Ustawa o Rozwoju Energetyki Jądrowej

[Anton Talanov]

USTAWA

o rozwoju energetyki jądrowej

z dnia 22 września 2026 r.

Rozdział I. Przepisy ogólne

Art. 1.

1. Ustawa określa zasady rozwoju energetyki jądrowej w Drackiej Republice Ludowo-Demokratycznej.


2. Ustawa określa w szczególności:



- zasady planowania i realizacji programu energetyki jądrowej;


- zasady przygotowania, budowy i eksploatacji elektrowni jądrowych;


- zadania organów państwowych i przedsiębiorstw państwowych;


- zasady finansowania inwestycji jądrowych;


- zasady kształcenia kadr i rozwoju technologii jądrowych;


- zasady gospodarowania paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi;


- zasady likwidacji obiektów jądrowych.



Art. 2.
Energetyka jądrowa stanowi strategiczny element bezpieczeństwa energetycznego, rozwoju gospodarczego i niezależności energetycznej Republiki.

Art. 3.

1. Rozwój energetyki jądrowej prowadzi się z zachowaniem najwyższych wymagań bezpieczeństwa ludzi i środowiska.


2. Szczegółowe wymagania techniczne i bezpieczeństwa określają przepisy wykonawcze oraz właściwe organy nadzoru.



Art. 4.
Przy realizacji programu energetyki jądrowej stosuje się zasady ochrony radiologicznej, bezpieczeństwa jądrowego, ochrony środowiska oraz ochrony ludności.

Art. 5.

1. Energetyka jądrowa podlega państwowemu planowaniu gospodarczemu.


2. Najważniejsze przedsięwzięcia jądrowe ujmuje się w narodowych planach gospodarczych i energetycznych.



Art. 6.
Za kierowanie państwową polityką rozwoju energetyki jądrowej odpowiada Minister Gospodarki.

Art. 7.

1. Minister Gospodarki opracowuje Narodowy Program Energetyki Jądrowej.


2. Program określa w szczególności:



- zapotrzebowanie na energię jądrową;


- planowaną moc elektrowni;


- lokalizacje inwestycji;


- harmonogram budowy;


- potrzeby inwestycyjne;


- rozwój krajowego przemysłu jądrowego;


- potrzeby kadrowe i naukowe.


Rozdział II. Organizacja programu jądrowego

Art. 8.

1. Tworzy się Państwowy Program Energetyki Jądrowej.


2. Program jest częścią centralnego planowania gospodarczego Republiki.



Art. 9.
Za realizację programu odpowiadają:

1. Minister Gospodarki;


2. Ministerstwo Komunikacji w zakresie infrastruktury transportowej;


3. Ministerstwo Narodu w zakresie ochrony ludności i przygotowania społecznego;


4. Ministerstwo Sprawiedliwości w zakresie bezpieczeństwa państwowego i ochrony obiektów;


5. właściwe przedsiębiorstwa państwowe;


6. jednostki naukowe i badawcze.



Art. 10.

1. Minister Gospodarki może powoływać państwowe przedsiębiorstwa odpowiedzialne za projektowanie, budowę, eksploatację i rozwój elektrowni jądrowych.


2. Przedsiębiorstwa te działają na zasadach określonych w ustawie o przedsiębiorstwach państwowych.



Art. 11.
Państwo zapewnia priorytet dostaw materiałów, urządzeń i usług niezbędnych do realizacji strategicznych inwestycji jądrowych.

Art. 12.
Inwestycje jądrowe mogą być finansowane z:

1. budżetu państwa;


2. środków przedsiębiorstw państwowych;


3. funduszy inwestycyjnych państwa;


4. kredytów państwowych;


5. innych źródeł dopuszczonych przez prawo.


Rozdział III. Elektrownie jądrowe

Art. 13.
Elektrownia jądrowa jest strategicznym obiektem infrastruktury energetycznej Republiki.

Art. 14.
Budowa elektrowni jądrowej wymaga:

1. zatwierdzenia inwestycji w ramach programu państwowego;


2. wyboru lokalizacji;


3. przeprowadzenia wymaganych ocen bezpieczeństwa;


4. uzyskania zezwoleń przewidzianych przepisami prawa;


5. zatwierdzenia projektu technicznego.



Art. 15.

1. Lokalizacja elektrowni jądrowej wymaga uwzględnienia:



1. warunków geologicznych;


2. dostępności wody;


3. możliwości przyłączenia do sieci energetycznej;


4. infrastruktury transportowej;


5. bezpieczeństwa ludności;


6. ochrony środowiska;


7. możliwości rozwoju infrastruktury towarzyszącej.



