Dracka Republika Ludowo-Demokratyczna

Projekt ustawy o partiach politycznych jest zgodny z Konstytucją DRLD, w szczególności z art 13 ust 5, który gwarantuje obywatelom prawo do zrzeszania się w organizacjach społecznych, zawodowych i politycznych działających zgodnie z Konstytucją oraz ustrojem Republiki.

1.1. Finansowanie partii politycznych
Możliwość uzyskania dotacji przez partie, których listy uzyskały więcej niż 3% ważnie oddanych głosów w wyborach do Najwyższego Kongresu Ludowego, jest zgodna z przyjętym progiem wyborczym.

1.2. Ochrona ustroju i bezpieczeństwa państwa
Zakaz stosowania przemocy politycznej, tworzenia formacji zbrojnych oraz prowadzenia działalności wymierzonej w suwerenność i ustrój państwa pozostaje zgodny z art. 15 Konstytucji. Zawieszenie lub rozwiązanie partii powinno jednak następować w określonych prawem przypadkach, z uwzględnieniem wagi i charakteru naruszenia.

Tymsamym Trybunał Konstytucyjny pozytywnie opiniuje projekt ustawy o partiach politycznych nr. #0001, w dodatku projekt nie budzi zasadniczych zastrzeżeń konstytucyjnych i może zostać skierowany do dalszych prac legislacyjnych.

USTAWA

o statystyce publicznej Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej

Rozdział 1. Przepisy ogólne

Art. 1. [Przedmiot ustawy]

Ustawa określa zasady organizacji i prowadzenia statystyki publicznej w Drackiej Republice Ludowo-Demokratycznej, zwanej dalej „DRLD”.

Ustawa reguluje zasady gromadzenia, opracowywania, przechowywania, analizowania i udostępniania danych statystycznych dotyczących państwa, jego gospodarki, społeczeństwa oraz administracji publicznej.

Celem statystyki publicznej jest dostarczanie rzetelnych informacji niezbędnych do planowania rozwoju państwa, realizacji polityki społecznej i gospodarczej oraz sprawowania kontroli nad działalnością organów publicznych.

Art. 2. [Podstawy prawne]

Statystyka publiczna działa na podstawie Konstytucji DRLD, niniejszej ustawy oraz innych obowiązujących przepisów prawa.

Organy statystyki publicznej wykonują swoje zadania z poszanowaniem praw obywatelskich, w szczególności prawa do ochrony danych osobowych i tajemnicy korespondencji.

Żaden przepis niniejszej ustawy nie może być interpretowany w sposób sprzeczny z Konstytucją DRLD.

Art. 3. [Zasady statystyki publicznej]

• Statystyka publiczna opiera się na następujących zasadach:
  
  legalności działania;
  
  rzetelności i dokładności danych;
  
  jednolitości metod statystycznych;
  
  systematyczności i porównywalności badań;
  
  ochrony danych osobowych i informacji poufnych;
  
  racjonalnego wykorzystania zasobów państwa;
  
  dostępności oficjalnych wyników statystycznych na zasadach określonych w ustawie.

Art. 4. [Zakres statystyki publicznej]

Statystyka publiczna obejmuje w szczególności informacje dotyczące:

• liczby ludności, struktury demograficznej i migracji;
  
  zatrudnienia, bezrobocia, wynagrodzeń i warunków pracy;
  
  produkcji przemysłowej, rolnictwa, handlu i usług;
  
  dochodów, wydatków, budżetu państwa i finansów publicznych;
  
  edukacji, ochrony zdrowia, pomocy społecznej i warunków mieszkaniowych;
  
  infrastruktury, transportu, energetyki i łączności;
  
  środowiska naturalnego i wykorzystania zasobów;
  
  działalności administracji publicznej;
  
  realizacji państwowych planów gospodarczych i społecznych;
  
  innych dziedzin uznanych za istotne dla funkcjonowania DRLD.

Rozdział 2. Organizacja statystyki publicznej

Art. 5. [Centralny Urząd Statystyczny]

Centralnym organem statystyki publicznej jest Centralny Urząd Statystyczny DRLD, zwany dalej „Urzędem”.

