Ustawa o Przedsiębiorstwach Prywatnych

[Anton Talanov]

USTAWA

z dnia 20 września 2026 r.

o przedsiębiorstwach prywatnych

Najwyższy Kongres Ludowy Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej uchwala, co następuje:

DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Art. 1.

1. Ustawa określa zasady tworzenia, funkcjonowania, przekształcania i likwidacji przedsiębiorstw prywatnych na terytorium Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.


2. Przepisy ustawy stosuje się do przedsiębiorstw prywatnych, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz innych prywatnych podmiotów gospodarczych w zakresie określonym ustawą.



Art. 2.

Przedsiębiorstwo prywatne jest podmiotem gospodarczym należącym do osoby fizycznej albo osób prywatnych, który prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek i odpowiedzialność.

Art. 3.

Przedsiębiorstwa prywatne prowadzą działalność zgodnie z:

1. Konstytucją DRLD


2. niniejszą ustawą


3. ustawą o działalności gospodarczej


4. ustawą o planowaniu gospodarczym


5. prawem pracy


6. prawem podatkowym


7. przepisami dotyczącymi ochrony środowiska


8. innymi przepisami prawa.



Art. 4.

1. Państwo uznaje prywatną działalność gospodarczą za jedną z dopuszczalnych form działalności gospodarczej.


2. Działalność prywatna może być prowadzona w zakresie zgodnym z interesem społecznym i gospodarczym Republiki.


3. Prowadzenie działalności prywatnej nie może prowadzić do wykorzystywania pracowników, naruszania prawa ani zagrożenia bezpieczeństwa państwa.



Art. 5.

Przedsiębiorstwo prywatne nie może wykonywać działalności zastrzeżonej przez ustawę dla państwa, przedsiębiorstw państwowych lub innych podmiotów posiadających szczególne uprawnienia.

DZIAŁ II

Tworzenie przedsiębiorstwa prywatnego

Art. 6.

1. Przedsiębiorstwo prywatne może zostać utworzone przez jedną lub więcej osób fizycznych albo przez osoby prawne, jeżeli ustawa szczególna nie stanowi inaczej.


2. Utworzenie przedsiębiorstwa wymaga dokonania wpisu do Państwowego Rejestru Działalności Gospodarczej, jeżeli obowiązek taki wynika z ustawy.



Art. 7.

Założyciel przedsiębiorstwa określa w szczególności:

1. nazwę przedsiębiorstwa


2. siedzibę


3. przedmiot działalności


4. formę organizacyjną


5. sposób reprezentacji


6. wysokość wniesionego kapitału, jeżeli jest wymagany


7. dane właściciela lub właścicieli.



Art. 8.

1. Nazwa przedsiębiorstwa nie może wprowadzać w błąd co do jego charakteru, własności lub związku z organami państwa.


2. Przedsiębiorstwo prywatne nie może używać oznaczeń zastrzeżonych dla organów państwowych, przedsiębiorstw państwowych lub Sił Zbrojnych DRLD bez odpowiedniej podstawy prawnej.



Art. 9.

Wpis przedsiębiorstwa do rejestru powinien nastąpić po stwierdzeniu spełnienia wymagań określonych prawem.

Art. 10.

Odmowa wpisu może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych ustawą.

DZIAŁ III

Formy przedsiębiorstw prywatnych

Art. 11.

Przedsiębiorstwo prywatne może działać w szczególności jako:

1. przedsiębiorstwo jednoosobowe


2. przedsiębiorstwo rodzinne


3. spółka osobowa


4. spółka kapitałowa


5. inne formy określone w odrębnych ustawach.



Art. 12.

Szczegółowe zasady tworzenia i funkcjonowania spółek określa Kodeks Cywilny oraz przepisy szczególne.

Art. 13.

Przedsiębiorstwo rodzinne może być prowadzone przez członków jednej rodziny na zasadach określonych przepisami prawa pracy i prawa gospodarczego.

