Ustawa o Własności Społecznej
: ndz maja 03, 2026 8:04 pm
USTAWA
z dnia 1 lipca 2026 r.
o własności społecznej
PREAMBUŁA
My, Najwyższy Kongres Ludowy Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, uznając że własność prywatna środków produkcji jest źródłem wyzysku i nierówności,
przekonani że tylko własność społeczna zapewnia sprawiedliwy rozkład dóbr i rozwój na miarę potrzeb ludu,
postanawiamy uregulować zasady własności społecznej jako podstawy socjalistycznego ustroju gospodarczego Republiki.
ZASADY OGÓLNE
Art. 1
Własność społeczna jest podstawą ustroju gospodarczego Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej. Obejmuje ona środki produkcji, zasoby naturalne oraz dobra kultury materialnej i duchowej narodu.
Art. 2
Własność społeczna służy zaspokojeniu potrzeb materialnych i kulturalnych całego społeczeństwa, a nie interesów jednostek, grup czy klas.
Art. 3
Własność społeczna jest niepodzielna, niezbywalna i niepodlegająca dziedziczeniu w rozumieniu prawa prywatnego.
Art. 4
Formy własności społecznej:
1. **własność państwowa** – zarządzana przez organy centralne;
2. **własność spółdzielcza** – zarządzana przez członków spółdzielni;
3. **własność samorządu terytorialnego** – zarządzana przez rady ludowe;
4. **własność instytucjonalna** – zarządzana przez instytucje nauki, kultury, zdrowia.
WŁASNOŚĆ PAŃSTWOWA
Art. 5
Własnością państwową są:
1. ziemia orna, lasy, wody, złoża mineralne;
2. zakłady przemysłowe wydobywczego i przetwórczego;
3. elektrownie, sieci energetyczne, wodociągi;
4. banki, ubezpieczenia, instytucje finansowe;
5. środki transportu kolejowego, lotniczego, wodnego;
6. zakłady handlu zagranicznego;
7. media publiczne, wydawnictwa państwowe;
8. dobra kultury o znaczeniu narodowym.
Art. 6
Własność państwowa zarządzana jest przez:
1. Radę Ministrów – w zakresie ogólnym;
2. ministerstwa branżowe – w zakresie sektorowym;
3. dyrektorów zakładów – w zakresie operacyjnym;
4. rady zakładowe – w zakresie kontrolnym.
Art. 7
Dyrektor zakładu państwowego mianowany jest przez właściwego ministra na wniosek komitetu partyjnego. Odpowiada za:
1. realizację planu produkcyjnego;
2. gospodarność wykorzystania mienia;
3. warunki pracy i płac;
4. dyscyplinę pracowniczą.
Art. 8
Rada zakładowa składa się z przedstawicieli:
1. załogi (wybierani w wyborach bezpośrednich);
2. administracji (powołani przez dyrektora);
3. komitetu partyjnego (delegowani).
Do kompetencji rady należy:
1. opiniowanie planu zakładowego;
2. kontrola wykonania planu;
3 rozpatrywanie skarg pracowniczych;
4. wnioski w sprawach nagród i kar.
WŁASNOŚĆ SPÓŁDZIELCZA
Art. 9
Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem osób fizycznych prowadzącym działalność gospodarczą na zasadach samopomocy, samorządności i demokracji bezpośredniej.
Art. 10
Formy spółdzielni:
1. **spółdzielnie produkcyjne** – rolnicze, przemysłowe, rzemieślnicze;
2. **spółdzielnie handlowe** – spożywcze, zaopatrzenia, zbytu;
3. **spółdzielnie mieszkaniowe** – budownictwo, zarządzanie;
4. **spółdzielnie kredytowe** – oszczędnościowo-pożyczkowe;
5. **spółdzielnie usługowe** – transport, turystyka, inne.
Art. 11
Spółdzielnia posiada osobowość prawną. Jej majątek stanowi własność spółdzielczą, nie podlegającą podziałowi między członków.