Urząd jest właściwy w sprawach organizacji badań statystycznych, opracowywania oficjalnych danych oraz koordynowania działalności statystycznej organów państwowych.

Siedzibą Urzędu jest Wielgród.

Urząd działa na podstawie Konstytucji, niniejszej ustawy oraz statutu określającego jego strukturę organizacyjną.

Art. 6. [Zadania Urzędu]

Do zadań Urzędu należy:

opracowywanie krajowego programu badań statystycznych;

• prowadzenie spisów powszechnych i innych badań ogólnokrajowych;
  
  ustalanie jednolitych standardów gromadzenia i opracowywania danych;
  
  prowadzenie państwowych rejestrów statystycznych w zakresie określonym przepisami prawa;
  
  sporządzanie raportów o stanie społecznym i gospodarczym DRLD;
  
  publikowanie oficjalnych wskaźników statystycznych;
  
  współpraca z ministerstwami, organami terenowymi i innymi jednostkami publicznymi;
  
  kontrolowanie prawidłowości przekazywania danych statystycznych;
  
  rozwijanie systemów informatycznych służących statystyce publicznej;
  
  zapewnianie ochrony zbieranych informacji.

Art. 7. [Kierownictwo Urzędu]

Na czele Urzędu stoi Prezes Centralnego Urzędu Statystycznego.

Prezesa powołuje i odwołuje Sekretarz Generalny DRLD, zgodnie z konstytucyjnymi kompetencjami najwyższego organu państwowego.

Prezes kieruje działalnością Urzędu i odpowiada za realizację jego ustawowych zadań.

Prezes przedstawia corocznie sprawozdanie z działalności Urzędu Radzie Ministrów oraz Najwyższemu Kongresowi Ludowemu.

Art. 8. [Współpraca organów państwowych]

Ministerstwa, urzędy terenowe oraz inne jednostki państwowe współpracują z Urzędem w zakresie wykonywania badań statystycznych.

Organy, o których mowa w ust. 1, przekazują dane niezbędne do realizacji programu badań statystycznych, z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji prawnie chronionych.

Szczegółowy tryb współpracy określają przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy.

Rozdział 3. Gromadzenie i opracowywanie danych

Art. 9. [Program badań statystycznych]

Badania statystyczne prowadzi się na podstawie rocznego programu badań statystycznych.

Program określa zakres badań, ich cel, podmioty odpowiedzialne, źródła danych, terminy realizacji oraz sposób publikacji wyników.

Program przygotowuje Urząd, a zatwierdza Rada Ministrów w drodze uchwały.

Badania niewynikające z programu mogą być prowadzone, jeżeli ich przeprowadzenie jest uzasadnione ważnym interesem publicznym i odbywa się na podstawie prawa.

Art. 10. [Źródła danych]

Dane statystyczne mogą być pozyskiwane w szczególności z:

• spisów powszechnych;
  
  badań ankietowych i kwestionariuszowych;
  
  dokumentacji administracji publicznej;
  
  rejestrów publicznych;
  
  sprawozdań przedsiębiorstw i innych jednostek organizacyjnych;
  
  innych zgodnych z prawem źródeł zapewniających odpowiednią jakość danych.

Art. 11. [Obowiązek przekazywania danych]

Jednostki państwowe oraz inne podmioty wskazane w programie badań statystycznych są obowiązane przekazywać dane w zakresie, formie i terminach określonych przepisami prawa.

Obowiązek przekazywania danych nie może stanowić podstawy do żądania informacji, których pozyskiwanie jest zakazane przez Konstytucję lub ustawę.

Zakres danych pozyskiwanych od osób fizycznych ogranicza się do informacji niezbędnych dla celu danego badania.

Podmiot zobowiązany do przekazania danych może zostać wezwany do uzupełnienia braków lub poprawienia oczywistych błędów.

Art. 12. [Metody statystyczne]

Urząd stosuje jednolite metody klasyfikacji, obliczeń i opracowywania wyników.

