Strona 1 z 1

Ustawa o Miarach i Wagach

: wt wrz 22, 2026 3:56 pm
autor: Anton Talanov
USTAWA

z dnia 22 września 2026 r.

o miarach i wagach

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1.

1. Ustawa określa zasady stosowania jednostek miar, zapewniania jednolitości pomiarów, funkcjonowania państwowego systemu metrologicznego oraz prawnej kontroli przyrządów pomiarowych.


2. Celem ustawy jest zapewnienie jednolitości miar, dokładności pomiarów oraz ochrony interesów obywateli, przedsiębiorstw i państwa.



Art. 2.
Ustawa reguluje w szczególności:

1. legalne jednostki miar;


2. państwowe wzorce jednostek miar;


3. przyrządy pomiarowe;


4. legalizację przyrządów pomiarowych;


5. wzorcowanie;


6. kontrolę metrologiczną;


7. organy administracji miar;


8. zasady stosowania przyrządów pomiarowych w handlu i gospodarce;


9. odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących miar.



Art. 3.
Przepisy ustawy stosuje się do pomiarów wykonywanych na potrzeby handlu, przemysłu, rolnictwa, transportu, budownictwa, energetyki, ochrony zdrowia, administracji państwowej oraz innych dziedzin życia gospodarczego i społecznego.

Art. 4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1. jednostce miary - rozumie się przez to określoną wartość wielkości fizycznej przyjętą jako odniesienie do wykonywania pomiarów;


2. legalnej jednostce miary - rozumie się przez to jednostkę, której stosowanie jest nakazane lub dopuszczone przepisami prawa;


3. wzorcu jednostki miary - rozumie się przez to przyrząd lub system służący do odtwarzania, zachowania lub przekazywania wartości jednostki miary;


4. państwowym wzorcu jednostki miary - rozumie się przez to wzorzec uznany przez państwo za podstawę systemu pomiarowego;


5. przyrządzie pomiarowym - rozumie się przez to urządzenie służące do wykonywania pomiarów;


6. wzorcowaniu - rozumie się przez to czynności mające na celu ustalenie zależności między wskazaniami przyrządu a wartościami odniesienia;


7. legalizacji - rozumie się przez to urzędowe potwierdzenie, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone prawem;


8. błędzie pomiaru - rozumie się przez to różnicę między wynikiem pomiaru a wartością odniesienia.


Rozdział 2

Legalne jednostki miar

Art. 5.

1. Podstawowym systemem legalnych jednostek miar w DRLD jest Międzynarodowy Układ Jednostek Miar SI.


2. Stosowanie innych jednostek może być dopuszczone w przypadkach określonych przepisami.



Art. 6.
Do podstawowych jednostek SI należą:

1. metr (m);


2. kilogram (kg);


3. sekunda (s);


4. amper (A);


5. kelwin (K);


6. mol (mol);


7. kandela (cd).



Art. 7.

1. W gospodarce, handlu, administracji i obrocie publicznym wartości wielkości fizycznych wyraża się w legalnych jednostkach miar.


2. Szczegółowy wykaz legalnych jednostek miar określa Minister Gospodarki w drodze rozporządzenia.



Art. 8.
Dopuszcza się stosowanie jednostek innych niż podstawowe jednostki SI, jeżeli są one częścią legalnego systemu jednostek miar.

Art. 9.
W dokumentach urzędowych, umowach, dokumentacji technicznej i dokumentach handlowych wartości wymagające określenia jednostki miary powinny być wyrażane w legalnych jednostkach miar.

Art. 10.
Dodatkowe oznaczenie w innej jednostce może być stosowane, jeżeli nie zastępuje oznaczenia w legalnej jednostce miary.


Rozdział 3

Państwowy system wzorców

Art. 11.
Tworzy się Państwowy System Wzorców Jednostek Miar.

Art. 12.
Państwowy system wzorców zapewnia:

1. jednolitość pomiarów;


2. porównywalność wyników pomiarów;


3. przekazywanie wartości jednostek miar do przyrządów pomiarowych;


4. zgodność krajowego systemu pomiarowego z uznanymi standardami międzynarodowymi.