Art. 12
Członek spółdzielni wnosi:
1. wpisowe w wysokości ustalonej przez walne zgromadzenie;
2. udział w pracy (spółdzielnia produkcyjna) lub zaopatrzeniu (spółdzielnia handlowa).
Art. 13
Dochód spółdzielni dzieli się na:
1. fundusz rozwojowy (min. 40%);
2. fundusz rezerwowy (min. 15%);
3. fundusz edukacji i kultury (min. 5%);
4. dywidendę dla członków (max. 30%, proporcjonalna do wkładu pracy).
Art. 14
Spółdzielnia podlega rejestracji w Ministerstwie Gospodarki i nadzorowi państwowemu w zakresie:
1. zgodności z planem gospodarczym;
2. prawidłowości finansów;
3. przestrzegania prawa pracy.
WŁASNOŚĆ SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
Art. 15
Własnością samorządu terytorialnego są:
1. budynki użyteczności publicznej (szkoły, szpitale, domy kultury);
2. drogi lokalne, mosty, place;
3. wodociągi i kanalizacje gminne;
4. parki, zieleńce, cmentarze;
5. lokalne środki transportu (autobusy, tramwaje);
6. lokale mieszkalne komunalne.
Art. 16
Samorząd zarządza mieniem w granicach budżetu ustalonego przez Kongres Ludowy. Nie może zbywać majątku bez zgody właściwego ministra.
Art. 17
Dochody z majątku samorządowego (czynsze, opłaty) przeznaczane są wyłącznie na cele publiczne w danej gminie.
DOBRA WSPÓLNE I ZASOBY NATURALNE
Art. 18
Ziemia jest własnością narodu drackiego. Użytkowanie jej udzielane jest:
1. zakładom państwowym – na czas nieokreślony;
2. spółdzielniom rolniczym – na czas nieokreślony;
3. gospodarstwom indywidualnym – na czas określony, dziedziczny.
Art. 19
Lasy stanowią własność państwową, z wyjątkiem lasów gminnych o powierzchni do 50 ha. Gospodarka leśna prowadzona jest zgodnie z planami powszechnej gospodarki leśnej.
Art. 20
Wody powierzchniowe i gruntowe, złoża mineralne, zasoby energetyczne ziemi są wyłączną własnością państwową. Eksploatacja następuje na podstawie koncesji udzielanej przez Radę Ministrów.
Art. 21
Parki narodowe, rezerwaty przyrody, zabytki architektury i archeologiczne stanowią dobra wspólne pod szczególną ochroną państwową. Zabrania się ich prywatyzacji lub komercjalizacji.
OGRANICZENIE WŁASNOŚCI PRYWATNEJ
Art. 22
Własność prywatna dopuszczalna jest w zakresie:
1. przedmiotów osobistego użytku i konsumpcji;
2. mieszkania własnego lub spółdzielczego;
3. oszczędności w bankach państwowych;
4. drobnego rzemiosła i usług (bez zatrudniania cudzej pracy);
5. małego gospodarstwa rolnego do 5 ha (praca własna i rodzinna).
Art. 23
Zabrania się:
1. posiadania środków produkcji przez osoby prywatne (maszyny przemysłowe, grunty orne powyżej limitu);
2. zatrudniania cudzej pracy na podstawie umowy o pracę przez osoby prywatne;
3. wynajmowania lokali w celach zarobkowych (spekulacja mieszkaniowa);
4. posiadania walut obcych w gotówce (obowiązek wymiany w Banku Ludowym);
5. dziedziczenia zakładów przemysłowych, ziemi ornej, lasów.
Art. 24
Wywłaszczenie własności prywatnej przekraczającej dopuszczalne limity następuje:
1. z odszkodowaniem w wysokości wartości rynkowej (dla mieszkań, oszczędności);
2. z przekształceniem w spółdzielnię (dla gospodarstw rolnych powyżej 5 ha);
3. bez odszkodowania w przypadku nabycia z bezprawnego źródła.
GOSPODAROWANIE MIENIEM SPOŁECZNYM
Art. 25
Mienie społeczne podlega ewidencji i inwentaryzacji. Każdy zakład, spółdzielnia i jednostka samorządowa prowadzi księgi rachunkowe zgodne z przepisami o rachunkowości państwowej.
