Ustawa o Autoatradach i Drogach Ekspresowych
: śr wrz 23, 2026 6:17 am
USTAWA
o autostradach i drogach ekspresowych
z dnia 23 września 2026 r.
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1. Ustawa określa zasady planowania, projektowania, budowy, przebudowy, rozbudowy, finansowania, zarządzania, utrzymania i eksploatacji autostrad i dróg ekspresowych na terytorium Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.
2. Ustawa określa również zasady funkcjonowania infrastruktury towarzyszącej autostradom i drogom ekspresowym.
Art. 2.
Autostrady i drogi ekspresowe stanowią element strategicznej infrastruktury transportowej Republiki.
Art. 3.
1. Autostrady i drogi ekspresowe służą w szczególności:
1. zapewnieniu szybkiego przemieszczania osób i towarów;
2. połączeniu głównych ośrodków gospodarczych i administracyjnych;
3. zapewnieniu połączeń międzynarodowych;
4. obsłudze transportu ciężkiego;
5. zapewnieniu ciągłości transportu w sytuacjach kryzysowych;
6. wspieraniu rozwoju gospodarczego i przestrzennego Republiki.
Art. 4.
Autostrady i drogi ekspresowe są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.
Art. 5.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1. „autostradzie” – rozumie się przez to drogę publiczną przeznaczoną wyłącznie do ruchu pojazdów samochodowych, posiadającą co najmniej dwie jezdnie, rozdzielone pasem dzielącym, oraz bezkolizyjne skrzyżowania;
2. „drodze ekspresowej” – rozumie się przez to drogę publiczną przeznaczoną przede wszystkim do szybkiego ruchu pojazdów samochodowych, posiadającą bezkolizyjne lub częściowo bezkolizyjne skrzyżowania;
3. „węźle” – rozumie się przez to skrzyżowanie autostrady lub drogi ekspresowej z inną drogą umożliwiające zmianę kierunku ruchu;
4. „MOP” – rozumie się przez to miejsce obsługi podróżnych;
5. „pasie drogowym” – rozumie się przez to pas terenu przeznaczony do prowadzenia drogi wraz z infrastrukturą towarzyszącą;
6. „zarządcy” – rozumie się przez to organ lub jednostkę państwową odpowiedzialną za zarządzanie daną drogą.
Rozdział II
Autostrady
Art. 6.
Autostrada oznaczona jest literą A oraz numerem.
Art. 7.
1. Autostrada powinna posiadać:
1. co najmniej dwie jezdnie;
2. co najmniej dwa pasy ruchu w każdym kierunku;
3. pas awaryjny, jeżeli warunki techniczne na to pozwalają;
4. fizyczny lub konstrukcyjny rozdział kierunków ruchu;
5. bezkolizyjne skrzyżowania;
6. ogrodzenie zabezpieczające przed wejściem ludzi i zwierząt;
7. system odwodnienia;
8. urządzenia bezpieczeństwa ruchu.
Art. 8.
Na autostradzie zabrania się lokalizowania skrzyżowań jednopoziomowych z drogami publicznymi.
Art. 9.
1. Wjazd na autostradę i zjazd z niej odbywa się wyłącznie przez wyznaczone węzły.
2. Lokalizacja węzłów wymaga uwzględnienia znaczenia gospodarczego, transportowego i przestrzennego obszaru.
Art. 10.
Autostrady mogą być budowane jako:
1. państwowe;
2. państwowo-prywatne;
3. realizowane przez przedsiębiorstwa na podstawie umowy z państwem.
Art. 11.
Autostrady stanowiące własność państwową są własnością Republiki i nie mogą być zbyte bez zgody właściwego organu państwowego określonego w ustawie.
Rozdział III
Drogi ekspresowe
Art. 12.
Droga ekspresowa oznaczona jest literą S oraz numerem.
Art. 13.
1. Droga ekspresowa powinna posiadać co najmniej:
1. jedną jezdnię przeznaczoną dla każdego kierunku ruchu albo rozwiązanie dopuszczone przepisami technicznymi;
2. ograniczoną liczbę skrzyżowań;
3. rozwiązania zapewniające bezpieczny i płynny ruch;
4. urządzenia bezpieczeństwa ruchu;
5. system odwodnienia.
Art. 14.
1. Drogi ekspresowe mogą być jednojezdniowe lub dwujezdniowe.
2. Budowa drogi ekspresowej dwujezdniowej jest wymagana, jeżeli wynika to z prognozowanego natężenia ruchu albo znaczenia strategicznego drogi.
Art. 15.
Droga ekspresowa może posiadać skrzyżowania jednopoziomowe wyłącznie w przypadkach określonych w przepisach technicznych.
Art. 16.
Droga ekspresowa może zostać rozbudowana do parametrów autostrady, jeżeli spełnienie wymagań technicznych i ekonomicznych uzasadnia taką zmianę.
Rozdział IV
Zarządzanie autostradami i drogami ekspresowymi
Art. 17.
1. Zarządcą autostrad i dróg ekspresowych będących drogami krajowymi jest Państwowa Administracja Dróg.
2. Państwowa Administracja Dróg podlega Ministrowi Komunikacji.
Art. 18.
Do zadań Państwowej Administracji Dróg należy w szczególności:
1. planowanie rozwoju sieci;
2. przygotowanie inwestycji;
3. budowa i przebudowa dróg;
4. utrzymanie dróg;
5. zarządzanie ruchem;
6. utrzymanie urządzeń bezpieczeństwa;
7. zarządzanie MOP;
8. prowadzenie dokumentacji technicznej;
9. kontrola stanu technicznego;
10. ochrona pasa drogowego.
Art. 19.
Minister Komunikacji sprawuje nadzór nad działalnością Państwowej Administracji Dróg.
Art. 20.
Minister Gospodarki współpracuje z Ministrem Komunikacji w zakresie:
1. planowania inwestycji strategicznych;
2. rozwoju infrastruktury przemysłowej;
3. obsługi transportu towarowego;
4. lokalizacji centrów logistycznych;
5. wpływu inwestycji drogowych na rozwój gospodarczy.
