Ustawa o Ochronie Konkurencji i Konsumentów

[Anton Talanov]

USTAWA

z dnia 20 września 2026 r.

o ochronie konkurencji i konsumentów

Najwyższy Kongres Ludowy Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, uchwala, co następuje:


DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Art. 1.

1. Ustawa określa zasady ochrony konkurencji i konsumentów w Drackiej Republice Ludowo-Demokratycznej.


2. Celem ustawy jest:

- zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku,


- przeciwdziałanie praktykom ograniczającym konkurencję,


- ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami,


- przeciwdziałanie nadużywaniu przewagi gospodarczej,


- ochrona interesu gospodarki narodowej,


- zapewnienie uczciwych warunków działalności przedsiębiorstw,


- ochrona małych i średnich przedsiębiorstw przed nieuczciwym wypieraniem z rynku.





Art. 2.

Przepisy ustawy stosuje się do:

1. przedsiębiorstw państwowych,


2. przedsiębiorstw prywatnych,


3. spółdzielni,


4. przedsiębiorstw mieszanych,


5. przedsiębiorstw zagranicznych działających na terytorium Dracji,


6. innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.



Art. 3.

Ochrona konkurencji w gospodarce Dracji uwzględnia:

1. narodowe plany gospodarcze,


2. bezpieczeństwo gospodarcze państwa,


3. interes społeczny,


4. ciągłość dostaw podstawowych towarów i usług,


5. rozwój przemysłu krajowego,


6. ochronę miejsc pracy,


7. rozwój przedsiębiorstw państwowych i spółdzielczych.



Art. 4.

1. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorstwo dużego udziału w rynku nie stanowi naruszenia ustawy.


2. Zakazane jest wykorzystywanie przewagi gospodarczej w sposób naruszający konkurencję, interes społeczny lub prawa konsumentów.



Art. 5.

1. Organem właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów jest Dracki Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „DUOKiK”.


2. DUOKiK podlega Ministrowi Gospodarki.


3. Szczegółową strukturę DUOKiK określa statut zatwierdzany przez Ministra Gospodarki.


DZIAŁ II

Zasady ochrony konkurencji

Art. 6.

Przedsiębiorstwa mają prawo konkurować ze sobą poprzez:

1. cenę,


2. jakość,


3. wydajność produkcji,


4. innowacyjność,


5. jakość obsługi,


6. rozwój technologiczny,


7. organizację produkcji i usług.



Art. 7.

Zabrania się przedsiębiorstwom podejmowania działań, których celem lub skutkiem jest nieuzasadnione ograniczenie, wyeliminowanie albo zniekształcenie konkurencji.

Art. 8.

Zakazane są w szczególności porozumienia dotyczące:

1. wspólnego ustalania cen,


2. podziału rynku,


3. podziału klientów,


4. ograniczania produkcji,


5. ograniczania sprzedaży,


6. uzgadniania ofert przetargowych,


7. eliminowania określonego przedsiębiorstwa z rynku,


8. wymiany informacji handlowych w celu ograniczenia konkurencji.



Takie rodzaje zmów są również podstawowym przykładem praktyk antykonkurencyjnych w realnym prawie konkurencji.

Art. 9.

Zakazane jest uzgadnianie między przedsiębiorstwami cen minimalnych lub maksymalnych w celu wyeliminowania konkurencji, chyba że cena została określona na podstawie państwowego planu, regulacji lub decyzji właściwego organu.

Art. 10.

Nie stanowi naruszenia konkurencji współpraca przedsiębiorstw, jeżeli:

1. wynika z realizacji narodowego planu gospodarczego,


2. została nakazana przez właściwy organ państwowy,


3. jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa,


4. służy utrzymaniu podstawowych dostaw,


5. została zatwierdzona przez Ministra Gospodarki.


DZIAŁ III

Pozycja dominująca

Art. 11.

1. Pozycją dominującą jest sytuacja, w której przedsiębiorstwo posiada możliwość istotnego wpływania na warunki funkcjonowania rynku i może działać w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, dostawców lub odbiorców.


2. Posiadanie pozycji dominującej samo w sobie nie jest zabronione.



Art. 12.

Przy ocenie pozycji przedsiębiorstwa bierze się pod uwagę w szczególności:

1. udział w rynku,


2. wielkość produkcji,


3. wielkość sprzedaży,


4. dostęp do surowców,


5. możliwości finansowe,


6. dostęp do infrastruktury,


7. bariery wejścia na rynek,


8. znaczenie przedsiębiorstwa dla gospodarki narodowej.



Art. 13.