Art. 26
Marnotrawienie, niszczenie lub niegospodarne wykorzystanie mienia społecznego podlega odpowiedzialności:
1. dyscyplinarnej – dla pracowników;
2. administracyjnej – dla kierowników;
3. karnej – w przypadku szkody powyżej 10.000 RDr lub sabotażu.
Art. 27
Przekształcenie formy własności (państwowej w spółdzielczą lub odwrotnie) wymaga zgody Rady Ministrów i nie może prowadzić do prywatyzacji.
KONTROLA I NADZÓR
Art. 28
Nadzór nad gospodarowaniem mieniem społecznym sprawują:
1. Najwyższa Izba Kontroli Ludowej – kontrola finansowa;
2. ministerstwa branżowe – nadzór merytoryczny;
3. komitety partyjne PPD – nadzór polityczny;
4. rady zakładowe – nadzór pracowniczy;
5. prokuratura – ściganie przestępstw gospodarczych.
Art.. 29
Każdy obywatel ma prawo zgłaszać nieprawidłowości w gospodarowaniu mieniem społecznym. Zgłoszenia rozpatruje się w terminie 30 dni.
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
Art. 30
W terminie 6 miesięcy od wejścia w życie niniejszej ustawy następuje:
1. inwentaryzacja całego mienia państwowego;
2. rejestracja spółdzielni istniejących;
3. weryfikacja tytułów własności prywatnej;
4. przekształcenie lub likwidacja podmiotów prywatnych prowadzących działalność zakazaną.
Art. 31
Majątek byłych właścicieli prywatnych przekraczający limity art. 22 podlega:
1. dobrowolnemu przekazaniu państwu z odszkodowaniem;
2. przymusowemu wywłaszczeniu zgodnie z art. 24.
Art. 32
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.
Wielgród, dnia 1 lipca 2026 r.
Minister Gospodarki
(podpis)
Anton Talanov
Sekretarz Ludowy
(podpis)
Jakubin Kovalinov
z dnia 1 lipca 2026 r.
o własności społecznej
PREAMBUŁA
My, Najwyższy Kongres Ludowy Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, uznając że własność prywatna środków produkcji jest źródłem wyzysku i nierówności,
przekonani że tylko własność społeczna zapewnia sprawiedliwy rozkład dóbr i rozwój na miarę potrzeb ludu,
postanawiamy uregulować zasady własności społecznej jako podstawy socjalistycznego ustroju gospodarczego Republiki.
ZASADY OGÓLNE
Art. 1
Własność społeczna jest podstawą ustroju gospodarczego Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej. Obejmuje ona środki produkcji, zasoby naturalne oraz dobra kultury materialnej i duchowej narodu.
Art. 2
Własność społeczna służy zaspokojeniu potrzeb materialnych i kulturalnych całego społeczeństwa, a nie interesów jednostek, grup czy klas.
Art. 3
Własność społeczna jest niepodzielna, niezbywalna i niepodlegająca dziedziczeniu w rozumieniu prawa prywatnego.
Art. 4
Formy własności społecznej:
1. **własność państwowa** – zarządzana przez organy centralne;
2. **własność spółdzielcza** – zarządzana przez członków spółdzielni;
3. **własność samorządu terytorialnego** – zarządzana przez rady ludowe;
4. **własność instytucjonalna** – zarządzana przez instytucje nauki, kultury, zdrowia.
WŁASNOŚĆ PAŃSTWOWA
Art. 5
Własnością państwową są:
1. ziemia orna, lasy, wody, złoża mineralne;
2. zakłady przemysłowe wydobywczego i przetwórczego;
3. elektrownie, sieci energetyczne, wodociągi;
4. banki, ubezpieczenia, instytucje finansowe;
5. środki transportu kolejowego, lotniczego, wodnego;
6. zakłady handlu zagranicznego;
7. media publiczne, wydawnictwa państwowe;
8. dobra kultury o znaczeniu narodowym.