Art. 16.
Przed rozpoczęciem budowy przeprowadza się kompleksową ocenę lokalizacji.

Art. 17.
Projekt elektrowni musi uwzględniać zabezpieczenia przed awariami, klęskami żywiołowymi, utratą zasilania i innymi zagrożeniami zewnętrznymi.

Art. 18.
Elektrownia jądrowa musi posiadać systemy bezpieczeństwa działające również w przypadku awarii podstawowych systemów technologicznych.

Art. 19.
Eksploatacja elektrowni jądrowej wymaga stałego monitorowania bezpieczeństwa technicznego i radiologicznego.

Art. 20.
Operator elektrowni odpowiada za bezpieczne prowadzenie działalności oraz utrzymanie urządzeń i systemów bezpieczeństwa.


Rozdział IV. Państwowy nadzór jądrowy

Art. 21.

1. Tworzy się Dracki Urząd Bezpieczeństwa Jądrowego, zwany dalej „Urzędem”.


2. Urząd jest państwowym organem nadzoru nad bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną.



Art. 22.
Urząd podlega organizacyjnie państwu, lecz przy wykonywaniu czynności kontrolnych i wydawaniu rozstrzygnięć w sprawach bezpieczeństwa działa niezależnie od operatorów obiektów jądrowych.

Art. 23.
Do zadań Urzędu należy:

1. kontrola bezpieczeństwa elektrowni;


2. wydawanie zezwoleń w zakresie określonym ustawą;


3. prowadzenie kontroli;


4. monitorowanie narażenia radiologicznego;


5. kontrola materiałów jądrowych;


6. nadzór nad odpadami promieniotwórczymi;


7. nakazywanie usunięcia zagrożeń;


8. współpraca z organami ratowniczymi.



Art. 24.
Urząd może przeprowadzać kontrole bez wcześniejszego zawiadomienia operatora, jeżeli jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa.

Art. 25.
Inspektorzy Urzędu mają prawo żądać dokumentów, przeprowadzać oględziny i wykonywać pomiary związane z bezpieczeństwem jądrowym.

Art. 26.
W przypadku bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa Urząd może nakazać ograniczenie albo czasowe wstrzymanie pracy instalacji.


Rozdział V. Technologia i przemysł jądrowy

Art. 27.
Państwo rozwija krajowe zdolności przemysłowe związane z energetyką jądrową.

Art. 28.
Do strategicznych dziedzin przemysłu jądrowego należą:

1. produkcja urządzeń energetycznych;


2. automatyka i systemy sterowania;


3. aparatura pomiarowa;


4. technologie materiałowe;


5. systemy bezpieczeństwa;


6. urządzenia elektryczne;


7. technologie chłodzenia;


8. gospodarka paliwowa;


9. technologie gospodarki odpadami.



Art. 29.
Minister Gospodarki może ustanawiać programy wspierające krajową produkcję urządzeń dla energetyki jądrowej.

Art. 30.
Przedsiębiorstwa państwowe mogą zawierać umowy technologiczne z przedsiębiorstwami zagranicznymi w celu pozyskiwania technologii potrzebnych do rozwoju energetyki jądrowej.

Art. 31.
Transfer technologii jądrowych podlega przepisom dotyczącym bezpieczeństwa państwa, tajemnicy państwowej i handlu zagranicznego.


Rozdział VI. Paliwo jądrowe

Art. 32.
Państwo zapewnia bezpieczeństwo i ciągłość dostaw paliwa dla elektrowni jądrowych.

Art. 33.
Gospodarka paliwem jądrowym podlega państwowemu nadzorowi.

Art. 34.
Materiały jądrowe mogą być przechowywane, transportowane i wykorzystywane wyłącznie przez podmioty posiadające wymagane zezwolenia.

Art. 35.
Transport materiałów jądrowych odbywa się z zachowaniem wymagań bezpieczeństwa oraz ochrony fizycznej.


Rozdział VII. Odpady promieniotwórcze i wypalone paliwo

Art. 36.
Państwo zapewnia bezpieczne gospodarowanie odpadami promieniotwórczymi przez cały okres ich istnienia.

Art. 37.
Koszty gospodarowania odpadami ponosi operator instalacji, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 38.
Tworzy się państwowy system gospodarowania odpadami promieniotwórczymi.

Art. 39.
Odpady promieniotwórcze dzieli się według poziomu aktywności, rodzaju oraz wymaganego sposobu przechowywania i unieszkodliwiania.

Art. 40.
Wypalone paliwo jądrowe podlega ewidencji, zabezpieczeniu i przechowywaniu zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa.

