Ustawa o sieci instytucji kultury DRLD

[Iwan Paliwow]

Ustawa
o sieci instytucji kultury DRLD

Rozdział I
Przepisy ogólne

Art. 1.

1. Ustawa określa zasady organizacji, tworzenia, działania, nadzoru oraz finansowania sieci instytucji kultury w Drackiej Republice Ludowo-Demokratycznej.
2. Przepisy ustawy stosuje się do instytucji kultury państwowych oraz niepaństwowych, zobligowanych do przestrzegania zawartych w niej artykułów.

Art. 2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:
a) „Ministerstwie” – rozumie się przez to Ministerstwo od Spraw Kultury i Oświecenia Społecznego;
b) „Ministrze” – rozumie się przez to Ministra od Spraw Kultury i Oświecenia Społecznego;
c) „instytucji kultury” – rozumie się przez to jednostkę organizacyjną prowadzącą działalność kulturalną, artystyczną, dziedzictwową, promocyjną, wystawienniczą, archiwalną, wydawniczą lub pokrewną;
d) „dziedzictwie drackim” – rozumie się przez to dobra materialne i niematerialne mające znaczenie dla historii, kultury, języka, tożsamości i pamięci DRLD;
e) „drackości” – rozumie się przez to ogół wartości, zwyczajów, symboli, języka, estetyki i sposobu życia uznawanych za właściwe dla drackiej wspólnoty państwowej.

Art. 3.

Sieć instytucji kultury w DRLD służy:
a) rozwojowi sztuki i twórczości;
b) zachowaniu i popularyzacji dziedzictwa narodowego;
c) ochronie i rozwojowi języka drackiego;
d) upowszechnianiu kultury społecznej i obywatelskiej;
e) promowaniu drackości w kraju i za granicą;
f) rozwijaniu turystyki kulturowej i pamięci historycznej.

Art. 4.

1. Instytucje kultury działają w sposób zgodny z prawem, interesem publicznym, zasadą równości społecznej oraz celami polityki kulturalnej państwa.
2. Działalność instytucji kultury nie ma charakteru nastawionego na zysk, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Rozdział II
Rodzaje instytucji kultury

Art. 5.

W skład sieci instytucji kultury wchodzą w szczególności:
a) muzea;
b) biblioteki;
c) teatry;
d) opery;
e) filharmonie;
f) galerie sztuki;
g) domy kultury;
h) centra kultury;
i) archiwa;
j) studia filmowe;
k) wydawnictwa państwowe;
l) instytucje ochrony języka drackiego;
m) jednostki promujące drackość;
n) inne placówki utworzone przez Ministra.

Art. 6.

1. Minister może, w drodze rozporządzenia, tworzyć nowe typy instytucji kultury, jeżeli wymagają tego potrzeby państwa, rozwoju kultury lub ochrony dziedzictwa drackiego.
2. Minister może także łączyć, przekształcać lub likwidować instytucje kultury.

Art. 7.

1. Instytucje kultury mogą być:
a) państwowe;
b) samorządowe, o ile zostaną przewidziane w odrębnych przepisach;
c) społeczne;
d) prywatne niezarobkowe.
2. Instytucje, o których mowa w ust. 1 lit. c i d, działają wyłącznie pod warunkiem poszanowania norm prawa DRLD oraz zasad określonych przez Ministra.

Rozdział III
Centralne instytucje kultury

Art. 8.

1. Tworzy się Centralny Instytut Kultury Ludowej, zwany dalej „CIKL”.
2. CIKL jest centralną państwową instytucją kultury o szczególnym znaczeniu dla promowania drackości.
3. Siedzibą CIKL jest Wielgród.

Art. 9.

Do zadań CIKL należy w szczególności:
a) upowszechnianie drackiego stylu życia i kultury codziennej;
b) promowanie drackiej kuchni, ubioru, obyczaju, estetyki i tradycji;
c) wspieranie twórczości inspirowanej dracką tożsamością;
d) organizowanie wystaw, pokazów, debat, publikacji i akcji promocyjnych;
e) prowadzenie działań popularyzujących drackość w kraju i za granicą;
f) współpraca z innymi instytucjami kultury w zakresie projektów narodowych i reprezentacyjnych.

Art. 10.

1. Tworzy się Narodowy Instytut Języka Drackiego, zwany dalej „NIJD”.
2. NIJD jest państwową instytucją właściwą w sprawach ochrony, rozwoju i standaryzacji języka drackiego.
3. Do zadań NIJD należy w szczególności:
a) opracowywanie norm językowych, ortograficznych i terminologicznych;
b) opiniowanie oficjalnego słownictwa państwowego;
c) wspieranie badań nad językiem drackim;
d) prowadzenie działań popularyzujących poprawną dracką mowę i pisownię;
e) współdziałanie z Ministerstwem w sprawach nazw instytucji, publikacji i komunikatów.

Rozdział IV
Komisja Dziedzictwa Drackiego

Art. 11.

1. Tworzy się Komisję Dziedzictwa Drackiego, zwaną dalej „Komisją”.
2. Komisja jest stałym organem doradczym i eksperckim przy Ministrze.

Art. 12.

1. Do zadań Komisji należy:
a) opiniowanie obiektów, terenów, przedmiotów i zespołów uznawanych za zabytki, dobra kultury, pomniki przyrody albo inne elementy dziedzictwa drackiego;
b) inicjowanie wpisów do rejestru dziedzictwa drackiego;
c) sporządzanie wykazów i rekomendacji ochronnych;
d) opiniowanie projektów renowacyjnych, konserwatorskich i ekspozycyjnych;
e) przedstawianie Ministrowi propozycji objęcia ochroną nowych dóbr dziedzictwa.
2. Ostateczną decyzję w sprawach uznania obiektu za dobro dziedzictwa drackiego lub objęcia go szczególną ochroną podejmuje Minister.