Art. 6
Własność państwowa zarządzana jest przez:
1. Radę Ministrów – w zakresie ogólnym;
2. ministerstwa branżowe – w zakresie sektorowym;
3. dyrektorów zakładów – w zakresie operacyjnym;
4. rady zakładowe – w zakresie kontrolnym.
Art. 7
Dyrektor zakładu państwowego mianowany jest przez właściwego ministra na wniosek komitetu partyjnego. Odpowiada za:
1. realizację planu produkcyjnego;
2. gospodarność wykorzystania mienia;
3. warunki pracy i płac;
4. dyscyplinę pracowniczą.
Art. 8
Rada zakładowa składa się z przedstawicieli:
1. załogi (wybierani w wyborach bezpośrednich);
2. administracji (powołani przez dyrektora);
3. komitetu partyjnego (delegowani).
Do kompetencji rady należy:
1. opiniowanie planu zakładowego;
2. kontrola wykonania planu;
3 rozpatrywanie skarg pracowniczych;
4. wnioski w sprawach nagród i kar.
WŁASNOŚĆ SPÓŁDZIELCZA
Art. 9
Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem osób fizycznych prowadzącym działalność gospodarczą na zasadach samopomocy, samorządności i demokracji bezpośredniej.
Art. 10
Formy spółdzielni:
1. **spółdzielnie produkcyjne** – rolnicze, przemysłowe, rzemieślnicze;
2. **spółdzielnie handlowe** – spożywcze, zaopatrzenia, zbytu;
3. **spółdzielnie mieszkaniowe** – budownictwo, zarządzanie;
4. **spółdzielnie kredytowe** – oszczędnościowo-pożyczkowe;
5. **spółdzielnie usługowe** – transport, turystyka, inne.
Art. 11
Spółdzielnia posiada osobowość prawną. Jej majątek stanowi własność spółdzielczą, nie podlegającą podziałowi między członków.
Art. 12
Członek spółdzielni wnosi:
1. wpisowe w wysokości ustalonej przez walne zgromadzenie;
2. udział w pracy (spółdzielnia produkcyjna) lub zaopatrzeniu (spółdzielnia handlowa).
Art. 13
Dochód spółdzielni dzieli się na:
1. fundusz rozwojowy (min. 40%);
2. fundusz rezerwowy (min. 15%);
3. fundusz edukacji i kultury (min. 5%);
4. dywidendę dla członków (max. 30%, proporcjonalna do wkładu pracy).
Art. 14
Spółdzielnia podlega rejestracji w Ministerstwie Gospodarki i nadzorowi państwowemu w zakresie:
1. zgodności z planem gospodarczym;
2. prawidłowości finansów;
3. przestrzegania prawa pracy.
WŁASNOŚĆ SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
Art. 15
Własnością samorządu terytorialnego są:
1. budynki użyteczności publicznej (szkoły, szpitale, domy kultury);
2. drogi lokalne, mosty, place;
3. wodociągi i kanalizacje gminne;
4. parki, zieleńce, cmentarze;
5. lokalne środki transportu (autobusy, tramwaje);
6. lokale mieszkalne komunalne.
Art. 16
Samorząd zarządza mieniem w granicach budżetu ustalonego przez Kongres Ludowy. Nie może zbywać majątku bez zgody właściwego ministra.
Art. 17
Dochody z majątku samorządowego (czynsze, opłaty) przeznaczane są wyłącznie na cele publiczne w danej gminie.
DOBRA WSPÓLNE I ZASOBY NATURALNE
Art. 18
Ziemia jest własnością narodu drackiego. Użytkowanie jej udzielane jest:
1. zakładom państwowym – na czas nieokreślony;
2. spółdzielniom rolniczym – na czas nieokreślony;
3. gospodarstwom indywidualnym – na czas określony, dziedziczny.
Art. 19
Lasy stanowią własność państwową, z wyjątkiem lasów gminnych o powierzchni do 50 ha. Gospodarka leśna prowadzona jest zgodnie z planami powszechnej gospodarki leśnej.