Metody powinny zapewniać porównywalność danych w czasie oraz pomiędzy poszczególnymi obszarami państwa.

Urząd dokumentuje zastosowane metody i publikuje podstawowe informacje o sposobie opracowania oficjalnych wskaźników.

Zmiany metodologii, które istotnie wpływają na porównywalność danych, powinny być wyjaśnione w publikacji statystycznej.

Rozdział 4. Ochrona danych statystycznych

Art. 13. [Tajemnica statystyczna]

Dane jednostkowe zebrane na potrzeby statystyki publicznej podlegają ochronie.

Dane pozwalające na bezpośrednią lub pośrednią identyfikację osoby fizycznej nie mogą być udostępniane ani wykorzystywane do celów innych niż te, dla których ich przetwarzanie jest prawnie dopuszczalne.

Pracownicy Urzędu oraz inne osoby mające dostęp do danych są obowiązani zachować je w poufności również po zakończeniu zatrudnienia lub wykonywania powierzonych zadań.

Naruszenie tajemnicy statystycznej podlega odpowiedzialności określonej w przepisach prawa.

Art. 14. [Ograniczenie wykorzystania danych]

Dane jednostkowe zgromadzone wyłącznie dla celów statystycznych nie mogą być wykorzystywane do ustalania indywidualnej odpowiedzialności karnej, podatkowej, dyscyplinarnej lub administracyjnej, chyba że odrębna ustawa wyraźnie dopuszcza takie wykorzystanie.

Publikowanie danych odbywa się w formie zbiorczej, uniemożliwiającej identyfikację poszczególnych osób lub podmiotów, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych.

Urząd stosuje środki organizacyjne i techniczne zapobiegające nieuprawnionemu dostępowi, utracie, zmianie lub ujawnieniu danych.

Art. 15. [Bezpieczeństwo informacji]

Urząd zapewnia odpowiednie zabezpieczenia systemów informatycznych, dokumentacji papierowej i innych nośników danych.

Dostęp do danych jednostkowych otrzymują wyłącznie osoby upoważnione, w zakresie niezbędnym do wykonywania obowiązków.

Urząd prowadzi ewidencję uprawnień dostępu oraz procedury zgłaszania i obsługi incydentów bezpieczeństwa.

Szczegółowe wymagania dotyczące zabezpieczeń określają przepisy wykonawcze.

Rozdział 5. Publikacja i dostęp do informacji statystycznych

Art. 16. [Publikowanie wyników]

Urząd publikuje oficjalne wyniki badań statystycznych w Biuletynie Statystyki Publicznej DRLD oraz w innych wyznaczonych kanałach publikacji.

Publikacje mogą obejmować raporty, zestawienia, analizy, tablice, wskaźniki i opracowania tematyczne.

Informacje publikuje się w sposób zrozumiały, z podaniem okresu, którego dotyczą, oraz — w miarę potrzeby — metodologii ich opracowania.

Publikacja danych następuje z poszanowaniem tajemnicy statystycznej i innych ustawowych ograniczeń.

Art. 17. [Dostępność danych]

Zbiorcze dane statystyczne udostępnia się obywatelom, organom państwowym, jednostkom naukowym oraz innym zainteresowanym podmiotom na równych zasadach, z uwzględnieniem przepisów prawa.

Dostęp do podstawowych publikacji statystycznych jest bezpłatny.

Udostępnienie szczegółowych opracowań lub wykonanie dodatkowych analiz może podlegać opłacie określonej w przepisach.

Odmowa udostępnienia danych wymaga wskazania podstawy prawnej, z wyjątkiem przypadków, w których ujawnienie uzasadnienia samo naruszałoby prawnie chronioną tajemnicę.

Art. 18. [Korekty danych]

W przypadku stwierdzenia istotnego błędu w opublikowanych danych Urząd dokonuje korekty.

Korekta powinna zostać opublikowana bez zbędnej zwłoki, wraz z informacją o jej zakresie i przyczynie, jeżeli jest to możliwe.