Art. 21.
Minister Gospodarki może zgłaszać inwestycje drogowe o znaczeniu gospodarczym do narodowych planów rozwoju gospodarczego.
Rozdział V
Planowanie sieci autostrad i dróg ekspresowych
Art. 22.
1. Sieć autostrad i dróg ekspresowych określa Państwowy Program Rozwoju Sieci Drogowej.
2. Program jest zgodny z narodowymi planami gospodarczymi i przestrzennymi.
Art. 23.
Program określa w szczególności:
1. istniejące autostrady i drogi ekspresowe;
2. planowane odcinki;
3. przebieg głównych korytarzy transportowych;
4. priorytetowe inwestycje;
5. przewidywane koszty;
6. źródła finansowania;
7. terminy realizacji.
Art. 24.
Przy planowaniu nowych tras uwzględnia się:
1. potrzeby transportowe ludności;
2. potrzeby gospodarki;
3. rozmieszczenie przemysłu;
4. położenie miast;
5. centra logistyczne;
6. transport międzynarodowy;
7. bezpieczeństwo państwa;
8. ochronę środowiska;
9. koszty budowy i utrzymania.
Art. 25.
W pierwszej kolejności rozwijane są połączenia między głównymi ośrodkami administracyjnymi, przemysłowymi, gospodarczymi i portowymi.
Rozdział VI
Budowa i modernizacja
Art. 26.
Budowa autostrady lub drogi ekspresowej wymaga zatwierdzenia inwestycji przez właściwy organ państwowy.
Art. 27.
Inwestycja może obejmować:
1. budowę nowej drogi;
2. rozbudowę istniejącej drogi;
3. przebudowę węzłów;
4. budowę obiektów inżynierskich;
5. budowę MOP;
6. budowę systemów zarządzania ruchem;
7. budowę urządzeń ochrony środowiska.
Art. 28.
Przed rozpoczęciem budowy przeprowadza się badania geologiczne, środowiskowe i techniczne odpowiednie do rodzaju inwestycji.
Art. 29.
Budowa autostrady lub drogi ekspresowej może być prowadzona etapami.
Art. 30.
Odcinek drogi może zostać oddany do użytkowania po spełnieniu wymagań bezpieczeństwa i uzyskaniu wymaganych zezwoleń.
Art. 31.
Do czasu zakończenia całej inwestycji mogą być oddawane do ruchu poszczególne odcinki, węzły i obiekty.
Rozdział VII
Węzły i obiekty inżynierskie
Art. 32.
Węzły autostrad i dróg ekspresowych projektuje się w sposób zapewniający bezpieczeństwo i płynność ruchu.
Art. 33.
Węzły mogą łączyć autostradę lub drogę ekspresową z:
1. inną autostradą;
2. drogą ekspresową;
3. drogą krajową;
4. drogą wojewódzką;
5. inną drogą, jeżeli jest to uzasadnione.
Art. 34.
Do obiektów inżynierskich autostrad i dróg ekspresowych należą w szczególności:
1. mosty;
2. wiadukty;
3. estakady;
4. tunele;
5. przepusty;
6. kładki;
7. przejścia dla zwierząt.
Art. 35.
Obiekty inżynierskie muszą być projektowane z uwzględnieniem przewidywanego natężenia ruchu i obciążenia transportem ciężkim.
Rozdział VIII
Miejsca obsługi podróżnych
Art. 36.
Na autostradach i drogach ekspresowych mogą być tworzone Miejsca Obsługi Podróżnych.
Art. 37.
MOP może obejmować:
1. parking;
2. sanitariaty;
3. punkt gastronomiczny;
4. stację paliw;
5. punkt ładowania pojazdów;
6. punkt informacji;
7. miejsce odpoczynku;
8. infrastrukturę dla transportu ciężarowego.
Art. 38.
MOP-y lokalizuje się w sposób zapewniający odpowiednią odległość pomiędzy kolejnymi miejscami obsługi.
Art. 39.
Państwowa Administracja Dróg może powierzyć prowadzenie MOP przedsiębiorstwu państwowemu, spółdzielni albo przedsiębiorstwu prywatnemu na podstawie umowy.
Rozdział IX
Opłaty za przejazd
Art. 40.
1. Przejazd autostradą może być odpłatny.
2. Przejazd drogą ekspresową może być odpłatny, jeżeli zostanie tak określony w przepisach dotyczących danego odcinka.
Art. 41.
O wysokości opłat decyduje właściwy organ państwowy w granicach określonych przepisami prawa.
Art. 42.
Wysokość opłat może zależeć od:
1. rodzaju pojazdu;
2. liczby osi;
3. masy pojazdu;
4. długości przejechanego odcinka;
5. sposobu płatności.
Art. 43.
Opłaty pobierane za korzystanie z autostrad i dróg ekspresowych przeznacza się w szczególności na:
1. utrzymanie infrastruktury;
2. remonty;
3. rozbudowę sieci;
4. poprawę bezpieczeństwa;
5. obsługę systemów poboru opłat.
Art. 44.
Opłaty mogą być pobierane w systemie:
1. elektronicznym;
2. automatycznym;
3. punktowym;
4. innym określonym przez państwo.
Rozdział X
Finansowanie
Art. 45.
Budowa i utrzymanie autostrad i dróg ekspresowych finansowane są w szczególności z:
1. budżetu państwa;
2. funduszy państwowych;
3. opłat za korzystanie z dróg;
4. kredytów i pożyczek państwowych;
5. środków przedsiębiorstw państwowych;
6. partnerstwa gospodarczego i inwestycyjnego;
7. innych źródeł przewidzianych prawem.
Art. 46.
Inwestycje o znaczeniu strategicznym mogą być finansowane w całości ze środków państwowych.
Art. 47.
Minister Komunikacji przedstawia Ministrowi Finansów zapotrzebowanie na środki niezbędne do realizacji inwestycji ujętych w planach państwowych.
Art. 48.
Minister Gospodarki może uznać budowę określonego odcinka za inwestycję strategiczną dla rozwoju gospodarczego Republiki.