Domniemywa się posiadanie pozycji dominującej, jeżeli przedsiębiorstwo posiada więcej niż 40% udziału w określonym rynku właściwym, chyba że przedsiębiorstwo wykaże brak rzeczywistej możliwości samodzielnego wpływania na rynek.

Art. 14.

Zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej, w szczególności poprzez:

1. narzucanie nieuczciwych cen,


2. sztuczne ograniczanie produkcji,


3. odmowę dostępu do niezbędnej infrastruktury bez uzasadnienia,


4. stosowanie dyskryminujących warunków wobec odbiorców,


5. uzależnianie zawarcia umowy od dodatkowych świadczeń,


6. stosowanie cen mających na celu wyeliminowanie konkurenta,


7. bezpodstawne utrudnianie wejścia na rynek.



Art. 15.

Przedsiębiorstwo państwowe wykonujące zadania o szczególnym znaczeniu dla gospodarki może posiadać pozycję dominującą, jeżeli wynika ona z decyzji państwa lub charakteru wykonywanej działalności.

Art. 16.

Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 15, nie może wykorzystywać swojej pozycji do działań niezwiązanych z realizacją powierzonych mu zadań w sposób naruszający prawa konsumentów lub interes innych przedsiębiorstw.


DZIAŁ IV

Kontrola koncentracji przedsiębiorstw

Art. 17.

Koncentracją przedsiębiorstw jest:

1. połączenie przedsiębiorstw,


2. przejęcie przedsiębiorstwa,


3. nabycie kontroli nad przedsiębiorstwem,


4. utworzenie wspólnego przedsiębiorstwa,


5. nabycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa.



Kontrola koncentracji służy m.in. zapobieganiu nadmiernej konsolidacji rynku, która może ograniczać konkurencję.

Art. 18.

Koncentracja wymagająca zgody DUOKiK nie może zostać przeprowadzona przed uzyskaniem tej zgody.

Art. 19.

Zgłoszeniu podlega koncentracja, jeżeli:

1. może istotnie ograniczyć konkurencję,


2. prowadzi do powstania lub umocnienia pozycji dominującej,


3. dotyczy przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej,


4. powoduje przejęcie kontroli nad strategicznymi aktywami państwa.



Art. 20.

Nie wymaga zgłoszenia koncentracja:

1. wewnątrz jednego przedsiębiorstwa,


2. pomiędzy podmiotami należącymi do tego samego organizmu gospodarczego,


3. wynikająca bezpośrednio z wykonania narodowego planu gospodarczego,


4. określona jako wyłączona w przepisach wykonawczych.



Art. 21.

DUOKiK może:

1. wyrazić zgodę na koncentrację,


2. wyrazić zgodę pod określonymi warunkami,


3. odmówić zgody.



Art. 22.

Warunki zgody mogą obejmować:

1. sprzedaż części majątku,


2. zbycie określonych przedsiębiorstw lub zakładów,


3. zapewnienie dostępu innym przedsiębiorstwom do infrastruktury,


4. utrzymanie określonego poziomu produkcji,


5. zachowanie określonego poziomu zatrudnienia,


6. inne działania konieczne dla ochrony konkurencji lub interesu społecznego.



Art. 23.

W przypadku koncentracji dotyczącej przedsiębiorstwa strategicznego Minister Gospodarki może przedstawić DUOKiK stanowisko dotyczące jej wpływu na gospodarkę narodową.

Art. 24.

W przypadku koncentracji mogącej zagrozić bezpieczeństwu gospodarczemu państwa decyzję w sprawie może podjąć Rada Ministrów na zasadach określonych w odrębnych przepisach.


DZIAŁ V

Ochrona małych i średnich przedsiębiorstw

Art. 25.

Państwo zapewnia ochronę małych i średnich przedsiębiorstw przed:

1. nieuczciwym wypieraniem z rynku,


2. wymuszaniem niekorzystnych warunków handlowych,


3. dyskryminacją,


4. wykorzystywaniem przewagi kontraktowej,


5. działaniami monopolistycznymi.



Art. 26.

Przedsiębiorstwo posiadające znaczną przewagę gospodarczą nie może wykorzystywać jej w celu pozbawienia mniejszego przedsiębiorstwa możliwości prowadzenia działalności.

Art. 27.

DUOKiK może wszcząć postępowanie na wniosek przedsiębiorstwa, które uważa, że jego działalność została ograniczona w wyniku praktyk antykonkurencyjnych.


DZIAŁ VI

Podstawowe prawa konsumenta

Art. 28.