Urząd prowadzi dokumentację zmian w oficjalnych zbiorach i publikacjach statystycznych.

Rozdział 6. Sprawozdawczość i kontrola

Art. 19. [Sprawozdanie roczne]

Urząd sporządza roczne sprawozdanie o stanie statystyki publicznej.

Sprawozdanie obejmuje w szczególności wykonanie programu badań, jakość i kompletność danych, opublikowane raporty, wydatki oraz stwierdzone naruszenia bezpieczeństwa informacji.

Sprawozdanie przekazuje się Radzie Ministrów oraz Najwyższemu Kongresowi Ludowemu.

Art. 20. [Kontrola realizacji obowiązków]

Urząd może kontrolować prawidłowość, kompletność i terminowość przekazywania danych w zakresie wynikającym z niniejszej ustawy.

Kontrola jest prowadzona przez upoważnionych pracowników Urzędu.

Kontrolowany podmiot ma prawo zapoznać się z zakresem kontroli i otrzymać jej wynik.

Czynności kontrolne nie mogą wykraczać poza zakres niezbędny do sprawdzenia realizacji obowiązków statystycznych.

Rozdział 7. Odpowiedzialność

Art. 21. [Naruszenia obowiązków statystycznych]

Kto, będąc zobowiązanym do przekazania danych statystycznych, bez uzasadnionej przyczyny nie przekazuje ich w wymaganym terminie, przekazuje dane niekompletne albo świadomie podaje dane niezgodne z prawdą, podlega karze administracyjnej określonej w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie ustawy.

Przed nałożeniem kary organ umożliwia podmiotowi złożenie wyjaśnień.

Kara powinna uwzględniać charakter naruszenia, jego skutki, stopień zawinienia oraz możliwości finansowe podmiotu.

Nałożenie kary może zostać zaskarżone w trybie określonym w przepisach prawa.

Art. 22. [Naruszenie ochrony danych]

Osoba, która bez uprawnienia ujawnia, udostępnia, zmienia lub wykorzystuje dane jednostkowe zebrane dla celów statystyki publicznej, ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Rozdział 8. Przepisy końcowe

Art. 23. [Przepisy wykonawcze]

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowy sposób organizacji badań statystycznych, wzory formularzy, terminy przekazywania danych oraz wymagania techniczne dotyczące ich zabezpieczenia, mając na względzie rzetelność statystyki publicznej, ochronę danych i sprawność działania administracji państwowej.

Art. 24. [Dostosowanie działalności organów]

Organy państwowe i jednostki objęte ustawą dostosują swoje procedury przekazywania danych do jej przepisów w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.

Art. 25. [Wejście w życie]

Ustawa wchodzi w życie dniem ogłoszenia.

USTAWA

o ewidencji ludności i dowodach osobistych Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej


Rozdział 1. Przepisy ogólne

Art. 1. [Przedmiot ustawy]

Ustawa określa zasady prowadzenia ewidencji ludności, rejestracji miejsca zamieszkania, nadawania numeru ewidencyjnego oraz wydawania, wymiany, unieważniania i używania dowodów osobistych w Drackiej Republice Ludowo-Demokratycznej, zwanej dalej „DRLD”.

Ustawa określa również zasady gromadzenia, przechowywania, aktualizowania i udostępniania danych identyfikacyjnych osób fizycznych.

Ewidencja ludności służy zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania administracji państwowej, realizacji praw obywatelskich oraz planowaniu rozwoju społecznego i gospodarczego państwa.

Art. 2. [Zasady ewidencji]

Ewidencję ludności prowadzi się zgodnie z Konstytucją DRLD i obowiązującymi ustawami.

Dane gromadzone w ewidencji muszą być prawdziwe, aktualne, kompletne i zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem.

Zakres gromadzonych danych ogranicza się do informacji niezbędnych do realizacji celów określonych w ustawie.

Ewidencja ludności nie może być wykorzystywana w sposób naruszający prawa i wolności obywatelskie zagwarantowane Konstytucją.