Art. 13.
Państwowe wzorce jednostek miar są utrzymywane w jednostkach państwowych posiadających odpowiednie wyposażenie i kwalifikacje.

Art. 14.
Państwowe wzorce podlegają okresowej kontroli i utrzymaniu w stanie zapewniającym wymaganą dokładność.

Art. 15.
Minister Gospodarki określi w drodze rozporządzenia wykaz państwowych wzorców jednostek miar oraz zasady ich utrzymywania.


Rozdział 4

Administracja miar

Art. 16.
Tworzy się Dracką Administrację Miar.

Art. 17.
Dracka Administracja Miar podlega Ministrowi Gospodarki.

Art. 18.
Do zadań Drackiej Administracji Miar należy w szczególności:

1. utrzymywanie państwowych wzorców jednostek miar;


2. prowadzenie kontroli metrologicznej;


3. legalizacja przyrządów pomiarowych;


4. wykonywanie wzorcowania;


5. prowadzenie rejestrów przyrządów pomiarowych podlegających kontroli;


6. nadzór nad przestrzeganiem przepisów o miarach;


7. prowadzenie badań metrologicznych;


8. współpraca naukowa i techniczna w dziedzinie metrologii.



Art. 19.
Dracka Administracja Miar może tworzyć terenowe jednostki administracji miar.

Art. 20.
Pracownicy administracji miar wykonujący czynności kontrolne są obowiązani posiadać odpowiednie kwalifikacje zawodowe.


Rozdział 5

Przyrządy pomiarowe

Art. 21.
Przyrządy pomiarowe stosowane w działalności podlegają wymaganiom dotyczącym dokładności, bezpieczeństwa i prawidłowego działania.

Art. 22.
Przyrząd pomiarowy stosowany w rozliczeniach handlowych, podatkowych lub innych rozliczeniach mających skutki prawne podlega prawnej kontroli metrologicznej.

Art. 23.
Do przyrządów, o których mowa w art. 22, należą w szczególności:

1. wagi handlowe;


2. odmierzacze paliw;


3. liczniki energii;


4. wodomierze;


5. gazomierze;


6. liczniki ciepła;


7. przyrządy pomiarowe stosowane w transporcie;


8. inne przyrządy określone w przepisach wykonawczych.



Art. 24.
Przyrząd pomiarowy stosowany w rozliczeniach musi zapewniać dokładność odpowiednią do celu jego zastosowania.

Art. 25.
Przyrząd niespełniający wymagań nie może być stosowany w celu, dla którego wymagana jest prawna kontrola metrologiczna.


Rozdział 6

Zatwierdzenie typu

Art. 26.
Przyrządy pomiarowe określonych rodzajów mogą podlegać zatwierdzeniu typu przed wprowadzeniem ich do obrotu lub użytkowania.

Art. 27.
Zatwierdzenie typu potwierdza, że dany typ przyrządu spełnia wymagania określone przepisami.

Art. 28.
Wniosek o zatwierdzenie typu składa producent, importer albo jego upoważniony przedstawiciel.

Art. 29.
W ramach postępowania w sprawie zatwierdzenia typu mogą być przeprowadzane:

1. badania techniczne;


2. badania dokładności;


3. badania odporności na warunki użytkowania;


4. badania bezpieczeństwa;


5. inne badania wymagane dla danego rodzaju przyrządu.



Art. 30.
Przyrząd zgodny z zatwierdzonym typem może zostać dopuszczony do legalizacji na zasadach określonych w ustawie.


Rozdział 7

Legalizacja przyrządów pomiarowych

Art. 31.
Legalizacja potwierdza spełnienie przez przyrząd pomiarowy wymagań określonych w przepisach.

Art. 32.
Legalizacja może być:

1. pierwotna;


2. ponowna.



Art. 33.
Legalizacja pierwotna jest wykonywana przed rozpoczęciem użytkowania przyrządu w zastosowaniach podlegających obowiązkowej kontroli.

