Strona 1 z 1

Ustawa o Spółdzielczości

: ndz maja 03, 2026 8:44 pm
autor: Anton Talanov
USTAWA
z dnia 1 lipca 2026 r.

o spółdzielczości

PREAMBUŁA

My, Najwyższy Kongres Ludowy Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, uznając że spółdzielczość stanowi istotną formę własności społecznej i wyraz samorządności ludu pracującego,

przekonani że spółdzielnie łączą zalety gospodarki planowej z inicjatywą lokalną i odpowiedzialnością kolektywną,

postanawiamy uregulować zasady tworzenia, działania i nadzoru nad spółdzielniami jako partnerem państwa w budowie socjalizmu.

ZASADY OGÓLNE

Art. 1

Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem osób fizycznych prowadzącym działalność gospodarczą na zasadach samopomocy, samorządności i demokracji bezpośredniej w ramach planu gospodarczego państwa.

Art. 2

Spółdzielnia jest formą własności społecznej. Jej majątek stanowi własność zbiorową członków, nie podlegającą podziałowi ani dziedziczeniu.

Art. 3

Zasady działania spółdzielni:
1. **dobrowolność** – wstęp i wyjście wolne;
2. **samorządność** – członkowie sami decydują o sprawach spółdzielni;
3. **demokracja** – jeden członek = jeden głos;
4. **gospodarność** – działalność na zasadach ekonomicznych;
5. **edukacja** – podnoszenie kwalifikacji członków;
6. **współpraca** – z państwem, innymi spółdzielniami i ruchem spółdzielczym.

Art. 4

Spółdzielnia działa na podstawie:
1. niniejszej ustawy;
2. ustawy o własności społecznej;
3. ustawy o planowaniu gospodarczym;
4. statutu zatwierdzonego przez walne zgromadzenie i zarejestrowanego w ministerstwie;
5. dekretów i zarządzeń organów państwowych.

FORMY SPÓŁDZIELNI

Art. 5

Formy spółdzielni w Republice:

| Forma | Przedmiot działalności | Przykłady |
|-------|------------------------|-----------|
| **Spółdzielnia produkcyjna** | Wytwarzanie towarów i usług | Spółdzielnia rolnicza, rzemieślnicza, przemysłowa |
| **Spółdzielnia handlowa** | Obrót towarowy | Spółdzielnia spożywcza, zaopatrzenia, zbytu |
| **Spółdzielnia mieszkaniowa** | Budowa i zarządzanie lokalami | Spółdzielnia budowlano-mieszkaniowa |
| **Spółdzielnia kredytowa** | Oszczędności i pożyczki | Bank spółdzielczy, kasa oszczędnościowa |
| **Spółdzielnia usługowa** | Usługi dla ludności | Spółdzielnia transportowa, turystyczna, konsumencka |

Art. 6

Spółdzielnia może łączyć różne formy działalności, o ile są ze sobą powiązane i wpisane do statutu.

TWORZENIE I REJESTRACJA

Art. 7

Spółdzielnię tworzy się przez:
1. zawiązanie się grupy założycielskiej (min. 15 osób fizycznych);
2. opracowanie statutu;
3. zebranie założycielskie;
4. rejestrację w Ministerstwie Gospodarki.

Art. 8

Zebranie założycielskie:
1. przyjmuje statut większością 2/3 głosów;
2. wybiera zarząd tymczasowy;
3. ustala wysokość wpisowego (min. 50 RDr);
4. określa plan działalności na pierwszy rok.

Art. 9

Rejestracja w Ministerstwie Gospodarki następuje w terminie 30 dni od złożenia kompletnego wniosku. Wniosek zawiera:
1. statut;
2. protokół zebrania założycielskiego;
3. listę członków-założycieli;
4. plan działalności;
5. oświadczenie o posiadanym majątku lub zobowiązaniach.

Art. 10

Ministerstwo Gospodarki może odmówić rejestracji w przypadku:
1. sprzeczności statutu z prawem;
2. braku zgodności z planem gospodarczym;
3. niewystarczającego kapitału zakładowego;
4. wątpliwości co do celów spółdzielni.

Od decyzji odmownej przysługuje odwołanie do Rady Ministrów w terminie 14 dni.

CZŁONKOSTWO

Art. 11

Członkiem spółdzielni może być każdy obywatel DRLD, który:
1. ukończył 16 lat;
2. przyjmuje statut i zobowiązania członkowskie;
3. wnosi wpisowe i udział w pracy lub zaopatrzeniu;
4. nie jest pozbawiony praw publicznych.