Art. 41.
Państwo może utworzyć centralne składowisko odpadów promieniotwórczych.

Art. 42.
Lokalizacja składowiska wymaga przeprowadzenia badań geologicznych, środowiskowych i bezpieczeństwa.


Rozdział VIII. Bezpieczeństwo i ochrona ludności

Art. 43.
Każda elektrownia jądrowa posiada plan postępowania w przypadku zdarzenia radiacyjnego.

Art. 44.
Plan obejmuje w szczególności:

1. system alarmowania;


2. powiadamianie organów państwa;


3. ochronę pracowników;


4. ochronę ludności;


5. monitoring radiologiczny;


6. współpracę ze służbami ratowniczymi.



Art. 45.
Ministerstwo Narodu organizuje system przygotowania ludności zamieszkującej obszary znajdujące się w sąsiedztwie obiektów jądrowych.

Art. 46.
Państwo prowadzi system monitorowania promieniowania jonizującego na obszarze Republiki.

Art. 47.
Operator jest obowiązany niezwłocznie zgłaszać właściwym organom każde zdarzenie mogące mieć znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego.

Art. 48.
Ukrywanie zdarzeń mających znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego jest zabronione.


Rozdział IX. Kadry i nauka

Art. 49.
Państwo rozwija system kształcenia specjalistów energetyki jądrowej.

Art. 50.
Minister Gospodarki, we współpracy z właściwymi organami oświaty i szkolnictwa wyższego, określa zapotrzebowanie na kadry sektora jądrowego.

Art. 51.
Państwo wspiera:

1. kierunki studiów związane z energetyką jądrową;


2. badania naukowe;


3. stypendia;


4. szkolenia zawodowe;


5. krajowe laboratoria jądrowe.



Art. 52.
Osoby wykonujące zadania związane z bezpieczeństwem jądrowym muszą posiadać odpowiednie kwalifikacje.

Art. 53.
Minister Gospodarki może tworzyć państwowe programy szkolenia specjalistów dla elektrowni jądrowych.


Rozdział X. Finansowanie i rozwój inwestycji

Art. 54.
Państwo zapewnia długoterminowe finansowanie strategicznych inwestycji jądrowych.

Art. 55.
Wydatki na energetykę jądrową mogą być ujmowane jako odrębna część państwowego programu inwestycyjnego.

Art. 56.
Minister Gospodarki przedstawia plan inwestycji jądrowych wraz z przewidywanymi kosztami, harmonogramem oraz źródłami finansowania.

Art. 57.
Inwestycje związane z budową elektrowni jądrowych mogą korzystać z pierwszeństwa przy planowaniu infrastruktury:

1. energetycznej;


2. kolejowej;


3. drogowej;


4. wodnej;


5. telekomunikacyjnej.



Art. 58.
Ministerstwo Komunikacji zapewnia planowanie infrastruktury transportowej niezbędnej dla realizacji inwestycji jądrowych.

Art. 59.
Państwo może tworzyć specjalne państwowe przedsiębiorstwa odpowiedzialne za budowę i eksploatację elektrowni jądrowych.


Rozdział XI. Rozwój regionalny

Art. 60.
Budowa elektrowni jądrowej powinna przyczyniać się do rozwoju gospodarczego regionu jej lokalizacji.

Art. 61.
W ramach inwestycji mogą być tworzone:

1. nowe drogi;


2. linie kolejowe;


3. sieci energetyczne;


4. osiedla mieszkaniowe;


5. szkoły i placówki szkoleniowe;


6. placówki ochrony zdrowia;


7. zakłady przemysłowe.



Art. 62.
Państwo może ustanawiać programy rozwoju gospodarczego gmin i powiatów związanych z inwestycją jądrową.

Art. 63.
Dochody i korzyści gospodarcze związane z funkcjonowaniem elektrowni powinny być uwzględniane w planowaniu rozwoju regionu.


Rozdział XII. Ochrona środowiska

Art. 64.
Działalność elektrowni jądrowej podlega przepisom o ochronie środowiska.

Art. 65.
Operator prowadzi ciągły monitoring wpływu instalacji na środowisko.

Art. 66.
Zrzuty substancji i emisje związane z działalnością elektrowni muszą mieścić się w dopuszczalnych normach określonych prawem.

Art. 67.
Budowa i eksploatacja elektrowni nie może powodować nieuzasadnionego zagrożenia dla ludności ani środowiska.