Rozdział XI
Ochrona infrastruktury
Art. 49.
Autostrady i drogi ekspresowe podlegają szczególnej ochronie jako infrastruktura strategiczna.
Art. 50.
Zabrania się bez zezwolenia:
1. prowadzenia robót w pasie drogowym;
2. umieszczania urządzeń;
3. lokalizowania reklam;
4. wykonywania zjazdów;
5. prowadzenia działalności mogącej zagrozić bezpieczeństwu ruchu.
Art. 51.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi ewidencję infrastruktury strategicznej autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 52.
W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa, katastrofy lub poważnego zakłócenia transportu właściwe organy mogą czasowo ograniczyć albo zamknąć ruch na określonym odcinku.
Rozdział XII
Utrzymanie i bezpieczeństwo
Art. 53.
Zarządca drogi jest obowiązany utrzymywać autostrady i drogi ekspresowe w stanie zapewniającym bezpieczne użytkowanie.
Art. 54.
Utrzymanie obejmuje w szczególności:
1. nawierzchnię;
2. pobocza;
3. oznakowanie;
4. bariery;
5. oświetlenie;
6. odwodnienie;
7. obiekty inżynierskie;
8. urządzenia zarządzania ruchem;
9. zimowe utrzymanie dróg.
Art. 55.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi regularne kontrole stanu technicznego infrastruktury.
Art. 56.
W przypadku stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwa zarządca obowiązany jest niezwłocznie podjąć działania zabezpieczające.
Rozdział XIII
Transport ciężki
Art. 57.
Autostrady i drogi ekspresowe stanowią podstawową sieć dla dalekobieżnego transportu towarowego.
Art. 58.
Przy projektowaniu nowych odcinków uwzględnia się potrzeby transportu ciężarowego, w szczególności:
1. odpowiednią nośność nawierzchni;
2. miejsca odpoczynku;
3. parkingi dla ciężarówek;
4. dostęp do paliw i energii;
5. połączenia z centrami logistycznymi.
Art. 59.
Państwowa Administracja Dróg współpracuje z Ministrem Gospodarki przy planowaniu połączeń drogowych obsługujących główne zakłady przemysłowe.
Rozdział XIV
Ochrona środowiska i przestrzeni
Art. 60.
Budowa autostrady lub drogi ekspresowej wymaga uwzględnienia ochrony środowiska zgodnie z ustawą o ochronie środowiska.
Art. 61.
W ramach inwestycji mogą być budowane:
1. ekrany ochronne;
2. przejścia dla zwierząt;
3. zbiorniki retencyjne;
4. urządzenia oczyszczające wody opadowe;
5. nasadzenia kompensacyjne.
Art. 62.
Przebieg trasy powinien w możliwie największym stopniu ograniczać negatywny wpływ na osiedla mieszkaniowe, grunty rolne i obszary szczególnie cenne przyrodniczo.
Rozdział XV
Numeracja i oznakowanie
Art. 63.
1. Autostrady otrzymują oznaczenie „A”.
2. Drogi ekspresowe otrzymują oznaczenie „S”.
Art. 64.
Numer drogi nadaje właściwy organ państwowy w ramach krajowego systemu numeracji dróg.
Art. 65.
Numeracja powinna zapewniać jednoznaczną identyfikację każdej autostrady i drogi ekspresowej.
Art. 66.
Oznakowanie autostrad i dróg ekspresowych musi być jednolite na całym terytorium Republiki.
Rozdział XVI
Kontrola i nadzór
Art. 67.
Nadzór nad realizacją ustawy sprawuje Minister Komunikacji.
Art. 68.
Minister Komunikacji może kontrolować:
1. stan techniczny dróg;
2. prawidłowość prowadzenia inwestycji;
3. wykorzystanie środków publicznych;
4. realizację obowiązków przez zarządców;
5. funkcjonowanie systemów poboru opłat.
Art. 69.
W przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości właściwy organ może nakazać ich usunięcie.
Rozdział XVII
Inwestycje strategiczne
Art. 70.
Autostrada lub droga ekspresowa może zostać uznana za inwestycję strategiczną Republiki.
Art. 71.
Za strategiczne mogą zostać uznane w szczególności odcinki:
1. łączące stolicę z głównymi regionami;
2. prowadzące do granic państwa;
3. obsługujące główne centra przemysłowe;
4. zapewniające połączenie z portami;
5. mające znaczenie dla bezpieczeństwa państwa;
6. zapewniające ciągłość krajowego systemu transportowego.
Art. 72.
Inwestycje strategiczne mogą otrzymać pierwszeństwo w finansowaniu z budżetu państwa.
Art. 73.
Minister Gospodarki może wystąpić do Rady Ministrów o uznanie inwestycji drogowej za strategiczną z punktu widzenia rozwoju gospodarczego.
Rozdział XVIII
Postępowanie inwestycyjne
Art. 74.
Przygotowanie inwestycji obejmuje w szczególności:
1. analizę potrzeb transportowych;
2. analizę ekonomiczną;
3. analizę przestrzenną;
4. analizę techniczną;
5. analizę środowiskową;
6. określenie źródeł finansowania.
Art. 75.
Dla dużych inwestycji może być sporządzony wielowariantowy przebieg trasy.
Art. 76.
Wybór wariantu uwzględnia w szczególności bezpieczeństwo, koszty, potrzeby transportowe, wpływ na gospodarkę i środowisko.
Rozdział XIX
Awaryjne zarządzanie ruchem
Art. 77.
W przypadku wypadku, katastrofy, klęski żywiołowej albo innego zagrożenia zarządca może czasowo:
1. zamknąć pas ruchu;
2. zamknąć jezdnię;
3. ograniczyć prędkość;
4. wyznaczyć objazd;
5. wprowadzić inne środki konieczne dla bezpieczeństwa.
Art. 78.
Informacje o istotnych utrudnieniach w ruchu przekazuje się właściwym służbom oraz użytkownikom dróg.
Rozdział XX
Przepisy końcowe
Art. 79.
