Ustawa o partiach politycznych

[Iwan Lisendorff]

USTAWA
o partiach politycznych

Rozdział I.
Przepisy ogólne

Art. 1.

1. Ustawa określa zasady tworzenia, rejestracji, działalności, finansowania i rozwiązywania partii politycznych na terytorium Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, zwanej dalej „Republiką”.

2. Partia polityczna jest dobrowolną organizacją obywateli, której celem jest udział w życiu publicznym, kształtowanie polityki państwa oraz uczestnictwo w wyborach zgodnie z Konstytucją i ustawami.

3. Partie polityczne działają na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach. Żadna partia nie korzysta z przywilejów prawnych wyłącznie z tytułu swojej nazwy, historii lub dotychczasowej pozycji politycznej.

Art. 2.

1. Partia polityczna nie może prowadzić działalności polegającej na stosowaniu przemocy politycznej, tworzeniu nielegalnych formacji zbrojnych, popełnianiu przestępstw, przyjmowaniu nielegalnego finansowania ani podejmowaniu bezprawnych działań zmierzających do obalenia porządku konstytucyjnego Republiki.

2. Działalność partii nie może naruszać suwerenności państwa, bezpieczeństwa publicznego ani praw zagwarantowanych przez obowiązujące prawo.

3. Partia polityczna posiada statut określający jej cele, zasady członkostwa, strukturę organizacyjną, sposób podejmowania uchwał, reprezentacji oraz zasady gospodarowania środkami finansowymi.

Rozdział II.
Rejestracja partii politycznych

Art. 3.

1. Rejestr partii politycznych prowadzi organ administracji właściwy do spraw sprawiedliwości, zwany dalej „organem rejestrowym”.

2. Partia polityczna uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru.

3. Zgodność celów, statutu i działalności partii z Konstytucją oraz ustawami podlega ocenie Trybunału Konstytucyjnego na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Art. 4.

1. Wniosek o rejestrację partii politycznej składa jej pełnomocnik.

2. Wniosek zawiera nazwę i skrót nazwy partii, adres jej siedziby, dane założycieli i pełnomocnika, statut oraz oświadczenie o zgodności celów i działalności partii z Konstytucją i ustawami.

3. Partię może założyć co najmniej 50 obywateli Republiki posiadających czynne prawo wyborcze.

4. Organ rejestrowy może wezwać wnioskodawców do uzupełnienia braków w terminie nie krótszym niż 14 dni. Nieuzupełniony wniosek może pozostać bez rozpoznania.

Art. 5.

1. Organ rejestrowy przekazuje kompletny wniosek Trybunałowi Konstytucyjnemu w celu oceny zgodności partii z Konstytucją i ustawami.

2. Trybunał Konstytucyjny może zażądać dodatkowych dokumentów, wyjaśnień lub informacji niezbędnych do rozpatrzenia sprawy.

3. Odmowa rejestracji może nastąpić wyłącznie w przypadku niespełnienia ustawowych warunków rejestracji albo stwierdzenia, że cele, statut lub działalność partii są sprzeczne z Konstytucją lub ustawami.

4. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wymaga uzasadnienia. Po uzyskaniu rozstrzygnięcia dopuszczającego rejestrację organ rejestrowy dokonuje wpisu w terminie 14 dni.

Art. 6.

1. Partia polityczna zgłasza organowi rejestrowemu zmiany nazwy, skrótu nazwy, statutu, siedziby lub osoby uprawnionej do jej reprezentowania w terminie 30 dni od ich dokonania.

2. Jeżeli zmiana statutu lub celów partii może mieć istotne znaczenie dla zgodności jej działalności z prawem, Trybunał Konstytucyjny może dokonać ponownej oceny.

Rozdział III.
Działalność partii politycznych

Art. 7.

1. Partia polityczna może prowadzić działalność organizacyjną, informacyjną, społeczną i polityczną, organizować zgromadzenia, przedstawiać propozycje zmian prawa oraz uczestniczyć w wyborach na zasadach określonych w przepisach wyborczych.

2. Członkostwo w partii politycznej nie jest warunkiem kandydowania w wyborach, o ile Konstytucja lub ustawa nie stanowi inaczej.