Art. 3. [Definicje]

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

• ewidencji ludności – rozumie się przez to system rejestracji podstawowych danych identyfikujących osoby fizyczne;
  
  rejestrze centralnym – rozumie się przez to państwowy system teleinformatyczny zawierający dane ewidencji ludności;
  
  rejestrze lokalnym – rozumie się przez to ewidencję prowadzoną przez właściwy organ administracji terenowej;
  
  numerze ewidencyjnym – rozumie się przez to indywidualny, niepowtarzalny numer przypisany osobie w rejestrze centralnym;
  
  dowodzie osobistym – rozumie się przez to urzędowy dokument potwierdzający tożsamość osoby, której został wydany;
  
  organie ewidencyjnym – rozumie się przez to urząd właściwy do prowadzenia ewidencji i obsługi spraw związanych z dowodami osobistymi.

Art. 4. [Zakres podmiotowy]

Ewidencja obejmuje obywateli DRLD.

Ewidencja obejmuje również cudzoziemców zamieszkujących na terytorium DRLD w zakresie określonym przepisami prawa.

Zasady rejestracji cudzoziemców nie mogą być interpretowane jako automatyczne przyznanie obywatelstwa DRLD.

Rozdział 2. Organizacja ewidencji ludności

Art. 5. [Centralny rejestr ludności]

Tworzy się Centralny Rejestr Ewidencji Ludności DRLD, zwany dalej „Rejestrem Centralnym”.

Rejestr Centralny prowadzi się w formie elektronicznej.

Rejestr Centralny stanowi podstawowe źródło urzędowych danych identyfikacyjnych osób objętych ewidencją.

Ministerstwo właściwe do spraw administracji państwowej odpowiada za organizację i nadzór nad funkcjonowaniem Rejestru Centralnego.

Art. 6. [Organy ewidencyjne]

Zadania związane z ewidencją ludności wykonują:

• Ministerstwo właściwe do spraw administracji państwowej;
  
  Centralny Urząd Ewidencji Ludności;
  
  urzędy administracji terenowej;
  
  inne organy upoważnione na podstawie odrębnych przepisów.
  
  Centralny Urząd Ewidencji Ludności koordynuje prowadzenie rejestrów, zapewnia jednolitość procedur i nadzoruje prawidłowość przekazywania danych.

Szczegółowy podział zadań pomiędzy organami określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.

Art. 7. [Właściwość miejscowa]

Sprawy ewidencji ludności prowadzi organ właściwy dla miejsca zamieszkania osoby, a w przypadkach określonych w przepisach – organ właściwy dla miejsca pobytu.

Osoba przebywająca za granicą może dokonywać czynności ewidencyjnych za pośrednictwem właściwego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub konsularnego DRLD, jeżeli przepisy szczególne dopuszczają taką możliwość.

Rozdział 3. Dane ewidencji ludności

Art. 8. [Zakres danych]

W Rejestrze Centralnym gromadzi się, w zakresie niezbędnym do realizacji celów ustawy:

• imię lub imiona i nazwisko;
  
  datę i miejsce urodzenia;
  
  płeć, jeżeli jej rejestracja jest wymagana przepisami;
  
  obywatelstwo lub obywatelstwa;
  
  numer ewidencyjny;
  
  adres zamieszkania i dane dotyczące zameldowania;
  
  dane dotyczące rodziców lub przedstawicieli ustawowych, jeżeli jest to niezbędne;
  
  informacje o wydanych, utraconych, unieważnionych i wymienionych dowodach osobistych;
  
  datę zgonu albo informację o uznaniu osoby za zmarłą, jeżeli właściwy organ otrzymał odpowiednie urzędowe potwierdzenie.
  
  Nie wolno gromadzić informacji niezwiązanych z celami ewidencji, chyba że odrębna ustawa wyraźnie przewiduje taki obowiązek.
  
  Dane dotyczące zdrowia, poglądów politycznych, przekonań religijnych i innych szczególnie chronionych sfer życia nie mogą być gromadzone w Rejestrze Centralnym na podstawie samej niniejszej ustawy.