DZIAŁ IV

Własność przedsiębiorstwa

Art. 14.

1. Właściciel przedsiębiorstwa ma prawo do korzystania z majątku przedsiębiorstwa oraz rozporządzania nim w granicach prawa.


2. Własność prywatna podlega ochronie prawnej.



Art. 15.

1. Własność przedsiębiorstwa nie może służyć do naruszania interesu społecznego, praw pracowników lub bezpieczeństwa Republiki.


2. Zakazane jest wykorzystywanie przedsiębiorstwa do działalności przestępczej.



Art. 16.

Majątek przedsiębiorstwa może obejmować w szczególności:

1. budynki


2. maszyny


3. urządzenia


4. środki transportu


5. zapasy


6. środki pieniężne


7. prawa majątkowe


8. wartości niematerialne


9. inne składniki dopuszczone prawem.



Art. 17.

Przedsiębiorstwo prywatne nie może nabywać na własność składników majątku należących do narodowego zasobu ziemi, lasów, wód lub złóż surowców, jeżeli Konstytucja lub ustawa stanowi o ich własności państwowej.

DZIAŁ V

Zarządzanie przedsiębiorstwem

Art. 18.

1. Przedsiębiorstwem prywatnym zarządza właściciel albo osoby przez niego upoważnione.


2. Właściciel odpowiada za organizację działalności przedsiębiorstwa zgodnie z prawem.



Art. 19.

Do właściciela przedsiębiorstwa należy w szczególności:

1. organizacja produkcji i usług


2. zarządzanie majątkiem


3. zatrudnianie pracowników


4. zawieranie umów


5. prowadzenie rachunkowości


6. wykonywanie obowiązków podatkowych


7. zapewnienie bezpieczeństwa pracy


8. wykonywanie obowiązków wynikających z narodowych planów gospodarczych, jeżeli przedsiębiorstwo zostało nimi objęte.



Art. 20.

Właściciel może powierzyć zarządzanie przedsiębiorstwem kierownikowi lub innemu podmiotowi na podstawie umowy.

DZIAŁ VI

Pracownicy przedsiębiorstw prywatnych

Art. 21.

1. Zatrudnienie w przedsiębiorstwie prywatnym odbywa się na zasadach określonych w prawie pracy.


2. Pracownik przedsiębiorstwa prywatnego korzysta z takich samych praw pracowniczych jak pracownik przedsiębiorstwa państwowego, chyba że ustawa stanowi inaczej.



Art. 22.

Przedsiębiorca jest obowiązany zapewnić:

1. bezpieczne i higieniczne warunki pracy


2. terminową wypłatę wynagrodzenia


3. przestrzeganie czasu pracy


4. urlopy pracownicze


5. ochronę przed bezprawnym zwolnieniem


6. ubezpieczenie społeczne


7. inne prawa wynikające z prawa pracy.



Art. 23.

Zakazane jest:

1. zatrudnianie pracowników bez wymaganej umowy


2. niewypłacanie należnego wynagrodzenia


3. obchodzenie przepisów o czasie pracy


4. dyskryminowanie pracowników


5. zmuszanie pracowników do pracy w warunkach zagrażających ich życiu lub zdrowiu.



Art. 24.

Pracownicy przedsiębiorstwa prywatnego mają prawo tworzyć i wstępować do związków zawodowych na zasadach określonych w ustawie o związkach zawodowych.

DZIAŁ VII

Stosunki z państwem

Art. 25.

Przedsiębiorstwo prywatne podlega kontroli państwa w zakresie określonym prawem.

Art. 26.

Organy państwowe mogą kontrolować przedsiębiorstwo w szczególności w zakresie:

1. przestrzegania prawa pracy


2. prawidłowości rozliczeń podatkowych


3. bezpieczeństwa produkcji


4. ochrony środowiska


5. przestrzegania warunków koncesji


6. wykorzystania środków publicznych


7. przestrzegania przepisów dotyczących cen


8. realizacji obowiązków wynikających z planowania gospodarczego.