Do autostrad i dróg ekspresowych stosuje się przepisy ustawy o drogach publicznych, o ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 80.
Do inwestycji drogowych realizowanych na podstawie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o infrastrukturze krytycznej w zakresie dotyczącym infrastruktury uznanej za krytyczną.
Art. 81.
Minister Komunikacji określa w drodze rozporządzenia szczegółowe wymagania techniczne dotyczące autostrad, dróg ekspresowych, węzłów, MOP i infrastruktury towarzyszącej.
Art. 82.
Minister Gospodarki określa, w zakresie swojej właściwości, zasady współpracy przy planowaniu inwestycji drogowych o znaczeniu gospodarczym.
Art. 83.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi centralną ewidencję autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 84.
Ewidencja obejmuje w szczególności:
1. numer drogi;
2. przebieg;
3. długość;
4. klasę techniczną;
5. liczbę jezdni;
6. liczbę pasów ruchu;
7. węzły;
8. obiekty inżynierskie;
9. MOP;
10. stan techniczny.
Art. 85.
Autostrady i drogi ekspresowe mogą być objęte systemem elektronicznego zarządzania ruchem.
Art. 86.
System zarządzania ruchem może obejmować:
1. monitoring;
2. tablice informacji drogowej;
3. automatyczne wykrywanie zdarzeń;
4. pomiar natężenia ruchu;
5. zarządzanie pasami ruchu;
6. systemy informacji dla kierowców.
Art. 87.
W celu zapewnienia ciągłości transportu państwo utrzymuje rezerwę techniczną i organizacyjną umożliwiającą szybkie usuwanie awarii infrastruktury drogowej.
Art. 88.
Autostrady i drogi ekspresowe powinny być uwzględniane w planach obrony cywilnej, ochrony ludności i zarządzania kryzysowego.
Art. 89.
Właściwe organy mogą zawierać porozumienia dotyczące wspólnego finansowania i realizacji inwestycji drogowych.
Art. 90.
Inwestycje mogą być realizowane w ramach partnerstwa gospodarczego i inwestycyjnego na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Art. 91.
Przedsiębiorstwa państwowe mogą wykonywać zadania związane z budową, utrzymaniem i obsługą autostrad oraz dróg ekspresowych.
Art. 92.
Wykonawcy inwestycji są obowiązani prowadzić dokumentację techniczną zgodnie z przepisami prawa.
Art. 93.
Państwowa Administracja Dróg może zlecać przedsiębiorstwom wykonywanie robót związanych z utrzymaniem infrastruktury.
Art. 94.
Koszty utrzymania autostrad i dróg ekspresowych uwzględnia się w planach finansowych właściwych jednostek państwowych.
Art. 95.
Budowa nowych odcinków powinna być poprzedzona analizą prognozowanego ruchu oraz możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury.
Art. 96.
Rozbudowa istniejącej autostrady lub drogi ekspresowej może zostać przeprowadzona w przypadku przekroczenia zakładanej przepustowości.
Art. 97.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi monitoring natężenia ruchu na głównych trasach.
Art. 98.
Dane o ruchu drogowym mogą być wykorzystywane przy tworzeniu narodowych planów transportowych i gospodarczych.
Art. 99.
Autostrady i drogi ekspresowe powinny być projektowane z uwzględnieniem przyszłego wzrostu ruchu, w szczególności transportu towarowego.
Art. 100.
Państwo może tworzyć rezerwy terenowe pod przyszłą rozbudowę autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 101.
Tereny przeznaczone pod przyszłą rozbudowę mogą zostać objęte szczególną ochroną przed zabudową kolidującą z planowaną inwestycją.
Art. 102.
Przy projektowaniu tras uwzględnia się możliwość przyszłej budowy kolejnych pasów ruchu.
Art. 103.
Węzły o znaczeniu strategicznym mogą być projektowane z możliwością późniejszej rozbudowy.
Art. 104.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi plan modernizacji istniejącej sieci autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 105.
Modernizacja obejmuje w szczególności:
1. wymianę nawierzchni;
2. przebudowę węzłów;
3. zwiększenie przepustowości;
4. poprawę bezpieczeństwa;
5. modernizację obiektów inżynierskich;
6. modernizację systemów zarządzania ruchem.
Art. 106.
Autostrady i drogi ekspresowe mogą być wyposażane w infrastrukturę dla pojazdów elektrycznych i innych technologii napędowych dopuszczonych przez prawo.
Art. 107.
MOP-y powinny być dostosowywane do rosnącego znaczenia transportu ciężkiego i potrzeb kierowców zawodowych.
Art. 108.
Państwowa Administracja Dróg współpracuje z właściwymi organami w zakresie rozwoju krajowej sieci logistycznej.
Art. 109.
Przy planowaniu autostrad i dróg ekspresowych uwzględnia się ich połączenie z terminalami przeładunkowymi, centrami logistycznymi i głównymi zakładami przemysłowymi.
Art. 110.
Państwowa Administracja Dróg sporządza coroczny raport o stanie sieci autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 111.
Raport zawiera w szczególności informacje o:
1. stanie technicznym sieci;
2. wykonanych inwestycjach;
3. planowanych inwestycjach;
4. natężeniu ruchu;
5. kosztach utrzymania;
6.wpływach z opłat;
7.bezpieczeństwie ruchu.
Art. 112.
Minister Komunikacji przedstawia raport Radzie Ministrów.
Art. 113.
Najwyższa Izba Kontroli Ludowej może kontrolować działalność organów i przedsiębiorstw realizujących zadania na podstawie niniejszej ustawy.
Art. 114.
Naruszenie obowiązków wynikających z niniejszej ustawy podlega odpowiedzialności administracyjnej, cywilnej lub karnej na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Art. 115.
Przepisy niniejszej ustawy nie ograniczają uprawnień właściwych organów wynikających z ustawy o stanie wyjątkowym i wojennym.
Art. 116.
Minister Komunikacji dostosuje organizację Państwowej Administracji Dróg do przepisów niniejszej ustawy.