Art. 20
Wody powierzchniowe i gruntowe, złoża mineralne, zasoby energetyczne ziemi są wyłączną własnością państwową. Eksploatacja następuje na podstawie koncesji udzielanej przez Radę Ministrów.
Art. 21
Parki narodowe, rezerwaty przyrody, zabytki architektury i archeologiczne stanowią dobra wspólne pod szczególną ochroną państwową. Zabrania się ich prywatyzacji lub komercjalizacji.
OGRANICZENIE WŁASNOŚCI PRYWATNEJ
Art. 22
Własność prywatna dopuszczalna jest w zakresie:
1. przedmiotów osobistego użytku i konsumpcji;
2. mieszkania własnego lub spółdzielczego;
3. oszczędności w bankach państwowych;
4. drobnego rzemiosła i usług (bez zatrudniania cudzej pracy);
5. małego gospodarstwa rolnego do 5 ha (praca własna i rodzinna).
Art. 23
Zabrania się:
1. posiadania środków produkcji przez osoby prywatne (maszyny przemysłowe, grunty orne powyżej limitu);
2. zatrudniania cudzej pracy na podstawie umowy o pracę przez osoby prywatne;
3. wynajmowania lokali w celach zarobkowych (spekulacja mieszkaniowa);
4. posiadania walut obcych w gotówce (obowiązek wymiany w Banku Ludowym);
5. dziedziczenia zakładów przemysłowych, ziemi ornej, lasów.
Art. 24
Wywłaszczenie własności prywatnej przekraczającej dopuszczalne limity następuje:
1. z odszkodowaniem w wysokości wartości rynkowej (dla mieszkań, oszczędności);
2. z przekształceniem w spółdzielnię (dla gospodarstw rolnych powyżej 5 ha);
3. bez odszkodowania w przypadku nabycia z bezprawnego źródła.
GOSPODAROWANIE MIENIEM SPOŁECZNYM
Art. 25
Mienie społeczne podlega ewidencji i inwentaryzacji. Każdy zakład, spółdzielnia i jednostka samorządowa prowadzi księgi rachunkowe zgodne z przepisami o rachunkowości państwowej.
Art. 26
Marnotrawienie, niszczenie lub niegospodarne wykorzystanie mienia społecznego podlega odpowiedzialności:
1. dyscyplinarnej – dla pracowników;
2. administracyjnej – dla kierowników;
3. karnej – w przypadku szkody powyżej 10.000 RDr lub sabotażu.
Art. 27
Przekształcenie formy własności (państwowej w spółdzielczą lub odwrotnie) wymaga zgody Rady Ministrów i nie może prowadzić do prywatyzacji.
KONTROLA I NADZÓR
Art. 28
Nadzór nad gospodarowaniem mieniem społecznym sprawują:
1. Najwyższa Izba Kontroli Ludowej – kontrola finansowa;
2. ministerstwa branżowe – nadzór merytoryczny;
3. komitety partyjne PPD – nadzór polityczny;
4. rady zakładowe – nadzór pracowniczy;
5. prokuratura – ściganie przestępstw gospodarczych.
Art.. 29
Każdy obywatel ma prawo zgłaszać nieprawidłowości w gospodarowaniu mieniem społecznym. Zgłoszenia rozpatruje się w terminie 30 dni.
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
Art. 30
W terminie 6 miesięcy od wejścia w życie niniejszej ustawy następuje:
1. inwentaryzacja całego mienia państwowego;
2. rejestracja spółdzielni istniejących;
3. weryfikacja tytułów własności prywatnej;
4. przekształcenie lub likwidacja podmiotów prywatnych prowadzących działalność zakazaną.
Art. 31
Majątek byłych właścicieli prywatnych przekraczający limity art. 22 podlega:
1. dobrowolnemu przekazaniu państwu z odszkodowaniem;
2. przymusowemu wywłaszczeniu zgodnie z art. 24.
Art. 32
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.
Wielgród, dnia 1 lipca 2026 r.
Minister Gospodarki
(podpis)
Anton Talanov
Sekretarz Ludowy
(podpis)
Jakubin Kovalinov