3. Organizacje społeczne, komitety wyborcze i kandydaci niezależni mogą uczestniczyć w życiu publicznym na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Art. 8.

1. Partia polityczna prowadzi ewidencję członków, dokumentację swoich uchwał oraz dokumentację finansową.

2. Organy partii działają zgodnie z jej statutem. Partia odpowiada za ochronę danych swoich członków oraz za zgodne z prawem wykorzystywanie posiadanych informacji.

3. Działalność partii nie może służyć obchodzeniu przepisów dotyczących finansowania polityki ani ukrywaniu rzeczywistych źródeł jej środków.

Rozdział IV.
Finansowanie partii politycznych

Art. 9.

1. Majątek partii politycznej może pochodzić ze składek członkowskich, dotacji państwowych, zgodnych z prawem darowizn oraz innych legalnych źródeł.

2. Zabrania się przyjmowania środków pochodzących z przestępstwa, ukrywania rzeczywistych darczyńców oraz wykorzystywania pośredników w celu obejścia przepisów o finansowaniu partii.

3. Partia prowadzi rachunkowość w sposób umożliwiający ustalenie źródeł i przeznaczenia jej środków finansowych.

Art. 10.

1. Partii politycznej, której lista uzyskała więcej niż 3% ważnie oddanych głosów w wyborach ogólnokrajowych do Najwyższego Kongresu Ludowego, może przysługiwać dotacja z budżetu państwa.

2. Wysokość dotacji ustala się proporcjonalnie do wyniku wyborczego partii, z uwzględnieniem środków przewidzianych na ten cel w budżecie państwa.

3. Dotacja przysługuje na okres kadencji Najwyższego Kongresu Ludowego i jest wypłacana w równych okresach, na zasadach określonych w przepisach finansowych.

Art. 11.

1. Partia korzystająca z dotacji państwowej składa coroczne sprawozdanie finansowe właściwemu organowi określonemu w przepisach finansowych.

2. Właściwy organ może zażądać dokumentów niezbędnych do sprawdzenia prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi.

3. Stwierdzone nieprawidłowości mogą skutkować wezwaniem do ich usunięcia, obowiązkiem zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem albo przekazaniem sprawy właściwemu organowi.

Rozdział V.
Nadzór i odpowiedzialność

Art. 12.

1. Organ rejestrowy nadzoruje prawidłowość wpisów do rejestru oraz wykonuje obowiązki administracyjne związane z rejestracją partii.

2. W zakresie określonym ustawą organ rejestrowy może żądać od partii informacji i dokumentów dotyczących jej działalności oraz finansowania.

3. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa organ rejestrowy wzywa partię do usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, chyba że charakter naruszenia wymaga niezwłocznego podjęcia dalszych czynności.

Art. 13.

1. Trybunał Konstytucyjny może orzec o zawieszeniu działalności partii politycznej albo o jej rozwiązaniu, jeżeli partia w sposób poważny lub uporczywy narusza Konstytucję lub ustawy.

2. Przed wydaniem orzeczenia partia powinna mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska, chyba że zwłoka mogłaby spowodować poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku konstytucyjnego.

3. W przypadku bezpośredniego i poważnego zagrożenia Trybunał Konstytucyjny może zastosować środek tymczasowy do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

4. Przy wyborze środka Trybunał uwzględnia wagę naruszenia, jego skutki oraz możliwość usunięcia nieprawidłowości bez konieczności rozwiązania partii.

Art. 14.

1. Partia polityczna może ulec samorozwiązaniu na zasadach określonych w swoim statucie.

2. Po zakończeniu czynności związanych z rozwiązaniem partii organ rejestrowy wykreśla ją z rejestru.

3. Rozwiązanie partii nie zwalnia jej z zobowiązań majątkowych powstałych przed zakończeniem działalności.

Rozdział VI.
Przepisy końcowe

Art. 15.

W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednie przepisy prawa Republiki.

Art. 16.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2026 roku.


Iwan Lisendorff
Premier Minister Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej

Wielgród, dnia 31 października 2026 r.