Art. 117.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Anton Talanov
Minister Gospodarki
Dnia 23 września 2026r.
o autostradach i drogach ekspresowych
z dnia 23 września 2026 r.
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1. Ustawa określa zasady planowania, projektowania, budowy, przebudowy, rozbudowy, finansowania, zarządzania, utrzymania i eksploatacji autostrad i dróg ekspresowych na terytorium Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.
2. Ustawa określa również zasady funkcjonowania infrastruktury towarzyszącej autostradom i drogom ekspresowym.
Art. 2.
Autostrady i drogi ekspresowe stanowią element strategicznej infrastruktury transportowej Republiki.
Art. 3.
1. Autostrady i drogi ekspresowe służą w szczególności:
1. zapewnieniu szybkiego przemieszczania osób i towarów;
2. połączeniu głównych ośrodków gospodarczych i administracyjnych;
3. zapewnieniu połączeń międzynarodowych;
4. obsłudze transportu ciężkiego;
5. zapewnieniu ciągłości transportu w sytuacjach kryzysowych;
6. wspieraniu rozwoju gospodarczego i przestrzennego Republiki.
Art. 4.
Autostrady i drogi ekspresowe są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.
Art. 5.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1. „autostradzie” – rozumie się przez to drogę publiczną przeznaczoną wyłącznie do ruchu pojazdów samochodowych, posiadającą co najmniej dwie jezdnie, rozdzielone pasem dzielącym, oraz bezkolizyjne skrzyżowania;
2. „drodze ekspresowej” – rozumie się przez to drogę publiczną przeznaczoną przede wszystkim do szybkiego ruchu pojazdów samochodowych, posiadającą bezkolizyjne lub częściowo bezkolizyjne skrzyżowania;
3. „węźle” – rozumie się przez to skrzyżowanie autostrady lub drogi ekspresowej z inną drogą umożliwiające zmianę kierunku ruchu;
4. „MOP” – rozumie się przez to miejsce obsługi podróżnych;
5. „pasie drogowym” – rozumie się przez to pas terenu przeznaczony do prowadzenia drogi wraz z infrastrukturą towarzyszącą;
6. „zarządcy” – rozumie się przez to organ lub jednostkę państwową odpowiedzialną za zarządzanie daną drogą.
Rozdział II
Autostrady
Art. 6.
Autostrada oznaczona jest literą A oraz numerem.
Art. 7.
1. Autostrada powinna posiadać:
1. co najmniej dwie jezdnie;
2. co najmniej dwa pasy ruchu w każdym kierunku;
3. pas awaryjny, jeżeli warunki techniczne na to pozwalają;
4. fizyczny lub konstrukcyjny rozdział kierunków ruchu;
5. bezkolizyjne skrzyżowania;
6. ogrodzenie zabezpieczające przed wejściem ludzi i zwierząt;
7. system odwodnienia;
8. urządzenia bezpieczeństwa ruchu.
Art. 8.
Na autostradzie zabrania się lokalizowania skrzyżowań jednopoziomowych z drogami publicznymi.
Art. 9.
1. Wjazd na autostradę i zjazd z niej odbywa się wyłącznie przez wyznaczone węzły.
2. Lokalizacja węzłów wymaga uwzględnienia znaczenia gospodarczego, transportowego i przestrzennego obszaru.
Art. 10.
Autostrady mogą być budowane jako:
1. państwowe;
2. państwowo-prywatne;
3. realizowane przez przedsiębiorstwa na podstawie umowy z państwem.
Art. 11.
Autostrady stanowiące własność państwową są własnością Republiki i nie mogą być zbyte bez zgody właściwego organu państwowego określonego w ustawie.
Rozdział III
Drogi ekspresowe
Art. 12.
Droga ekspresowa oznaczona jest literą S oraz numerem.
Art. 13.
1. Droga ekspresowa powinna posiadać co najmniej:
1. jedną jezdnię przeznaczoną dla każdego kierunku ruchu albo rozwiązanie dopuszczone przepisami technicznymi;
2. ograniczoną liczbę skrzyżowań;
3. rozwiązania zapewniające bezpieczny i płynny ruch;
4. urządzenia bezpieczeństwa ruchu;
5. system odwodnienia.
Art. 14.
1. Drogi ekspresowe mogą być jednojezdniowe lub dwujezdniowe.
2. Budowa drogi ekspresowej dwujezdniowej jest wymagana, jeżeli wynika to z prognozowanego natężenia ruchu albo znaczenia strategicznego drogi.
Art. 15.
Droga ekspresowa może posiadać skrzyżowania jednopoziomowe wyłącznie w przypadkach określonych w przepisach technicznych.
Art. 16.
Droga ekspresowa może zostać rozbudowana do parametrów autostrady, jeżeli spełnienie wymagań technicznych i ekonomicznych uzasadnia taką zmianę.
Rozdział IV
Zarządzanie autostradami i drogami ekspresowymi
Art. 17.
1. Zarządcą autostrad i dróg ekspresowych będących drogami krajowymi jest Państwowa Administracja Dróg.
2. Państwowa Administracja Dróg podlega Ministrowi Komunikacji.
Art. 18.
Do zadań Państwowej Administracji Dróg należy w szczególności:
1. planowanie rozwoju sieci;
2. przygotowanie inwestycji;
3. budowa i przebudowa dróg;
4. utrzymanie dróg;
5. zarządzanie ruchem;
6. utrzymanie urządzeń bezpieczeństwa;
7. zarządzanie MOP;
8. prowadzenie dokumentacji technicznej;
9. kontrola stanu technicznego;
10. ochrona pasa drogowego.
Art. 19.
Minister Komunikacji sprawuje nadzór nad działalnością Państwowej Administracji Dróg.
Art. 20.
Minister Gospodarki współpracuje z Ministrem Komunikacji w zakresie:
1. planowania inwestycji strategicznych;
2. rozwoju infrastruktury przemysłowej;
3. obsługi transportu towarowego;
4. lokalizacji centrów logistycznych;
5. wpływu inwestycji drogowych na rozwój gospodarczy.
Art. 21.
