


4. infrastruktury państwowej;


5. przedsiębiorstw państwowych;


6. pozostałych odbiorców.



Art. 49.
Wytwarzanie energii elektrycznej nie może odbywać się z naruszeniem wymagań bezpieczeństwa jądrowego.

Art. 50.
Minister Gospodarki, w porozumieniu z właściwymi organami energetycznymi, ustala zasady wprowadzania energii jądrowej do krajowego systemu elektroenergetycznego.


Rozdział X. Finansowanie

Art. 51.
Państwowa energetyka jądrowa może być finansowana z:

1. budżetu państwa;


2. środków DEJ;


3. Państwowego Funduszu Rozwoju Energetyki Jądrowej;


4. kredytów państwowych;


5. przychodów ze sprzedaży energii;


6. innych źródeł przewidzianych prawem.



Art. 52.
Inwestycje jądrowe są ujmowane w państwowym planie inwestycyjnym.

Art. 53.
Państwo zapewnia finansowanie obowiązków związanych z:

1. bezpieczeństwem;


2. gospodarką odpadami;


3. likwidacją elektrowni;


4. rozwojem infrastruktury;


5. badaniami i rozwojem.



Art. 54.
DEJ prowadzi odrębną ewidencję finansową dla każdej elektrowni jądrowej.

Art. 55.
Wydatki inwestycyjne DEJ podlegają kontroli zgodnie z przepisami o przedsiębiorstwach państwowych i finansach publicznych.


Rozdział XI. Kadry

Art. 56.
Państwo zapewnia przygotowanie odpowiedniej liczby specjalistów dla sektora jądrowego.

Art. 57.
DEJ współpracuje z uczelniami i jednostkami badawczymi w zakresie:

1. kształcenia;


2. praktyk zawodowych;


3. badań naukowych;


4. szkoleń specjalistycznych.



Art. 58.
Pracownicy elektrowni jądrowych muszą posiadać kwalifikacje wymagane przez przepisy bezpieczeństwa jądrowego.

Art. 59.
Państwo może ustanawiać stypendia i programy szkoleniowe dla osób przygotowujących się do pracy w sektorze jądrowym.


Rozdział XII. Nauka i technologia

Art. 60.
Państwo prowadzi politykę rozwoju krajowych technologii jądrowych.

Art. 61.
Minister Gospodarki współpracuje z jednostkami naukowymi w zakresie:

1. technologii reaktorowych;


2. materiałów;


3. energetyki;


4. bezpieczeństwa;


5. gospodarki paliwem;


6. gospodarki odpadami;


7. automatyki i cyfryzacji.



Art. 62.
Państwo może finansować badania mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa, sprawności i niezawodności elektrowni.

Art. 63.
Wyniki badań finansowanych ze środków publicznych mogą być wykorzystywane przez państwowe przedsiębiorstwa na zasadach określonych prawem.


Rozdział XIII. Współpraca z przedsiębiorstwami krajowymi

Art. 64.
DEJ może zlecać przedsiębiorstwom krajowym wykonanie robót, dostaw i usług związanych z energetyką jądrową.

Art. 65.
Minister Gospodarki może ustanowić program zwiększania udziału krajowych przedsiębiorstw w łańcuchu dostaw sektora jądrowego.

Art. 66.
Udział przedsiębiorstw prywatnych i spółdzielczych jest dopuszczalny w zakresie, w którym działalność ta nie została zastrzeżona dla państwa.

Art. 67.
Podmioty współpracujące z energetyką jądrową muszą spełniać wymagania jakościowe, techniczne i bezpieczeństwa określone prawem.


Rozdział XIV. Współpraca zagraniczna

Art. 68.
Państwowa energetyka jądrowa może współpracować z zagranicznymi przedsiębiorstwami, państwami i organizacjami międzynarodowymi.

Art. 69.
Współpraca może obejmować:

1. dostawy technologii;


2. dostawy urządzeń;


3. szkolenia;


4. badania naukowe;


5. dostawy paliwa;


6. wspólne projekty inwestycyjne;


7. wymianę doświadczeń.



Art. 70.
Strategiczne umowy dotyczące energetyki jądrowej wymagają zatwierdzenia przez właściwe organy państwa.

Art. 71.
Współpraca zagraniczna nie może prowadzić do utraty przez państwo kontroli nad strategiczną infrastrukturą jądrową.


Rozdział XV. Infrastruktura towarzysząca

Art. 72.
Państwo zapewnia rozwój infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania elektrowni jądrowych.

Art. 73.
Infrastruktura może obejmować:

1. linie kolejowe;


2. drogi;


3. sieci elektroenergetyczne;


4. ujęcia i systemy wodne;


5. obiekty mieszkaniowe;


6. infrastrukturę techniczną;


7. zaplecze przemysłowe.