Art. 13.

1. Komisja może działać w składzie plenarnym oraz w zespołach problemowych.
2. Szczegółowy tryb działania Komisji określa Minister.

Rozdział V
Tworzenie, organizacja i nadzór

Art. 14.

1. Instytucje kultury tworzy Minister samodzielnie, w drodze zarządzenia albo decyzji organizacyjnej.
2. Minister może określać nazwę, siedzibę, zakres działania, strukturę i sposób finansowania instytucji kultury.

Art. 15.

1. Minister może nadawać instytucjom kultury statut.
2. Statut określa w szczególności:
a) zadania instytucji;
b) jej organy;
c) sposób reprezentacji;
d) zasady gospodarki finansowej;
e) tryb współpracy z innymi instytucjami.

Art. 16.

1. Instytucje kultury podlegają nadzorowi Ministra.
2. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:
a) ocenę zgodności działalności z prawem;
b) ocenę realizacji zadań statutowych;
c) kontrolę gospodarowania środkami publicznymi;
d) ustalanie kierunków programowych i promocyjnych.

Art. 17.

1. Minister może powoływać dyrektorów, kierowników i pełnomocników instytucji kultury.
2. Minister może także odwoływać osoby, o których mowa w ust. 1, z zachowaniem trybu określonego w statucie lub zarządzeniu.

Art. 18.

1. Instytucje kultury mogą tworzyć oddziały, filie, pracownie, ekspozycje, sceny, czytelnie, galerie, magazyny zbiorów oraz inne jednostki pomocnicze.
2. Zasady tworzenia jednostek, o których mowa w ust. 1, określa Minister.

Rozdział VI
Działalność kulturalna i promocyjna

Art. 19.

1. Instytucje kultury organizują w szczególności:
a) festiwale;
b) konkursy;
c) wystawy;
d) wiece kulturalne;
e) olimpiady sportowe i kulturalne;
f) marsze świąteczne;
g) przeglądy twórczości;
h) spotkania literackie;
i) projekcje filmowe;
j) wydarzenia edukacyjne i promocyjne.
2. Instytucje kultury powinny aktywnie brać udział w obchodach świąt państwowych, zwłaszcza w dniu 1 maja oraz 24 września.

Art. 20.

1. Instytucje kultury działają także na rzecz promocji DRLD poza granicami państwa.
2. Działania, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować:
a) prezentacje kultury drackiej;
b) wystawy zagraniczne;
c) publikacje i wydawnictwa promocyjne;
d) współpracę z zagranicznymi środowiskami kultury;
e) przedstawianie drackości jako wartości historycznej, społecznej i cywilizacyjnej.

Art. 21.

1. Instytucje kultury mogą prowadzić działalność wydawniczą, archiwalną, wystawienniczą, edukacyjną i dokumentacyjną.
2. Działalność, o której mowa w ust. 1, służy w szczególności utrwalaniu pamięci historycznej, estetyki drackiej i dorobku narodowego.

Rozdział VII
Finansowanie

Art. 22.

1. Instytucje kultury finansowane są z budżetu państwa oraz z darowizn prywatnych.
2. Mogą one korzystać także z innych źródeł przewidzianych prawem, o ile nie narusza to ich niezarobkowego charakteru.

Art. 23.

1. Wstęp do instytucji kultury może być odpłatny.
2. Opłaty, o których mowa w ust. 1, mają charakter symboliczny i nie mogą przekraczać kwoty 100 rubli drackich (RD), chyba że szczególny przepis stanowi inaczej.
3. Opłaty te powinny pozostawać w duchu równości społecznej i powszechnego dostępu do kultury.

Art. 24.

1. Dochody uzyskiwane przez instytucje kultury przeznacza się na realizację ich zadań statutowych.
2. Instytucje kultury nie mogą dzielić zysku między założycieli, pracowników ani inne osoby.

Rozdział VIII
Postanowienia dotyczące niepaństwowych instytucji kultury

Art. 25.

1. Niepaństwowe instytucje kultury mogą działać na terytorium DRLD, jeżeli ich działalność jest zgodna z prawem oraz z normami określonymi przez Ministra.
2. Minister może określić szczegółowe warunki rejestracji, nadzoru, sprawozdawczości i współpracy takich instytucji z państwem.

Art. 26.

1. Niepaństwowe instytucje kultury mogą korzystać z nazw, symboli i form artystycznych związanych z kulturą dracką, o ile nie narusza to interesu państwa ani dobrych obyczajów publicznych.
2. W razie naruszenia prawa Minister może wezwać taką instytucję do usunięcia uchybień, zawiesić jej uprawnienia albo wystąpić o jej likwidację zgodnie z przepisami szczególnymi.

Rozdział IX
Postanowienia końcowe

Art. 27.

1. Minister może wydawać rozporządzenia, zarządzenia i inne akty wykonawcze niezbędne do realizacji niniejszej ustawy.
2. W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ogólne prawa DRLD, akty wydane na ich podstawie, a także zdrowy rozsądek Sekretarza Ludowego.

Art. 28.

Minister w terminie określonym przez siebie może utworzyć jednostki organizacyjne przewidziane niniejszą ustawą.
Dotychczasowe formy działalności kulturalnej mogą zostać dostosowane do przepisów niniejszej ustawy w drodze decyzji Ministra.

Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 9 czerwca 2026 r.


Iwan Paliwow
Minister od Spraw Kultury i Oświecenia Społecznego

Wielgród, dnia 8 czerwca 2026 r.