Minister Gospodarki może zgłaszać inwestycje drogowe o znaczeniu gospodarczym do narodowych planów rozwoju gospodarczego.
Rozdział V
Planowanie sieci autostrad i dróg ekspresowych
Art. 22.
1. Sieć autostrad i dróg ekspresowych określa Państwowy Program Rozwoju Sieci Drogowej.
2. Program jest zgodny z narodowymi planami gospodarczymi i przestrzennymi.
Art. 23.
Program określa w szczególności:
1. istniejące autostrady i drogi ekspresowe;
2. planowane odcinki;
3. przebieg głównych korytarzy transportowych;
4. priorytetowe inwestycje;
5. przewidywane koszty;
6. źródła finansowania;
7. terminy realizacji.
Art. 24.
Przy planowaniu nowych tras uwzględnia się:
1. potrzeby transportowe ludności;
2. potrzeby gospodarki;
3. rozmieszczenie przemysłu;
4. położenie miast;
5. centra logistyczne;
6. transport międzynarodowy;
7. bezpieczeństwo państwa;
8. ochronę środowiska;
9. koszty budowy i utrzymania.
Art. 25.
W pierwszej kolejności rozwijane są połączenia między głównymi ośrodkami administracyjnymi, przemysłowymi, gospodarczymi i portowymi.
Rozdział VI
Budowa i modernizacja
Art. 26.
Budowa autostrady lub drogi ekspresowej wymaga zatwierdzenia inwestycji przez właściwy organ państwowy.
Art. 27.
Inwestycja może obejmować:
1. budowę nowej drogi;
2. rozbudowę istniejącej drogi;
3. przebudowę węzłów;
4. budowę obiektów inżynierskich;
5. budowę MOP;
6. budowę systemów zarządzania ruchem;
7. budowę urządzeń ochrony środowiska.
Art. 28.
Przed rozpoczęciem budowy przeprowadza się badania geologiczne, środowiskowe i techniczne odpowiednie do rodzaju inwestycji.
Art. 29.
Budowa autostrady lub drogi ekspresowej może być prowadzona etapami.
Art. 30.
Odcinek drogi może zostać oddany do użytkowania po spełnieniu wymagań bezpieczeństwa i uzyskaniu wymaganych zezwoleń.
Art. 31.
Do czasu zakończenia całej inwestycji mogą być oddawane do ruchu poszczególne odcinki, węzły i obiekty.
Rozdział VII
Węzły i obiekty inżynierskie
Art. 32.
Węzły autostrad i dróg ekspresowych projektuje się w sposób zapewniający bezpieczeństwo i płynność ruchu.
Art. 33.
Węzły mogą łączyć autostradę lub drogę ekspresową z:
1. inną autostradą;
2. drogą ekspresową;
3. drogą krajową;
4. drogą wojewódzką;
5. inną drogą, jeżeli jest to uzasadnione.
Art. 34.
Do obiektów inżynierskich autostrad i dróg ekspresowych należą w szczególności:
1. mosty;
2. wiadukty;
3. estakady;
4. tunele;
5. przepusty;
6. kładki;
7. przejścia dla zwierząt.
Art. 35.
Obiekty inżynierskie muszą być projektowane z uwzględnieniem przewidywanego natężenia ruchu i obciążenia transportem ciężkim.
Rozdział VIII
Miejsca obsługi podróżnych
Art. 36.
Na autostradach i drogach ekspresowych mogą być tworzone Miejsca Obsługi Podróżnych.
Art. 37.
MOP może obejmować:
1. parking;
2. sanitariaty;
3. punkt gastronomiczny;
4. stację paliw;
5. punkt ładowania pojazdów;
6. punkt informacji;
7. miejsce odpoczynku;
8. infrastrukturę dla transportu ciężarowego.
Art. 38.
MOP-y lokalizuje się w sposób zapewniający odpowiednią odległość pomiędzy kolejnymi miejscami obsługi.
Art. 39.
Państwowa Administracja Dróg może powierzyć prowadzenie MOP przedsiębiorstwu państwowemu, spółdzielni albo przedsiębiorstwu prywatnemu na podstawie umowy.
Rozdział IX
Opłaty za przejazd
Art. 40.
1. Przejazd autostradą może być odpłatny.
2. Przejazd drogą ekspresową może być odpłatny, jeżeli zostanie tak określony w przepisach dotyczących danego odcinka.
Art. 41.
O wysokości opłat decyduje właściwy organ państwowy w granicach określonych przepisami prawa.
Art. 42.
Wysokość opłat może zależeć od:
1. rodzaju pojazdu;
2. liczby osi;
3. masy pojazdu;
4. długości przejechanego odcinka;
5. sposobu płatności.
Art. 43.
Opłaty pobierane za korzystanie z autostrad i dróg ekspresowych przeznacza się w szczególności na:
1. utrzymanie infrastruktury;
2. remonty;
3. rozbudowę sieci;
4. poprawę bezpieczeństwa;
5. obsługę systemów poboru opłat.
Art. 44.
Opłaty mogą być pobierane w systemie:
1. elektronicznym;
2. automatycznym;
3. punktowym;
4. innym określonym przez państwo.
Rozdział X
Finansowanie
Art. 45.
Budowa i utrzymanie autostrad i dróg ekspresowych finansowane są w szczególności z:
1. budżetu państwa;
2. funduszy państwowych;
3. opłat za korzystanie z dróg;
4. kredytów i pożyczek państwowych;
5. środków przedsiębiorstw państwowych;
6. partnerstwa gospodarczego i inwestycyjnego;
7. innych źródeł przewidzianych prawem.
Art. 46.
Inwestycje o znaczeniu strategicznym mogą być finansowane w całości ze środków państwowych.
Art. 47.
Minister Komunikacji przedstawia Ministrowi Finansów zapotrzebowanie na środki niezbędne do realizacji inwestycji ujętych w planach państwowych.
Art. 48.
Minister Gospodarki może uznać budowę określonego odcinka za inwestycję strategiczną dla rozwoju gospodarczego Republiki.
Rozdział XI
Ochrona infrastruktury
Art. 49.