Art. 12

Przyjęcie w poczet członków następuje decyzją zarządu na podstawie pisemnego wniosku. Wniosek rozpatrywany jest w terminie 30 dni.

Art. 13

Członek spółdzielni ma prawo do:
1. uczestnictwa w walnym zgromadzeniu z głosem stanowiącym;
2. wybierania i bycia wybieranym do organów spółdzielni;
3. korzystania z usług spółdzielni na warunkach preferencyjnych;
4. uzyskiwania informacji o pracy spółdzielni;
5. zgłaszania wniosków i skarg;
6. udziału w podziale nadwyżki zgodnie ze statutem;
7. dobrowolnego wystąpienia ze spółdzielni.

Art. 14

Członek spółdzielni jest obowiązany do:
1. przestrzegania statutu i uchwał organów spółdzielni;
2. uczestnictwa w pracy lub zaopatrzeniu;
3. płacenia składek członkowskich;
4. dbania o mienie spółdzielni;
5. podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Art. 15

Skreślenie z listy członków następuje w przypadku:
1. dobrowolnego wystąpienia;
2. śmierci;
3. utraty zdolności do członkostwa;
4. nieprzestrzegania statutu przez 12 miesięcy;
5. szkodliwej działalności dla spółdzielni (decyzją walnego zgromadzenia).

Art. 16

Występujący ze spółdzielni członek nie ma prawa do zwrotu wpisowego ani udziału w majątku. Może otrzymać świadectwo uczestnictwa i zaległe należności za wykonaną pracę.

ORGANY SPÓŁDZIELNI

Art. 17

Organy spółdzielni:
1. **walne zgromadzenie** – najwyższy organ;
2. **zarząd** – organ wykonawczy;
3. **rada nadzorcza** – organ kontrolny.

Art. 18

**Walne zgromadzenie** obraduje co najmniej raz na rok. Do jego kompetencji należy:
1. zatwierdzanie i zmiana statutu;
2. wybór i odwołanie zarządu i rady nadzorczej;
3. zatwierdzanie planu rocznego i sprawozdania z wykonania;
4. podział nadwyżki lub pokrycie strat;
5. rozpatrywanie odwołań od decyzji zarządu;
6. rozwiązanie spółdzielni.

Art. 19

Walne zgromadzenie jest ważne, gdy uczestniczy w nim co najmniej połowa członków. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów, chyba że statut stanowi inaczej.

Art. 20

**Zarząd** kieruje bieżącą działalnością spółdzielni. Składa się z 3-7 członków wybieranych przez walne zgromadzenie na kadencję 3 lata.

Art. 21

Do kompetencji zarządu należy:
1. reprezentowanie spółdzielni na zewnątrz;
2. zawieranie umów w ramach planu;
3. zatrudnianie pracowników;
4. prowadzenie ksiąg rachunkowych;
5) składanie sprawozdań walnemu zgromadzeniu;
6) wykonywanie uchwał walnego zgromadzenia.

Art. 22

**Rada nadzorcza** składa się z 3-5 członków wybieranych przez walne zgromadzenie. Nie może wchodzić w skład zarządu.

Art. 23

Do kompetencji rady nadzorczej należy:
1. kontrola gospodarki finansowej;
2. opiniowanie planu rocznego;
3. kontrola przestrzegania statutu;
4. składanie sprawozdań walnemu zgromadzeniu;
5) wnioskowanie o odwołanie zarządu.

GOSPODARKA FINANSOWA

Art. 24

Spółdzielnia prowadzi samodzielną gospodarkę finansową w ramach planu gospodarczego państwa.

Art. 25

Źródła majątku spółdzielni:
1. wpisowe i składki członkowskie;
2. dochody z działalności gospodarczej;
3. kredyty Banku Ludowego;
4. dotacje państwowe (dla spółdzielni strategicznych);
5. darowizny i spadki (po zatwierdzeniu zarządu).