Konsument ma prawo do:

1. bezpieczeństwa nabywanych towarów i usług,


2. rzetelnej informacji,


3. ochrony przed oszustwem,


4. ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi,


5. możliwości dokonania świadomego wyboru,


6. dochodzenia swoich praw,


7. ochrony danych osobowych na zasadach określonych w odrębnych przepisach.



Art. 29.

Przedsiębiorca jest obowiązany przekazywać konsumentowi informacje:

1. prawdziwe,


2. jasne,


3. zrozumiałe,


4. niewprowadzające w błąd.



Art. 30.

Zakazuje się podawania informacji niezgodnych z rzeczywistością dotyczących:

1. ceny,


2. jakości,


3. pochodzenia,


4. właściwości,


5. składu,


6. ilości,


7. przeznaczenia towaru lub usługi.



Art. 31.

Przedsiębiorca nie może ukrywać przed konsumentem istotnych informacji mogących wpłynąć na jego decyzję o zakupie.

Art. 32.

Cena towaru lub usługi musi być przedstawiona w sposób umożliwiający konsumentowi ustalenie rzeczywistego kosztu zakupu.


DZIAŁ VII

Nieuczciwe praktyki wobec konsumentów

Art. 33.

Zakazane jest stosowanie praktyk handlowych wprowadzających konsumenta w błąd.

Art. 34.

Za praktykę wprowadzającą w błąd uważa się w szczególności:

1. fałszywe przedstawianie właściwości produktu,


2. podawanie nieprawdziwych informacji o cenie,


3. ukrywanie dodatkowych opłat,


4. fałszywe przedstawianie pochodzenia produktu,


5. posługiwanie się nieprawdziwymi certyfikatami,


6. przedstawianie produktu jako deficytowego, jeżeli przedsiębiorca posiada wystarczające zapasy,


7. fałszywe przedstawianie promocji.



Art. 35.

Zakazane jest wywieranie na konsumenta nieuzasadnionej presji w celu zawarcia umowy.

Art. 36.

Zakazuje się sprzedaży towarów lub usług poprzez:

1. groźby,


2. świadome wprowadzanie w błąd,


3. ukrywanie warunków umowy,


4. wykorzystywanie szczególnej niewiedzy konsumenta,


5. wykorzystanie sytuacji nadzwyczajnej bez uzasadnienia.


DZIAŁ VIII

Umowy konsumenckie

Art. 37.

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem muszą być sformułowane w sposób jasny i zrozumiały.

Art. 38.

Postanowienie umowy rażąco naruszające interes konsumenta może zostać uznane za niedozwolone.

Art. 39.

Za niedozwolone uważa się w szczególności postanowienia:

1. wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy za umyślne działanie,


2. pozbawiające konsumenta ustawowych praw,


3. umożliwiające przedsiębiorcy jednostronną zmianę podstawowych warunków umowy bez uzasadnienia,


4. nakładające nieuzasadnione opłaty,


5. utrudniające konsumentowi dochodzenie roszczeń.



Art. 40.

Przedsiębiorca nie może uzależniać sprzedaży podstawowego produktu od zakupu innego produktu, jeżeli takie działanie nie ma uzasadnienia gospodarczego.


DZIAŁ IX

Towary i usługi o szczególnym znaczeniu społecznym

Art. 41.

Do towarów i usług o szczególnym znaczeniu społecznym zalicza się w szczególności:

1. żywność podstawową,


2. wodę,


3. energię elektryczną,


4. ciepło,


5. paliwa,


6. podstawowe leki,


7. usługi transportowe,


8. usługi komunalne,


9. podstawowe usługi mieszkaniowe.



Art. 42.

Przedsiębiorstwa działające na rynkach, o których mowa w art. 41, są obowiązane zapewniać ciągłość świadczenia usług oraz dostaw w zakresie określonym przepisami prawa.

Art. 43.

Minister Gospodarki może, w porozumieniu z właściwym ministrem, określić szczególne zasady ochrony konsumentów na rynku towarów i usług o znaczeniu społecznym.

Art. 44.

W sytuacji niedoboru podstawowych towarów państwo może zastosować środki określone w przepisach o planowaniu gospodarczym, w szczególności:

1. zwiększenie produkcji,


2. zmianę kierunków dostaw,


3. wykorzystanie rezerw państwowych,


4. czasową regulację cen,


5. zmianę zasad dystrybucji.


DZIAŁ X

Dracki Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Art. 45.