Art. 27.

Kontrola działalności przedsiębiorstwa nie może być wykorzystywana do bezprawnego utrudniania jego działalności.

Art. 28.

Przedsiębiorstwo jest obowiązane udostępnić organowi kontrolnemu dokumenty i informacje wymagane prawem.

DZIAŁ VIII

Udział przedsiębiorstw prywatnych w gospodarce planowej

Art. 29.

1. Przedsiębiorstwa prywatne mogą uczestniczyć w realizacji narodowych planów gospodarczych.


2. Udział może odbywać się w szczególności poprzez:

- realizację zamówień państwowych


- dostawy dla przedsiębiorstw państwowych


- wykonywanie usług publicznych


- realizację inwestycji


- produkcję dóbr określonych w planach gospodarczych


- współpracę technologiczną.





Art. 30.

Państwo może zawierać z przedsiębiorstwami prywatnymi umowy dotyczące realizacji zadań gospodarczych.

Art. 31.

Przedsiębiorstwo prywatne realizujące zadanie publiczne może otrzymać wynagrodzenie, dotację, kredyt preferencyjny, ulgę podatkową lub inne świadczenie określone prawem.

Art. 32.

Przedsiębiorstwo prywatne nie może być zobowiązane do realizacji zadania gospodarczego bez podstawy prawnej albo zawartej zgodnie z prawem umowy.

DZIAŁ IX

Ograniczenia działalności prywatnej

Art. 33.

1. Państwo może ograniczyć udział przedsiębiorstw prywatnych w sektorach strategicznych.


2. Ograniczenia mogą dotyczyć w szczególności:

- energetyki


- wydobycia strategicznych surowców


- infrastruktury krytycznej


- transportu strategicznego


- telekomunikacji


- przemysłu obronnego


- sektora finansowego


- innych dziedzin określonych ustawą.





Art. 34.

Działalność wymagająca koncesji, licencji albo zezwolenia może być wykonywana przez przedsiębiorstwo prywatne wyłącznie po uzyskaniu odpowiedniej zgody.

Art. 35.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach państwo może zastrzec określoną działalność wyłącznie dla przedsiębiorstw państwowych lub innych podmiotów publicznych.

DZIAŁ X

Podatki i rachunkowość

Art. 36.

Przedsiębiorstwo prywatne podlega obowiązkom podatkowym na zasadach określonych w Kodeksie Podatkowym DRLD oraz ustawach podatkowych.

Art. 37.

Przedsiębiorca jest obowiązany prowadzić rachunkowość zgodnie z przepisami prawa.

Art. 38.

Przedsiębiorstwo jest obowiązane przechowywać dokumentację finansową przez okres określony w przepisach.

Art. 39.

Ukrywanie przychodów, fałszowanie dokumentacji lub celowe uchylanie się od obowiązków podatkowych podlega odpowiedzialności określonej w prawie.

DZIAŁ XI

Ceny i handel

Art. 40.

Przedsiębiorstwa prywatne prowadzą sprzedaż towarów i usług z uwzględnieniem przepisów ustawy o cenach.

Art. 41.

W odniesieniu do towarów i usług objętych cenami urzędowymi przedsiębiorstwo jest obowiązane stosować ceny ustalone zgodnie z prawem.

Art. 42.

W pozostałym zakresie ceny mogą być ustalane przez przedsiębiorcę, z zachowaniem przepisów o ochronie konsumentów i konkurencji.

Art. 43.

Przedsiębiorstwo może prowadzić handel zagraniczny zgodnie z ustawą o handlu zagranicznym oraz przepisami szczególnymi.

DZIAŁ XII

Ochrona konsumentów i konkurencji

Art. 44.

Przedsiębiorstwo prywatne jest obowiązane zapewnić konsumentowi rzetelną informację o towarze lub usłudze.

Art. 45.