Art. 74.
Minister Komunikacji odpowiada za planowanie infrastruktury transportowej związanej z inwestycjami jądrowymi.

Art. 75.
Minister Gospodarki koordynuje rozwój infrastruktury przemysłowej i energetycznej związanej z państwową energetyką jądrową.


Rozdział XVI. Rozwój regionów

Art. 76.
Państwowe inwestycje jądrowe powinny być uwzględniane w planach rozwoju województw, powiatów i gmin.

Art. 77.
Państwo może tworzyć programy rozwoju gospodarczego obszarów związanych z elektrowniami jądrowymi.

Art. 78.
Programy mogą obejmować:

1. budowę mieszkań;


2. rozwój transportu;


3. rozwój usług publicznych;


4. szkolnictwo;


5. rozwój przemysłu;


6. tworzenie miejsc pracy.


Rozdział XVII. Kontrola i sprawozdawczość

Art. 79.
DEJ podlega kontroli Ministra Gospodarki w zakresie działalności gospodarczej i realizacji zadań państwowych.

Art. 80.
Kontrola właścicielska nie może ograniczać niezależności Drackiego Urzędu Bezpieczeństwa Jądrowego.

Art. 81.
DEJ przedstawia Ministrowi Gospodarki roczne sprawozdanie dotyczące:

1. produkcji energii;


2. inwestycji;


3. finansów;


4. zatrudnienia;


5. modernizacji;


6. realizacji planów państwowych.



Art. 82.
Minister Gospodarki przedstawia Radzie Ministrów okresowe informacje o realizacji państwowego programu energetyki jądrowej.

Art. 83.
Najwyższa Izba Kontroli Ludowej może kontrolować wykorzystanie środków publicznych przeznaczonych na energetykę jądrową.


Rozdział XVIII. Likwidacja elektrowni

Art. 84.
Państwowa elektrownia jądrowa po zakończeniu eksploatacji podlega likwidacji zgodnie z zatwierdzonym planem.

Art. 85.
DEJ jest obowiązane zapewnić środki na likwidację elektrowni.

Art. 86.
Likwidacja podlega nadzorowi Drackiego Urzędu Bezpieczeństwa Jądrowego.

Art. 87.
Teren po zakończeniu likwidacji może zostać przeznaczony do ponownego wykorzystania zgodnie z przepisami o ochronie środowiska i zagospodarowaniu przestrzennym.


Rozdział XIX. Przepisy szczególne

Art. 88.
Państwowa własność elektrowni jądrowych nie wyłącza możliwości korzystania przez DEJ z usług przedsiębiorstw prywatnych, spółdzielczych i zagranicznych.

Art. 89.
Żaden podmiot gospodarczy nie może przejąć kontroli nad strategiczną infrastrukturą jądrową bez zgody państwa wyrażonej w formie przewidzianej prawem.

Art. 90.
Sprzedaż, przekazanie lub trwałe obciążenie strategicznej infrastruktury jądrowej wymaga zgody Rady Ministrów i Ministra Gospodarki.

Art. 91.
Elektrownie jądrowe i związana z nimi infrastruktura strategiczna mogą zostać objęte szczególną ochroną państwa.


Rozdział XX. Przepisy końcowe

Art. 92.
Do DEJ stosuje się przepisy ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.

Art. 93.
Do działalności DEJ stosuje się przepisy:

1. ustawy o rozwoju energetyki jądrowej;


2. ustawy o bezpieczeństwie jądrowym i ochronie radiologicznej;


3. ustawy o energetyce;


4. ustawy o ochronie środowiska;


5. ustawy o transporcie i łączności;


6. ustawy o inwestycjach państwowych.



Art. 94.
W przypadku sprzeczności przepisów niniejszej ustawy z przepisami ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, w zakresie organizacji państwowej energetyki jądrowej stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Art. 95.
Minister Gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową organizację i zasady funkcjonowania DEJ.

Art. 96.
Rada Ministrów zapewnia warunki organizacyjne i finansowe niezbędne do funkcjonowania państwowej energetyki jądrowej.

Art. 97.
Minister Gospodarki przedstawia Najwyższemu Kongresowi Ludowemu sprawozdanie o rozwoju państwowej energetyki jądrowej.

Art. 98.
Sprawozdanie obejmuje w szczególności:

1. moc zainstalowaną;


2. produkcję energii;


3. realizowane inwestycje;


4. koszty inwestycji;


5. rozwój krajowego przemysłu;


6. zatrudnienie;


7. rozwój kadr;


8. stan infrastruktury.



Art. 99.
Minister Gospodarki może przedstawiać Radzie Ministrów propozycje dotyczące tworzenia nowych państwowych przedsiębiorstw sektora jądrowego.

Art. 100.
Państwowa energetyka jądrowa stanowi strategiczną część gospodarki energetycznej Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.

Art. 101.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Anton Talanov
Minister Gospodarki
Dnia 22 września 2026r.