Do zadań DUOKiK należy:

1. ochrona konkurencji,


2. ochrona zbiorowych interesów konsumentów,


3. kontrola koncentracji,


4. prowadzenie postępowań w sprawach naruszeń ustawy,


5. kontrola praktyk monopolistycznych,


6. współpraca z organami administracji,


7. prowadzenie analiz rynku,


8. informowanie społeczeństwa o prawach konsumentów.



Art. 46.

DUOKiK może:

1. żądać informacji od przedsiębiorstw,


2. żądać dokumentów,


3. przeprowadzać kontrole,


4. prowadzić postępowania wyjaśniające,


5. wydawać decyzje,


6. nakazywać zaprzestanie naruszenia,


7. nakładać kary pieniężne na zasadach określonych w ustawie.



Art. 47.

Przedsiębiorca jest obowiązany udostępnić DUOKiK dokumenty i informacje niezbędne do prowadzenia postępowania.

Art. 48.

Informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa podlegają ochronie, chyba że ich ujawnienie jest konieczne dla ochrony interesu publicznego lub praw konsumentów.


DZIAŁ XI

Postępowanie w sprawach naruszenia konkurencji

Art. 49.

Postępowanie może zostać wszczęte:

1. z urzędu,


2. na wniosek przedsiębiorstwa,


3. na wniosek organizacji konsumenckiej,


4. na podstawie informacji przekazanej przez organ państwowy,


5. na podstawie zawiadomienia obywatela.



Art. 50.

DUOKiK może wszcząć postępowanie wyjaśniające, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie naruszenia ustawy.

Art. 51.

W przypadku stwierdzenia naruszenia DUOKiK może nakazać:

1. zaprzestanie praktyki,


2. usunięcie jej skutków,


3. przywrócenie stanu zgodnego z prawem,


4. zmianę praktyk handlowych,


5. udostępnienie informacji konsumentom,


6. dokonanie zwrotu nienależnie pobranych opłat, jeżeli przewidują to przepisy szczególne.



Art. 52.

Decyzja DUOKiK musi zawierać:

1. opis naruszenia,


2. podstawę prawną,


3. uzasadnienie,


4. zastosowane środki,


5. informację o możliwości odwołania.


DZIAŁ XII

Kary pieniężne

Art. 53.

Za naruszenie ustawy przedsiębiorstwo może zostać ukarane karą pieniężną.

Art. 54.

Kara może zostać nałożona w szczególności za:

1. udział w zmowie,


2. nadużywanie pozycji dominującej,


3. dokonanie niedozwolonej koncentracji,


4. stosowanie nieuczciwych praktyk wobec konsumentów,


5. podawanie fałszywych informacji DUOKiK,


6. utrudnianie kontroli,


7. niewykonanie decyzji DUOKiK.



Art. 55.

Wysokość kary ustala się z uwzględnieniem:

1. charakteru naruszenia,


2. jego czasu trwania,


3. skali skutków,


4. liczby poszkodowanych,


5. osiągniętej korzyści,


6. stopnia zawinienia,


7. wcześniejszych naruszeń.



Art. 56.

Kara pieniężna może zostać obniżona, jeżeli przedsiębiorca:

1. dobrowolnie zaprzestał naruszenia,


2. usunął jego skutki,


3. współpracował z DUOKiK,


4. dobrowolnie naprawił szkody wyrządzone konsumentom.


DZIAŁ XIII

Program dobrowolnego ujawnienia zmowy

Art. 57.

Przedsiębiorstwo uczestniczące w porozumieniu ograniczającym konkurencję może dobrowolnie poinformować DUOKiK o jego istnieniu.

Art. 58.

Przedsiębiorstwo, które jako pierwsze ujawni istotne informacje pozwalające na wykrycie zmowy i zaprzestanie w niej udziału, może otrzymać zmniejszenie kary albo odstąpienie od jej nałożenia na zasadach określonych przez DUOKiK.

Podobne mechanizmy dobrowolnego ujawniania zmów funkcjonują w realnym systemie ochrony konkurencji.


DZIAŁ XIV

Organizacje konsumenckie

Art. 59.

Organizacje społeczne działające na rzecz konsumentów mogą:

1. reprezentować interesy konsumentów,


2. składać zawiadomienia do DUOKiK,


3. uczestniczyć w postępowaniach na zasadach określonych prawem,


4. prowadzić działalność edukacyjną,


5. informować obywateli o zagrożeniach związanych z nieuczciwymi praktykami przedsiębiorców.



Art. 60.

Państwo wspiera działalność organizacji konsumenckich zgodną z prawem i interesem społecznym.


DZIAŁ XV

Szczególne zasady dla przedsiębiorstw państwowych

Art. 61.