Zakazane jest:

1. wprowadzanie konsumentów w błąd


2. sprzedaż towarów niespełniających wymagań bezpieczeństwa


3. stosowanie nieuczciwych praktyk handlowych


4. ukrywanie istotnych informacji dotyczących produktu lub usługi.



Art. 46.

Przedsiębiorstwa prywatne podlegają przepisom dotyczącym ochrony konkurencji.

Art. 47.

Zakazane jest wykorzystywanie pozycji gospodarczej w sposób naruszający interes społeczny, interes konsumentów lub zasady uczciwej konkurencji.

DZIAŁ XIII

Pomoc państwa dla przedsiębiorstw prywatnych

Art. 48.

Państwo może wspierać przedsiębiorstwa prywatne w zakresie zgodnym z narodową polityką gospodarczą.

Art. 49.

Pomoc może być udzielana w szczególności przedsiębiorstwom:

1. tworzącym nowe miejsca pracy


2. inwestującym w regionach słabiej rozwiniętych


3. rozwijającym nowe technologie


4. zwiększającym krajową produkcję


5. ograniczającym zależność od importu


6. uczestniczącym w inwestycjach strategicznych


7. realizującym zadania określone w planach gospodarczych.



Art. 50.

Udzielenie pomocy publicznej może być uzależnione od spełnienia określonych warunków gospodarczych, społecznych lub inwestycyjnych.

DZIAŁ XIV

Przekształcenie i likwidacja

Art. 51.

Przedsiębiorstwo prywatne może zostać przekształcone, połączone, podzielone albo zlikwidowane na zasadach określonych prawem.

Art. 52.

Likwidacja przedsiębiorstwa może nastąpić:

1. na decyzję właściciela


2. wskutek upadłości


3. wskutek utraty wymaganych zezwoleń


4. na podstawie orzeczenia sądu


5. w innych przypadkach określonych ustawą.



Art. 53.

Likwidacja przedsiębiorstwa nie zwalnia właściciela z wykonania zobowiązań wobec:

1. pracowników


2. państwa


3. kontrahentów


4. konsumentów


5. innych wierzycieli.



DZIAŁ XV

Przejęcie przedsiębiorstwa przez państwo

Art. 54.

1. Przejęcie przedsiębiorstwa prywatnego przez państwo może nastąpić wyłącznie na podstawie ustawy lub prawomocnego orzeczenia sądu.


2. Przejęcie może nastąpić w szczególności w przypadku konieczności ochrony:

1. bezpieczeństwa państwa


2. ciągłości funkcjonowania infrastruktury krytycznej


3. podstawowych potrzeb ludności


4. strategicznych interesów gospodarczych Republiki.





Art. 55.

1. Przejęcie przedsiębiorstwa w drodze wywłaszczenia wymaga podstawy prawnej.


2. Zasady odszkodowania określają odrębne przepisy.



Art. 56.

Przejęcie przedsiębiorstwa nie może nastąpić wyłącznie z powodu jego prywatnego charakteru.

DZIAŁ XVI

Odpowiedzialność

Art. 57.

Właściciel przedsiębiorstwa odpowiada za naruszenia przepisów związanych z prowadzoną działalnością na zasadach określonych w prawie cywilnym, administracyjnym i karnym.

Art. 58.

Przedsiębiorstwo może zostać ukarane administracyjnie w szczególności za:

1. prowadzenie działalności bez wymaganej zgody


2. naruszenie przepisów bezpieczeństwa


3. naruszenie praw pracowników


4. naruszenie przepisów podatkowych


5. naruszenie praw konsumentów


6. naruszenie przepisów ochrony środowiska.



Art. 59.

Kary administracyjne nie wyłączają odpowiedzialności karnej lub cywilnej, jeżeli przepisy tak stanowią.

DZIAŁ XVII

Przepisy końcowe

Art. 60.

W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy o działalności gospodarczej oraz inne właściwe przepisy prawa.

Anton Talanov
Minister Gospodarki
Dnia 20 września 2026r.