Autostrady i drogi ekspresowe podlegają szczególnej ochronie jako infrastruktura strategiczna.
Art. 50.
Zabrania się bez zezwolenia:
1. prowadzenia robót w pasie drogowym;
2. umieszczania urządzeń;
3. lokalizowania reklam;
4. wykonywania zjazdów;
5. prowadzenia działalności mogącej zagrozić bezpieczeństwu ruchu.
Art. 51.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi ewidencję infrastruktury strategicznej autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 52.
W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa, katastrofy lub poważnego zakłócenia transportu właściwe organy mogą czasowo ograniczyć albo zamknąć ruch na określonym odcinku.
Rozdział XII
Utrzymanie i bezpieczeństwo
Art. 53.
Zarządca drogi jest obowiązany utrzymywać autostrady i drogi ekspresowe w stanie zapewniającym bezpieczne użytkowanie.
Art. 54.
Utrzymanie obejmuje w szczególności:
1. nawierzchnię;
2. pobocza;
3. oznakowanie;
4. bariery;
5. oświetlenie;
6. odwodnienie;
7. obiekty inżynierskie;
8. urządzenia zarządzania ruchem;
9. zimowe utrzymanie dróg.
Art. 55.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi regularne kontrole stanu technicznego infrastruktury.
Art. 56.
W przypadku stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwa zarządca obowiązany jest niezwłocznie podjąć działania zabezpieczające.
Rozdział XIII
Transport ciężki
Art. 57.
Autostrady i drogi ekspresowe stanowią podstawową sieć dla dalekobieżnego transportu towarowego.
Art. 58.
Przy projektowaniu nowych odcinków uwzględnia się potrzeby transportu ciężarowego, w szczególności:
1. odpowiednią nośność nawierzchni;
2. miejsca odpoczynku;
3. parkingi dla ciężarówek;
4. dostęp do paliw i energii;
5. połączenia z centrami logistycznymi.
Art. 59.
Państwowa Administracja Dróg współpracuje z Ministrem Gospodarki przy planowaniu połączeń drogowych obsługujących główne zakłady przemysłowe.
Rozdział XIV
Ochrona środowiska i przestrzeni
Art. 60.
Budowa autostrady lub drogi ekspresowej wymaga uwzględnienia ochrony środowiska zgodnie z ustawą o ochronie środowiska.
Art. 61.
W ramach inwestycji mogą być budowane:
1. ekrany ochronne;
2. przejścia dla zwierząt;
3. zbiorniki retencyjne;
4. urządzenia oczyszczające wody opadowe;
5. nasadzenia kompensacyjne.
Art. 62.
Przebieg trasy powinien w możliwie największym stopniu ograniczać negatywny wpływ na osiedla mieszkaniowe, grunty rolne i obszary szczególnie cenne przyrodniczo.
Rozdział XV
Numeracja i oznakowanie
Art. 63.
1. Autostrady otrzymują oznaczenie „A”.
2. Drogi ekspresowe otrzymują oznaczenie „S”.
Art. 64.
Numer drogi nadaje właściwy organ państwowy w ramach krajowego systemu numeracji dróg.
Art. 65.
Numeracja powinna zapewniać jednoznaczną identyfikację każdej autostrady i drogi ekspresowej.
Art. 66.
Oznakowanie autostrad i dróg ekspresowych musi być jednolite na całym terytorium Republiki.
Rozdział XVI
Kontrola i nadzór
Art. 67.
Nadzór nad realizacją ustawy sprawuje Minister Komunikacji.
Art. 68.
Minister Komunikacji może kontrolować:
1. stan techniczny dróg;
2. prawidłowość prowadzenia inwestycji;
3. wykorzystanie środków publicznych;
4. realizację obowiązków przez zarządców;
5. funkcjonowanie systemów poboru opłat.
Art. 69.
W przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości właściwy organ może nakazać ich usunięcie.
Rozdział XVII
Inwestycje strategiczne
Art. 70.
Autostrada lub droga ekspresowa może zostać uznana za inwestycję strategiczną Republiki.
Art. 71.
Za strategiczne mogą zostać uznane w szczególności odcinki:
1. łączące stolicę z głównymi regionami;
2. prowadzące do granic państwa;
3. obsługujące główne centra przemysłowe;
4. zapewniające połączenie z portami;
5. mające znaczenie dla bezpieczeństwa państwa;
6. zapewniające ciągłość krajowego systemu transportowego.
Art. 72.
Inwestycje strategiczne mogą otrzymać pierwszeństwo w finansowaniu z budżetu państwa.
Art. 73.
Minister Gospodarki może wystąpić do Rady Ministrów o uznanie inwestycji drogowej za strategiczną z punktu widzenia rozwoju gospodarczego.
Rozdział XVIII
Postępowanie inwestycyjne
Art. 74.
Przygotowanie inwestycji obejmuje w szczególności:
1. analizę potrzeb transportowych;
2. analizę ekonomiczną;
3. analizę przestrzenną;
4. analizę techniczną;
5. analizę środowiskową;
6. określenie źródeł finansowania.
Art. 75.
Dla dużych inwestycji może być sporządzony wielowariantowy przebieg trasy.
Art. 76.
Wybór wariantu uwzględnia w szczególności bezpieczeństwo, koszty, potrzeby transportowe, wpływ na gospodarkę i środowisko.
Rozdział XIX
Awaryjne zarządzanie ruchem
Art. 77.
W przypadku wypadku, katastrofy, klęski żywiołowej albo innego zagrożenia zarządca może czasowo:
1. zamknąć pas ruchu;
2. zamknąć jezdnię;
3. ograniczyć prędkość;
4. wyznaczyć objazd;
5. wprowadzić inne środki konieczne dla bezpieczeństwa.
Art. 78.
Informacje o istotnych utrudnieniach w ruchu przekazuje się właściwym służbom oraz użytkownikom dróg.
Rozdział XX
Przepisy końcowe
Art. 79.
Do autostrad i dróg ekspresowych stosuje się przepisy ustawy o drogach publicznych, o ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 80.