Art. 9. [Nadanie numeru ewidencyjnego]

Każdej osobie wpisanej do Rejestru Centralnego nadaje się indywidualny numer ewidencyjny.

Numer ewidencyjny jest niepowtarzalny i nie podlega ponownemu nadaniu innej osobie.

Numer ewidencyjny służy identyfikacji osoby w kontaktach z organami państwowymi i nie zastępuje dowodu osobistego.

Numeru ewidencyjnego nie wolno wykorzystywać do celów niezgodnych z prawem ani ujawniać bez podstawy prawnej.

Szczegółowy format numeru oraz sposób jego nadawania określi rozporządzenie właściwego ministra.

Art. 10. [Aktualizacja danych]

Organy ewidencyjne aktualizują dane na podstawie dokumentów urzędowych, prawomocnych orzeczeń oraz innych prawnie dopuszczalnych źródeł.

Osoba, której dane dotyczą, ma prawo wystąpić o ich sprawdzenie i sprostowanie.

W przypadku stwierdzenia niezgodności danych organ podejmuje czynności wyjaśniające i dokonuje korekty, jeżeli istnieje ku temu podstawa prawna.

Odmowa sprostowania danych wymaga uzasadnienia i pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia.

Rozdział 4. Obowiązek meldunkowy

Art. 11. [Zgłoszenie miejsca zamieszkania]

Obywatel DRLD zgłasza miejsce stałego zamieszkania właściwemu organowi ewidencyjnemu.

Zmiana miejsca stałego zamieszkania podlega zgłoszeniu w terminie trzydziestu dni od dnia zmiany.

Zgłoszenie może zostać dokonane osobiście, za pośrednictwem upoważnionego przedstawiciela albo w formie elektronicznej, jeżeli system teleinformatyczny umożliwia potwierdzenie tożsamości.

Obowiązek określony w ust. 1 nie może być stosowany w sposób pozbawiający osobę praw przysługujących jej na podstawie Konstytucji.

Art. 12. [Cudzoziemcy]

Cudzoziemiec przebywający na terytorium DRLD dokonuje zgłoszenia miejsca zamieszkania, jeżeli obowiązek taki wynika z przepisów regulujących jego pobyt.

Rejestracja cudzoziemca obejmuje wyłącznie dane niezbędne do ustalenia jego tożsamości, adresu oraz statusu pobytowego.

Szczegółowe terminy i tryb rejestracji określają przepisy wykonawcze.

Art. 13. [Potwierdzenie zameldowania]

Organ ewidencyjny wydaje na wniosek potwierdzenie dokonania rejestracji miejsca zamieszkania.

Potwierdzenie może być wydane w formie papierowej lub elektronicznej.

Opłaty za wydanie potwierdzenia, jeżeli są pobierane, określa odrębny przepis.

Rozdział 5. Dowody osobiste

Art. 14. [Charakter dowodu osobistego]

Dowód osobisty jest urzędowym dokumentem potwierdzającym tożsamość obywatela DRLD.

Dowód osobisty wydaje się obywatelowi na zasadach określonych w ustawie.

Dowód osobisty pozostaje własnością państwa, a jego posiadacz jest obowiązany chronić go przed utratą, zniszczeniem i nieuprawnionym wykorzystaniem.

Dowód osobisty nie stanowi samodzielnego potwierdzenia obywatelstwa, jeżeli przepisy szczególne wymagają odrębnego dokumentu.

Art. 15. [Obowiązek posiadania]

Obywatel DRLD, który ukończył osiemnaście lat i zamieszkuje na stałe na terytorium państwa, jest obowiązany posiadać ważny dowód osobisty.

Dowód osobisty może być wydany osobie niepełnoletniej na wniosek rodzica lub przedstawiciela ustawowego albo w innych przypadkach określonych w przepisach.

Brak ważnego dowodu osobistego nie może sam w sobie stanowić podstawy do pozbawienia obywatela praw konstytucyjnych.