Art. 34.
Legalizacja ponowna jest wykonywana po upływie okresu ważności legalizacji lub w innych przypadkach określonych prawem.

Art. 35.
Przyrząd pomiarowy poddany legalizacji otrzymuje odpowiednie oznaczenie albo dokument potwierdzający dokonanie legalizacji.

Art. 36.
Nie wolno usuwać, niszczyć ani zmieniać oznaczeń legalizacyjnych bez podstawy prawnej.

Art. 37.
Przyrząd, który nie spełnia wymagań legalizacyjnych, nie może zostać dopuszczony do użytkowania w zakresie podlegającym kontroli prawnej.


Rozdział 8

Wzorcowanie

Art. 38.
Wzorcowanie przyrządu pomiarowego może być wykonywane na wniosek zainteresowanego podmiotu.

Art. 39.
Wzorcowanie określa zależność między wskazaniami przyrządu a wartościami odniesienia.

Art. 40.
Wynik wzorcowania może zostać potwierdzony świadectwem wzorcowania.

Art. 41.
Wzorcowanie nie zastępuje legalizacji, jeżeli legalizacja jest wymagana przepisami prawa.

Art. 42.
Przedsiębiorstwa mogą stosować własne procedury wzorcowania, jeżeli zapewniają one wymaganą dokładność i są zgodne z przepisami.


Rozdział 9

Miary i wagi w handlu

Art. 43.
Towary sprzedawane według masy, objętości, długości, powierzchni lub liczby muszą być oferowane z zastosowaniem właściwych jednostek miar.

Art. 44.
Przyrząd pomiarowy stosowany do ustalenia ilości towaru będącej podstawą rozliczenia musi być prawidłowo działający i, jeżeli wymagają tego przepisy, zalegalizowany.

Art. 45.
Sprzedawca jest obowiązany zapewnić możliwość prawidłowego określenia ilości towaru, jeżeli cena zależy od jego ilości.

Art. 46.
Nie wolno stosować przyrządu pomiarowego w sposób mogący powodować zaniżenie ilości towaru lub zawyżenie należności.

Art. 47.
Organy kontroli mogą sprawdzać prawidłowość wag, odmierzaczy i innych przyrządów wykorzystywanych w handlu.


Rozdział 10

Miary w gospodarce i przemyśle

Art. 48.
Przedsiębiorstwa są obowiązane zapewnić odpowiednią dokładność pomiarów mających wpływ na:

1. jakość produktów;


2. bezpieczeństwo produkcji;


3. rozliczenia gospodarcze;


4. zużycie surowców;


5. zużycie energii;


6. ochronę środowiska.



Art. 49.
W przedsiębiorstwach państwowych pomiary stanowiące podstawę wykonania planów gospodarczych muszą być wykonywane przy użyciu odpowiednich i sprawdzonych przyrządów.

Art. 50.
Dane pomiarowe wykorzystywane do sporządzania statystyk państwowych muszą być uzyskiwane z zachowaniem wymagań dotyczących dokładności pomiarów.

Art. 51.
Przedsiębiorstwo odpowiada za prawidłowe utrzymanie należących do niego przyrządów pomiarowych.


Rozdział 11

Kontrola i nadzór

Art. 52.
Dracka Administracja Miar sprawuje kontrolę nad przestrzeganiem przepisów dotyczących prawnej kontroli metrologicznej.

Art. 53.
Kontrola może obejmować:

1. sprawdzenie przyrządów pomiarowych;


2. sprawdzenie oznaczeń legalizacyjnych;


3. badanie dokładności;


4. sprawdzenie dokumentacji;


5. kontrolę sposobu użytkowania przyrządów.



Art. 54.
Osoba przeprowadzająca kontrolę ma prawo żądać udostępnienia przyrządów, dokumentacji oraz informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli.

Art. 55.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organ kontroli może:

1. nakazać usunięcie naruszenia;


2. nakazać ponowną legalizację;


3. zakazać użytkowania przyrządu;


4. zabezpieczyć przyrząd;


5. skierować sprawę do właściwego organu.



Art. 56.
Przyrząd niespełniający wymagań może zostać oznaczony jako niedopuszczony do użytkowania.