Rozdział XIII. Likwidacja obiektów jądrowych

Art. 68.
Elektrownia jądrowa po zakończeniu eksploatacji podlega likwidacji albo innemu zatwierdzonemu sposobowi zagospodarowania.

Art. 69.
Operator jest obowiązany zapewnić środki finansowe na przyszłą likwidację obiektu.

Art. 70.
Likwidacja obiektu wymaga zatwierdzonego planu bezpieczeństwa.

Art. 71.
Odpady powstałe w wyniku likwidacji są traktowane zgodnie z przepisami dotyczącymi odpadów promieniotwórczych.


Rozdział XIV. Kontrola i odpowiedzialność

Art. 72.
Organy państwa prowadzą kontrolę realizacji programu energetyki jądrowej.

Art. 73.
Operator odpowiada za naruszenie wymagań bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa i zezwoleniach.

Art. 74.
Za naruszenie przepisów ustawy mogą być stosowane:

1. nakaz usunięcia naruszeń;


2. ograniczenie działalności;


3. wstrzymanie działalności;


4. cofnięcie zezwolenia;


5. kary pieniężne;


6. odpowiedzialność na zasadach określonych w innych ustawach.



Art. 75.
Jeżeli naruszenie przepisów powoduje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa, właściwy organ może nakazać natychmiastowe wstrzymanie określonej działalności.


Rozdział XV. Przepisy końcowe

Art. 76.
Do działalności związanej z promieniowaniem jonizującym, materiałami jądrowymi i bezpieczeństwem radiologicznym stosuje się również przepisy odrębnych ustaw dotyczących ochrony zdrowia, ochrony środowiska, transportu, bezpieczeństwa państwa i ochrony ludności.

Art. 77.
Minister Gospodarki, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe zasady realizacji Narodowego Programu Energetyki Jądrowej.

Art. 78.
Minister Gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące przygotowania przedsiębiorstw państwowych do udziału w programie energetyki jądrowej.

Art. 79.
Przepisy ustawy stosuje się z uwzględnieniem przepisów ustawy o energetyce, ustawy o ochronie środowiska, ustawy o gospodarce wodnej, ustawy o transporcie i łączności oraz innych ustaw właściwych dla poszczególnych etapów inwestycji.

Art. 80.
Rada Ministrów przedstawia Najwyższemu Kongresowi Ludowemu coroczne sprawozdanie z realizacji programu energetyki jądrowej.

Art. 81.
W przypadku sprzeczności przepisów niniejszej ustawy z przepisami dotyczącymi ogólnego rozwoju energetyki, w zakresie dotyczącym strategicznych inwestycji jądrowych stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zachowaniem nadrzędności przepisów Konstytucji.

Art. 82.
Tworzy się Państwowy Fundusz Rozwoju Energetyki Jądrowej jako fundusz celowy przeznaczony na przygotowanie, budowę, rozwój technologiczny i bezpieczeństwo infrastruktury jądrowej.

Art. 83.
Środki Funduszu mogą być przeznaczane w szczególności na:

1. przygotowanie lokalizacji;


2. badania geologiczne i środowiskowe;


3. prace projektowe;


4. rozwój krajowego przemysłu;


5. kształcenie kadr;


6. badania naukowe;


7. rozwój sieci energetycznej;


8. bezpieczeństwo i ochronę ludności;


9. gospodarowanie odpadami;


10. likwidację obiektów jądrowych.



Art. 84.
Fundusz pozostaje w dyspozycji Ministra Gospodarki, z zachowaniem zasad kontroli finansów publicznych określonych w odrębnych przepisach.

Art. 85.
Minister Gospodarki składa Radzie Ministrów coroczne sprawozdanie dotyczące wykorzystania środków Funduszu.

Art. 86.
Rada Ministrów może określić w Narodowym Programie Energetyki Jądrowej minimalny udział krajowych przedsiębiorstw w realizacji inwestycji jądrowych, z uwzględnieniem wymagań bezpieczeństwa i jakości.

Art. 87.
Państwo prowadzi działania mające na celu rozwój krajowych kompetencji projektowych, inżynieryjnych, przemysłowych i naukowych w dziedzinie energetyki jądrowej.

Art. 88.
Realizacja programu energetyki jądrowej odbywa się w sposób zapewniający jego zgodność z narodowymi planami gospodarczymi, energetycznymi, inwestycyjnymi i przestrzennymi.

Art. 89.
Minister Gospodarki może przedkładać Sekretarzowi Ludowemu i Radzie Ministrów propozycje dotyczące strategicznych kierunków rozwoju energetyki jądrowej.

Art. 90.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Anton Talanov
Minister Gospodarki
Dnia 22 września 2026r.