Do inwestycji drogowych realizowanych na podstawie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o infrastrukturze krytycznej w zakresie dotyczącym infrastruktury uznanej za krytyczną.
Art. 81.
Minister Komunikacji określa w drodze rozporządzenia szczegółowe wymagania techniczne dotyczące autostrad, dróg ekspresowych, węzłów, MOP i infrastruktury towarzyszącej.
Art. 82.
Minister Gospodarki określa, w zakresie swojej właściwości, zasady współpracy przy planowaniu inwestycji drogowych o znaczeniu gospodarczym.
Art. 83.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi centralną ewidencję autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 84.
Ewidencja obejmuje w szczególności:
1. numer drogi;
2. przebieg;
3. długość;
4. klasę techniczną;
5. liczbę jezdni;
6. liczbę pasów ruchu;
7. węzły;
8. obiekty inżynierskie;
9. MOP;
10. stan techniczny.
Art. 85.
Autostrady i drogi ekspresowe mogą być objęte systemem elektronicznego zarządzania ruchem.
Art. 86.
System zarządzania ruchem może obejmować:
1. monitoring;
2. tablice informacji drogowej;
3. automatyczne wykrywanie zdarzeń;
4. pomiar natężenia ruchu;
5. zarządzanie pasami ruchu;
6. systemy informacji dla kierowców.
Art. 87.
W celu zapewnienia ciągłości transportu państwo utrzymuje rezerwę techniczną i organizacyjną umożliwiającą szybkie usuwanie awarii infrastruktury drogowej.
Art. 88.
Autostrady i drogi ekspresowe powinny być uwzględniane w planach obrony cywilnej, ochrony ludności i zarządzania kryzysowego.
Art. 89.
Właściwe organy mogą zawierać porozumienia dotyczące wspólnego finansowania i realizacji inwestycji drogowych.
Art. 90.
Inwestycje mogą być realizowane w ramach partnerstwa gospodarczego i inwestycyjnego na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Art. 91.
Przedsiębiorstwa państwowe mogą wykonywać zadania związane z budową, utrzymaniem i obsługą autostrad oraz dróg ekspresowych.
Art. 92.
Wykonawcy inwestycji są obowiązani prowadzić dokumentację techniczną zgodnie z przepisami prawa.
Art. 93.
Państwowa Administracja Dróg może zlecać przedsiębiorstwom wykonywanie robót związanych z utrzymaniem infrastruktury.
Art. 94.
Koszty utrzymania autostrad i dróg ekspresowych uwzględnia się w planach finansowych właściwych jednostek państwowych.
Art. 95.
Budowa nowych odcinków powinna być poprzedzona analizą prognozowanego ruchu oraz możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury.
Art. 96.
Rozbudowa istniejącej autostrady lub drogi ekspresowej może zostać przeprowadzona w przypadku przekroczenia zakładanej przepustowości.
Art. 97.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi monitoring natężenia ruchu na głównych trasach.
Art. 98.
Dane o ruchu drogowym mogą być wykorzystywane przy tworzeniu narodowych planów transportowych i gospodarczych.
Art. 99.
Autostrady i drogi ekspresowe powinny być projektowane z uwzględnieniem przyszłego wzrostu ruchu, w szczególności transportu towarowego.
Art. 100.
Państwo może tworzyć rezerwy terenowe pod przyszłą rozbudowę autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 101.
Tereny przeznaczone pod przyszłą rozbudowę mogą zostać objęte szczególną ochroną przed zabudową kolidującą z planowaną inwestycją.
Art. 102.
Przy projektowaniu tras uwzględnia się możliwość przyszłej budowy kolejnych pasów ruchu.
Art. 103.
Węzły o znaczeniu strategicznym mogą być projektowane z możliwością późniejszej rozbudowy.
Art. 104.
Państwowa Administracja Dróg prowadzi plan modernizacji istniejącej sieci autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 105.
Modernizacja obejmuje w szczególności:
1. wymianę nawierzchni;
2. przebudowę węzłów;
3. zwiększenie przepustowości;
4. poprawę bezpieczeństwa;
5. modernizację obiektów inżynierskich;
6. modernizację systemów zarządzania ruchem.
Art. 106.
Autostrady i drogi ekspresowe mogą być wyposażane w infrastrukturę dla pojazdów elektrycznych i innych technologii napędowych dopuszczonych przez prawo.
Art. 107.
MOP-y powinny być dostosowywane do rosnącego znaczenia transportu ciężkiego i potrzeb kierowców zawodowych.
Art. 108.
Państwowa Administracja Dróg współpracuje z właściwymi organami w zakresie rozwoju krajowej sieci logistycznej.
Art. 109.
Przy planowaniu autostrad i dróg ekspresowych uwzględnia się ich połączenie z terminalami przeładunkowymi, centrami logistycznymi i głównymi zakładami przemysłowymi.
Art. 110.
Państwowa Administracja Dróg sporządza coroczny raport o stanie sieci autostrad i dróg ekspresowych.
Art. 111.
Raport zawiera w szczególności informacje o:
1. stanie technicznym sieci;
2. wykonanych inwestycjach;
3. planowanych inwestycjach;
4. natężeniu ruchu;
5. kosztach utrzymania;
6.wpływach z opłat;
7.bezpieczeństwie ruchu.
Art. 112.
Minister Komunikacji przedstawia raport Radzie Ministrów.
Art. 113.
Najwyższa Izba Kontroli Ludowej może kontrolować działalność organów i przedsiębiorstw realizujących zadania na podstawie niniejszej ustawy.
Art. 114.
Naruszenie obowiązków wynikających z niniejszej ustawy podlega odpowiedzialności administracyjnej, cywilnej lub karnej na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Art. 115.
Przepisy niniejszej ustawy nie ograniczają uprawnień właściwych organów wynikających z ustawy o stanie wyjątkowym i wojennym.
Art. 116.
Minister Komunikacji dostosuje organizację Państwowej Administracji Dróg do przepisów niniejszej ustawy.
Art. 117.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Anton Talanov
Minister Gospodarki
Dnia 23 września 2026r.