Rozdział 12

Miary w transporcie

Art. 57.
Przyrządy pomiarowe wykorzystywane w transporcie podlegają wymaganiom metrologicznym określonym w niniejszej ustawie oraz przepisach szczególnych.

Art. 58.
W transporcie mogą być stosowane szczególne jednostki lub procedury pomiarowe, jeżeli wynikają one z międzynarodowych zasad transportowych lub przepisów szczególnych.

Art. 59.
Minister Komunikacji współpracuje z Ministrem Gospodarki przy określaniu wymagań metrologicznych dla transportu.

Art. 60.
Przyrządy wykorzystywane do rozliczania przewozu towarów, opłat transportowych lub innych należności podlegają kontroli zgodnie z niniejszą ustawą.


Rozdział 13

Metrologia naukowa i techniczna

Art. 61.
Państwo wspiera rozwój metrologii naukowej i technicznej.

Art. 62.
Minister Gospodarki może tworzyć państwowe programy rozwoju metrologii obejmujące:

1. rozwój wzorców pomiarowych;


2. rozwój laboratoriów;


3. rozwój aparatury pomiarowej;


4. szkolenie specjalistów;


5. badania naukowe;


6. współpracę międzynarodową.



Art. 63.
Dracka Administracja Miar współpracuje z uczelniami, instytutami naukowymi oraz przedsiębiorstwami w zakresie rozwoju metod pomiarowych.


Rozdział 14

Odpowiedzialność

Art. 64.
Kto używa przyrządu pomiarowego podlegającego obowiązkowej legalizacji bez wymaganej legalizacji, podlega karze administracyjnej określonej w przepisach.

Art. 65.
Kto umyślnie zmienia wskazania przyrządu pomiarowego w celu uzyskania korzyści majątkowej, podlega odpowiedzialności na zasadach określonych w Kodeksie Karnym DRLD.

Art. 66.
Kto usuwa lub fałszuje oznaczenie legalizacyjne, podlega odpowiedzialności określonej w Kodeksie Karnym DRLD.

Art. 67.
Przepisy dotyczące odpowiedzialności za naruszenie praw konsumentów stosuje się odpowiednio do nieprawidłowych pomiarów dokonywanych w handlu.


Rozdział 15

Przepisy szczególne i końcowe

Art. 68.
Minister Gospodarki sprawuje ogólny nadzór nad realizacją polityki państwa w zakresie miar i metrologii.

Art. 69.
Minister Gospodarki określi w drodze rozporządzenia:

1. szczegółowy wykaz legalnych jednostek miar;


2. zasady tworzenia ich wielokrotności i podwielokrotności;


3. wymagania dotyczące wybranych rodzajów przyrządów pomiarowych;


4. zasady legalizacji;


5. zasady prowadzenia dokumentacji metrologicznej.



Art. 70.
Minister Gospodarki może, w porozumieniu z Ministrem Obrony oraz Ministrem Sprawiedliwości, określić szczególne wymagania dotyczące pomiarów wykorzystywanych na potrzeby bezpieczeństwa państwa.

Art. 71.
W sprawach dotyczących jakości produktów stosuje się również przepisy ustawy o jakości produktów i usług.

Art. 72.
W sprawach dotyczących bezpieczeństwa produktów stosuje się również przepisy ustawy o bezpieczeństwie produktów.

Art. 73.
Przepisy ustawy nie naruszają szczególnych przepisów dotyczących pomiarów stosowanych w ochronie zdrowia, transporcie, energetyce, budownictwie, rolnictwie i innych dziedzinach gospodarki.

Art. 74.
Dracka Administracja Miar prowadzi państwową ewidencję przyrządów pomiarowych podlegających obowiązkowej kontroli metrologicznej.

Art. 75.
Organy administracji państwowej są obowiązane stosować legalne jednostki miar w dokumentach, decyzjach, statystyce i pomiarach wykonywanych w ramach swoich kompetencji.

Art. 76.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Anton Talanov
Minister Gospodarki
Dnia 22 września 2026r.