Art. 16. [Wniosek o wydanie dowodu]

Dowód osobisty wydaje się na wniosek osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego.

Wniosek składa się w organie ewidencyjnym właściwym dla miejsca zamieszkania lub w innym organie wyznaczonym przepisami.

Tożsamość wnioskodawcy ustala się na podstawie dostępnych dokumentów urzędowych i danych z Rejestru Centralnego.

Wydanie pierwszego dowodu osobistego jest bezpłatne.

Wniosek osoby niepełnoletniej składa rodzic lub przedstawiciel ustawowy, z uwzględnieniem zasad udziału samej osoby niepełnoletniej określonych w przepisach wykonawczych.

Art. 17. [Dane zawarte w dowodzie]

Dowód osobisty zawiera co najmniej:

• nazwę państwa i jego godło;
  
  oznaczenie „Dowód osobisty DRLD”;
  
  imię lub imiona i nazwisko posiadacza;
  
  datę urodzenia;
  
  numer ewidencyjny;
  
  fotografię posiadacza;
  
  numer dokumentu;
  
  datę wydania i termin ważności;
  
  oznaczenie organu wydającego.
  
  Dodatkowe elementy zabezpieczające mogą zostać określone w przepisach wykonawczych.
  
  Umieszczanie w dowodzie danych innych niż wymienione w ust. 1 wymaga podstawy ustawowej.
  
  Dane biometryczne, jeżeli mają być przetwarzane, wymagają wyraźnej podstawy ustawowej oraz określenia celu, okresu przechowywania i zasad dostępu.

Art. 18. [Termin ważności]

Dowód osobisty wydaje się na okres:

• dziesięciu lat – osobie, która ukończyła osiemnaście lat;
  
  pięciu lat – osobie, która nie ukończyła osiemnastu lat.
  
  W uzasadnionych przypadkach przepisy wykonawcze mogą określić odrębne zasady ważności dokumentu.
  
  Po upływie terminu ważności posiadacz występuje o wydanie nowego dowodu.

Art. 19. [Wymiana dowodu]

Dowód osobisty podlega wymianie w przypadku:

• upływu terminu ważności;
  
  zmiany danych umieszczonych w dokumencie;
  
  uszkodzenia uniemożliwiającego potwierdzenie tożsamości;
  
  zmiany wyglądu utrudniającej identyfikację posiadacza;
  
  stwierdzenia wady dokumentu;
  
  innych przypadków określonych w ustawie.

Art. 20. [Utrata lub uszkodzenie dokumentu]

Osoba, która utraciła dowód osobisty albo której dowód został zniszczony lub uszkodzony, zgłasza ten fakt bez zbędnej zwłoki właściwemu organowi.

Organ po otrzymaniu zgłoszenia unieważnia dokument w Rejestrze Centralnym.

Na wniosek osoby zgłaszającej utratę organ wydaje potwierdzenie zgłoszenia.

W razie odzyskania dokumentu, który został unieważniony, nie może on zostać ponownie użyty jako ważny dowód tożsamości.

Art. 21. [Unieważnienie dowodu]

Dowód osobisty unieważnia się w przypadku:

• upływu terminu ważności;
  
  zgonu posiadacza;
  
  zgłoszenia utraty lub zniszczenia dokumentu;
  
  wydania nowego dokumentu w miejsce dotychczasowego;
  
  stwierdzenia, że dokument został wydany na podstawie fałszywych danych lub dokumentów;
  
  innych przypadków określonych w ustawie.

Art. 22. [Posługiwanie się dowodem]

Posiadacz dowodu osobistego nie może przekazywać dokumentu innej osobie w celu podszywania się pod jego posiadacza.

Zabrania się podrabiania, przerabiania, bezprawnego zatrzymywania oraz świadomego posługiwania się nieważnym lub cudzym dowodem osobistym.

Organ lub podmiot uprawniony do weryfikacji tożsamości może żądać okazania dokumentu wyłącznie w zakresie wynikającym z przepisów prawa.

