Prawo oświatowe DRLD

[Iwan Paliwow]

PRAWO OŚWIATOWE DRACKIEJ REPUBLIKI LUDOWO-DEMOKRATYCZNEJ

Preambuła

My, Najwyższy Kongres Ludowy Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, uznając oświatę za fundament rozwoju narodu, państwa, nauki, kultury i gospodarki oraz dostrzegając jej rolę w kształtowaniu świadomych obywateli Republiki, uchwalamy niniejsze Prawo oświatowe.

Rozdział I

Przepisy ogólne

Art. 1.

Prawo oświatowe określa organizację, zadania, zasady funkcjonowania oraz nadzoru nad systemem oświaty Drackiej Republiki Ludowo-Demokratycznej.

Art. 2.

System oświaty stanowi podstawowy instrument rozwoju społecznego, naukowego, gospodarczego, technicznego i kulturowego państwa.

Art. 3.

System oświaty służy w szczególności:

a) przygotowaniu obywateli do życia społecznego i zawodowego;

b) rozwijaniu wiedzy, nauki i kultury;

c) kształtowaniu postaw obywatelskich;

d) wzmacnianiu jedności narodowej;

e) rozwijaniu świadomości państwowej;

f) przygotowaniu obywateli do pracy na rzecz rozwoju Republiki.

Art. 4.

Oświata w DRLD opiera się na zasadach:

a) powszechności;

b) bezpłatności;

c) równości dostępu;

d) wysokiej jakości nauczania;

e) odpowiedzialności społecznej;

f) poszanowania prawa państwowego.

Art. 5.

Nadzór nad systemem oświaty sprawuje Minister od Spraw Kultury i Oświecenia Społecznego.

Art. 6.

Minister wykonuje zadania określone w niniejszej ustawie samodzielnie albo za pośrednictwem podległych organów i jednostek organizacyjnych.

Art. 7.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

a) Ministrze – rozumie się przez to Ministra od Spraw Kultury i Oświecenia Społecznego;

b) Ministerstwie – rozumie się przez to Ministerstwo od Spraw Kultury i Oświecenia Społecznego;

c) uczniu – rozumie się przez to osobę pobierającą naukę w placówce objętej systemem oświaty;

d) studencie – rozumie się przez to osobę kształcącą się w uczelni wyższej;

e) placówce oświatowej – rozumie się przez to jednostkę organizacyjną objętą systemem oświaty;

f) PPE – rozumie się przez to Państwowy Profil Edukacyjny.

Art. 8.

Nauka w państwowych placówkach oświatowych jest bezpłatna.

Art. 9.

Państwo zapewnia obywatelom możliwość uzyskania wykształcenia niezależnie od miejsca zamieszkania oraz sytuacji materialnej.

Art. 10.

Językami nauczania w placówkach państwowych są język polski oraz język dracki.

Art. 11.

Placówki oświatowe mogą prowadzić dodatkowe zajęcia w innych językach zgodnie z programami zatwierdzonymi przez właściwe organy.

Art. 12.

Minister może wydawać rozporządzenia, zarządzenia i akty wykonawcze niezbędne do realizacji niniejszego prawa.

Rozdział II

Organizacja systemu oświaty

Art. 13.

System oświaty obejmuje:

a) wychowanie przedszkolne;

b) szkoły podstawowe;

c) licea;

d) technika;

e) szkoły zawodowe;

f) szkoły specjalne;

g) szkolnictwo wyższe.

Art. 14.

Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od drugiego roku życia.

Art. 15.

Ostatni rok wychowania przedszkolnego, zwany zerówką, jest obowiązkowy dla dzieci, które ukończyły piąty rok życia.

Art. 16.

Szkoła podstawowa trwa osiem lat.

Art. 17.

Liceum trwa cztery lata.

Art. 18.

Technikum trwa pięć lat.

Art. 19.

Szkoła zawodowa trwa trzy lata.

Art. 20.

Obowiązek nauki trwa do ukończenia dowolnej szkoły średniej.

Art. 21.

Naukę w szkole podstawowej rozpoczyna się co do zasady w roku kalendarzowym, w którym dziecko ukończyło szósty rok życia.

Art. 22.

Minister może określić szczególne przypadki wcześniejszego lub późniejszego rozpoczęcia nauki.

Art. 23.

Szkoły mogą być:

a) państwowe;

b) prywatne.

Art. 24.

Utworzenie szkoły prywatnej wymaga zgody Ministra i Kuratorium Wojewódzkiego Oświaty.

Art. 25.

Szkoły prywatne są obowiązane realizować program państwowy.

Art. 26.

Szkoły prywatne mogą prowadzić dodatkowe programy nauczania.

Art. 27.

Minister może wyrazić zgodę na częściowe odstępstwo od programu państwowego, jeżeli nie narusza ono interesu Republiki oraz celów edukacyjnych.

Art. 28.

Placówki oświatowe prowadzą działalność zgodnie ze statutem zatwierdzonym przez właściwy organ nadzoru.

Art. 29.

Każda placówka oświatowa posiada dyrektora odpowiedzialnego za jej funkcjonowanie.

Art. 30.

Dyrektora szkoły państwowej powołuje właściwy kurator oświaty.

Art. 31.

Dyrektor może zostać odwołany na wniosek właściwej gminnej Rady Ludowej.

Art. 32.

Decyzję o odwołaniu dyrektora podejmuje Kurator Wielgrodzki.