Przedsiębiorstwa państwowe podlegają przepisom o ochronie konkurencji i konsumentów.

Art. 62.

Wykonywanie przez przedsiębiorstwo państwowe zadań określonych w narodowym planie gospodarczym nie stanowi samo w sobie naruszenia konkurencji.

Art. 63.

Przedsiębiorstwo państwowe nie może wykorzystywać środków publicznych ani swojej pozycji do prowadzenia działalności sprzecznej z prawem lub do nieuzasadnionego eliminowania przedsiębiorstw prywatnych i spółdzielczych.

Art. 64.

W przypadku przedsiębiorstwa państwowego o strategicznym znaczeniu dla gospodarki decyzje DUOKiK dotyczące jego podziału, sprzedaży lub ograniczenia działalności wymagają uzgodnienia z Ministrem Gospodarki.

Art. 65.

Przepisu art. 64 nie stosuje się w zakresie, w którym decyzja jest konieczna do bezpośredniej ochrony praw konsumentów lub wykonania prawomocnego orzeczenia sądu.


DZIAŁ XVI

Monitoring rynku

Art. 66.

DUOKiK prowadzi monitoring:

1. cen,


2. koncentracji rynku,


3. dostępności podstawowych towarów,


4. praktyk przedsiębiorstw dominujących,


5. skarg konsumentów,


6. zmian struktury własnościowej gospodarki.



Art. 67.

Minister Gospodarki może zobowiązać DUOKiK do przeprowadzenia szczegółowej analizy określonego sektora gospodarki.

Art. 68.

Wyniki analiz mogą być wykorzystywane przy przygotowywaniu narodowych planów gospodarczych.


DZIAŁ XVII

Współpraca z organami państwa

Art. 69.

Organy administracji państwowej współpracują z DUOKiK w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów.

Art. 70.

Minister Gospodarki może wydawać DUOKiK wytyczne dotyczące realizacji polityki państwa w zakresie ochrony konkurencji, z zachowaniem kompetencji DUOKiK wynikających z ustawy.

Art. 71.

W sprawach dotyczących bezpieczeństwa państwa DUOKiK współpracuje z właściwymi organami bezpieczeństwa państwowego.


DZIAŁ XVIII

Odpowiedzialność osób zarządzających

Art. 72.

Osoba kierująca przedsiębiorstwem może ponosić odpowiedzialność za umyślne dopuszczenie do naruszenia przepisów ustawy.

Art. 73.

Odpowiedzialność osoby zarządzającej nie wyłącza odpowiedzialności przedsiębiorstwa.

Art. 74.

Przy ustalaniu odpowiedzialności uwzględnia się w szczególności:

1. wiedzę osoby zarządzającej o naruszeniu,


2. możliwość zapobieżenia naruszeniu,


3. podjęte działania naprawcze,


4. czas trwania naruszenia,


5. skalę jego skutków.


DZIAŁ XIX

Odwołania

Art. 75.

Od decyzji DUOKiK przysługuje odwołanie do właściwego sądu.

Art. 76.

Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji, chyba że sąd postanowi inaczej.

Art. 77.

Postępowanie przed sądem odbywa się zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Cywilnego oraz przepisami szczególnymi.


DZIAŁ XX

Przepisy końcowe

Art. 78.

Przepisy ustawy stosuje się z uwzględnieniem:

1. Konstytucji DRLD,


2. Ustawy o działalności gospodarczej,


3. Ustawy o przedsiębiorstwach prywatnych,


4. Ustawy o przedsiębiorstwach państwowych,


5. Ustawy o spółdzielczości,


6. Ustawy o cenach,


7. Ustawy o planowaniu gospodarczym,


8. Kodeksu Cywilnego,


9. Kodeksu Podatkowego DRLD.



Art. 79.

Przepisy ustawy stosuje się do przedsiębiorstw niezależnie od formy ich własności, z zachowaniem szczególnych zasad dotyczących przedsiębiorstw strategicznych.

Art. 80.

Minister Gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady:

1. prowadzenia analiz rynku,


2. zgłaszania koncentracji,


3. postępowania kontrolnego,


4. współpracy z organizacjami konsumenckimi,


5. prowadzenia rejestru decyzji DUOKiK.



Art. 81.

Traci moc ustawa lub przepisy regulujące ochronę konkurencji i konsumentów w zakresie uregulowanym niniejszą ustawą.

Art. 82.

Wykonanie ustawy powierza się Ministrowi Gospodarki.

Art. 83.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Anton Talanov
Minister Gospodarki
Dnia 20 września 2026r.