Rozdział 6. Ochrona danych i dostęp do rejestrów

Art. 23. [Ochrona danych osobowych]

Dane zawarte w Rejestrze Centralnym podlegają ochronie zgodnie z Konstytucją DRLD oraz przepisami o ochronie danych osobowych.

Dostęp do danych mają wyłącznie upoważnieni pracownicy oraz organy posiadające podstawę prawną.

Każdy dostęp do danych podlegających szczególnej ochronie powinien być ograniczony do zakresu niezbędnego dla realizacji ustawowego zadania.

Organy prowadzące ewidencję stosują środki techniczne i organizacyjne zapobiegające utracie, zmianie, ujawnieniu lub nieuprawnionemu wykorzystaniu danych.

Art. 24. [Udostępnianie danych]

Dane z Rejestru Centralnego udostępnia się organom państwowym, jeżeli są niezbędne do wykonywania ich ustawowych zadań.

Osoba fizyczna ma prawo uzyskać dostęp do własnych danych oraz wystąpić o ich sprostowanie.

Udostępnienie danych innej osobie wymaga zgody osoby, której dane dotyczą, albo wyraźnej podstawy prawnej.

Udostępnienie danych nie może naruszać tajemnicy korespondencji ani innych praw konstytucyjnych.

Organ może odmówić udostępnienia danych, jeżeli wniosek nie spełnia wymogów ustawowych. Odmowa wymaga uzasadnienia i pouczenia o prawie do zaskarżenia.

Art. 25. [Kontrola dostępu]

Organy prowadzące ewidencję prowadzą rejestr upoważnień i kontrolują dostęp do danych.

Każda osoba upoważniona do przetwarzania danych jest obowiązana zachować je w poufności.

W przypadku naruszenia bezpieczeństwa danych organ podejmuje działania zmierzające do ograniczenia skutków naruszenia i zawiadamia właściwy organ nadzorczy, jeżeli wymagają tego przepisy prawa.

Rozdział 7. Odpowiedzialność

Art. 26. [Naruszenia obowiązków ewidencyjnych]

Osoba, która bez uzasadnionej przyczyny nie wykonuje obowiązku zgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania, może podlegać karze administracyjnej określonej w przepisach wykonawczych.

Przed nałożeniem kary organ umożliwia osobie zainteresowanej złożenie wyjaśnień.

Kara powinna być proporcjonalna do charakteru i skutków naruszenia.

Od decyzji o nałożeniu kary przysługuje odwołanie na zasadach określonych w przepisach prawa.

Art. 27. [Fałszywe dane i nadużycia dokumentów]

Kto świadomie przedstawia fałszywe dokumenty w celu uzyskania dowodu osobistego lub dokonania niezgodnego z prawem wpisu do ewidencji, ponosi odpowiedzialność określoną w przepisach karnych.

Kto bez uprawnienia ujawnia dane z Rejestru Centralnego albo wykorzystuje je do celów niezgodnych z prawem, podlega odpowiedzialności na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Szczegółowe rodzaje i wysokość kar określa ustawa karna lub odrębna ustawa.

Rozdział 8. Przepisy wykonawcze i końcowe

Art. 28. [Upoważnienie do wydania rozporządzeń]

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:

s

• zczegółowy sposób prowadzenia Rejestru Centralnego i rejestrów lokalnych;
  
  wzory wniosków oraz zaświadczeń;
  
  techniczne standardy dowodów osobistych i ich zabezpieczeń;
  
  tryb składania wniosków oraz wydawania i wymiany dokumentów;
  
  zasady współpracy organów ewidencyjnych;
  
  wymagania dotyczące bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych.
  
  Rozporządzenia wydaje się z uwzględnieniem konieczności zapewnienia bezpieczeństwa danych, sprawności administracji oraz ochrony praw obywatelskich.

Art. 29. [Dostosowanie rejestrów]

Organy państwowe dostosują istniejące rejestry i procedury do wymogów ustawy w terminie sześciu miesięcy od dnia jej wejścia w życie.

Art. 30. [Wejście w życie]

Ustawa wchodzi w życie wraz z dniem ogłoszenia.