Art. 26

Podział nadwyżki bilansowej (po pokryciu strat i obowiązkowych odpisów):

| Fundusz | Minimalny udział | Przeznaczenie |
|---------|------------------|---------------|
| Fundusz rozwojowy | 40% | Inwestycje, rozbudowa |
| Fundusz rezerwowy | 15% | Zabezpieczenie ryzyka |
| Fundusz edukacji i kultury | 5% | Szkolenia, wydarzenia |
| Fundusz socjalny | 10% | Pomoc członkom w potrzebie |
| Dywidenda dla członków | max 30% | Proporcjonalna do wkładu pracy |

Art. 27

Dywidenda dla członków nie może przekroczyć 30% nadwyżki. Wypłata następuje po zatwierdzeniu sprawozdania przez walne zgromadzenie.

Art. 28

Straty spółdzielni pokrywane są kolejno z:
1. funduszu rezerwowego;
2. funduszu rozwojowego;
3. dopłat członkowskich (decyzją walnego zgromadzenia);
4. dotacji państwowej (w przypadkach uzasadnionych).

PLAN I WSPÓŁPRACA Z PAŃSTWEM

Art. 29

Spółdzielnia działa w ramach planu gospodarczego państwa. Plan dla spółdzielni ustala organ nadrzędny (ministerstwo lub rada wojewódzka) we współpracy z zarządem.

Art. 30

Spółdzielnia zobowiązana jest do:
1. realizacji kontraktów dostaw dla państwa;
2. przestrzegania cen regulowanych;
3. składania sprawozdań statystycznych;
4. udostępniania ksiąg organom kontroli.

Art. 31

Państwo wspiera spółdzielnie przez:
1. preferencyjne kredyty inwestycyjne;
2. przydziały surowców i materiałów;
3. szkolenia i doradztwo;
4. ochronę przed nieuczciwą konkurencją;
5. nagradzanie wzorowych spółdzielni.

Art. 32

Spółdzielnia może należeć do **Związku Spółdzielni** – organizacji zrzeszającej spółdzielnie danego sektora. Związek reprezentuje interesy spółdzielni wobec państwa.

NADZÓR PAŃSTWOWY

Art. 33

Nadzór nad spółdzielniami sprawuje Ministerstwo Gospodarki w zakresie:
1. zgodności z prawem i planem gospodarczym;
2. prawidłowości finansów;
3. przestrzegania praw członków;
4. celowości działalności.

Art. 34

Ministerstwo Gospodarki może:
1) żądać sprawozdań i dokumentów;
2) przeprowadzać kontrole;
3) wydawać zalecenia i nakazy;
4) zawieszać uchwały sprzeczne z prawem;
5) wnioskować o rozwiązanie spółdzielni do sądu.

Art. 35

W przypadkach rażącego naruszenia prawa lub planu minister może:
1) zawiesić zarząd w czynnościach;
2) mianować zarządcę tymczasowego;
3) wnioskować o rozwiązanie spółdzielni.

ROZWIĄZANIE I LIKWIDACJA

Art. 36

Spółdzielnię rozwiązuje się w przypadku:
1) dobrowolnej uchwały walnego zgromadzenia;
2) osiągnięcia celu, dla którego została powołana;
3) połączenia z inną spółdzielnią;
4) bankructwa;
5) decyzji sądu na wniosek ministra.

Art. 37

Przy rozwiązaniu:
1) długi spłaca się z majątku spółdzielni;
2) pozostały majątek przekazuje się innej spółdzielni lub państwu;
3) członkowie nie mają prawa do zwrotu wpisowych ani udziału w majątku;
4) ewentualna nadwyżka wpływa do funduszu rozwoju spółdzielczości.

Art. 38

Zabrania się przekazywania majątku spółdzielni osobom prywatnym.

ZWIĄZEK SPÓŁDZIELNI

Art. 39

Spółdzielnie mogą tworzyć **Związki Spółdzielni** na zasadzie dobrowolności. Związek posiada osobowość prawną.

Art. 40

Do kompetencji Związku należy:
1) reprezentowanie interesów spółdzielni;
2) koordynacja działalności;
3) szkolenia i doradztwo;
4) prowadzenie instytucji wspólnych;
5) współpraca z państwem i ruchem spółdzielczym międzynarodowym.

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE

Art. 41

Istniejące spółdzielnie dostosowują swoje statuty do niniejszej ustawy w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie.

Art. 42

Spółdzielnie prywatne, w których członkami są wyłącznie pracownicy najemni, przekształcane są w spółdzielnie produkcyjne zgodnie z art. 7-9.

Art. 43

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.

Wielgród, dnia 1 lipca 2026 r.
Minister Gospodarki
(podpis)
Anton Talanov

Sekretarz Ludowy
(podpis)
Jakubin Kovalinov