Rozdział III

Wychowanie przedszkolne i szkoła podstawowa

Art. 33.

Wychowanie przedszkolne ma na celu przygotowanie dziecka do podjęcia nauki szkolnej.

Art. 34.

Przedszkola zapewniają rozwój społeczny, językowy, intelektualny i fizyczny dzieci.

Art. 35.

Program wychowania przedszkolnego ustala Centralny Instytut Rozwoju Oświaty, zwany dalej „CIRO”.

Art. 36.

Przedszkola realizują program wychowania w języku polskim oraz języku drackim.

Art. 37.

Szkoła podstawowa zapewnia uczniom wykształcenie ogólne oraz przygotowanie do dalszej nauki.

Art. 38.

W szkole podstawowej prowadzi się nauczanie w szczególności z zakresu:

a) języka polskiego;

b) języka drackiego;

c) wybranego języka obcego;

d) matematyki;

e) nauk geograficzno-biologicznych;

f) historii;

g) techniki;

h) wychowania fizycznego.

Art. 39.

Od czwartej klasy szkoły podstawowej wprowadza się obowiązkowy przedmiot „Wychowanie obywatelskie”.

Art. 40.

Przedmiot „Wychowanie obywatelskie” obejmuje w szczególności:

a) konstytucję DRLD;

b) historię DRLD;

c) organizację władz państwowych;

d) podstawy socjalizmu drackiego;

e) działalność społeczną obywateli;

f) obowiązki obywatela wobec państwa.

Art. 41.

W ramach wychowania obywatelskiego mogą być organizowane zajęcia praktyczne.

Art. 42.

Zajęcia praktyczne powinny w szczególności obejmować:

a) wizyty w instytucjach państwowych;

b) udział w przedsięwzięciach społecznych;

c) pomoc osobom starszym;

d) działania edukacyjne i promocyjne;

e) inne działania zatwierdzone przez dyrektora szkoły.

Art. 43.

Uczniowie szkół podstawowych obowiązani są nosić ustalony przez szkołę mundurek.

Art. 44.

W szkołach podstawowych mogą działać organizacje uczniowskie zgodnie z przepisami niniejszej ustawy.

Art. 45.

Szczegółowe programy nauczania dla szkół podstawowych opracowuje CIRO i zatwierdza Minister.

Rozdział IV

Szkolnictwo średnie

Art. 46.

Szkolnictwo średnie obejmuje:

a) licea;

b) technika;

c) szkoły zawodowe.

Art. 47.

Szkolnictwo średnie służy przygotowaniu uczniów do podjęcia studiów wyższych, pracy zawodowej oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym Republiki.

Art. 48.

Licea zapewniają przede wszystkim wykształcenie ogólne.

Art. 49.

Technika zapewniają wykształcenie ogólne oraz przygotowanie zawodowe.

Art. 50.

Szkoły zawodowe przygotowują uczniów do wykonywania określonych zawodów zgodnych z potrzebami gospodarki narodowej.

Art. 51.

Minister określa, w drodze rozporządzenia, wykaz kierunków kształcenia zawodowego i technicznego.

Art. 52.

Minister może tworzyć nowe kierunki kształcenia lub likwidować istniejące kierunki, uwzględniając potrzeby gospodarki, administracji oraz rynku pracy.

Art. 53.

Szkoły zawodowe i technika podlegają szczególnemu wsparciu państwa jako placówki przygotowujące kadry dla rozwoju gospodarczego Republiki.

Art. 54.

W szkołach średnich prowadzi się nauczanie języka polskiego, języka drackiego oraz co najmniej jednego języka zagranicznego.

Art. 55.

Uczniowie szkół średnich obowiązani są nosić mundurki szkolne zgodne z regulaminem placówki.

Art. 56.

Szkoły średnie mogą prowadzić specjalne klasy:

a) administracyjne;

b) policyjne;

c) ratownicze;

d) wojskowe;

e) inne zatwierdzone przez Ministra.

Art. 57.

Szkoły średnie mogą organizować praktyki zawodowe.

Art. 58.

Praktyki zawodowe mogą odbywać się w przedsiębiorstwach państwowych oraz prywatnych.

Art. 59.

Odbycie praktyki zawodowej uwzględnia się przy ocenie przygotowania zawodowego ucznia.

Art. 60.

Szkoły średnie mogą prowadzić działalność naukową, społeczną, sportową i kulturalną.

Rozdział V

Organizacja roku szkolnego i programy nauczania

Art. 61.

Rok szkolny rozpoczyna się dnia 1 września lub do siedmiu dni później, zgodnie z decyzją Ministra.

Art. 62.

Rok szkolny kończy się w terminie określonym przez Ministra.

Art. 63.

W systemie oświaty funkcjonują:

a) ferie zimowe;

b) przerwa noworoczna;

c) przerwa wiosenna związana z obchodami Dnia Pracy i Solidarności Ludowej;

d) wakacje letnie.

Art. 64.

Ferie zimowe trwają dwa tygodnie i odbywają się w trzech terminach rotacyjnych ustalanych przez Ministra.

Art. 65.

Przerwa noworoczna trwa około jednego tygodnia.

Art. 66.

Przerwa wiosenna obejmuje okres obchodów święta 1 maja i trwa nie krócej niż siedem dni.

Art. 67.

Zajęcia dydaktyczne nie mogą rozpoczynać się przed godziną 7:00.

Art. 68.

Zajęcia dydaktyczne nie mogą kończyć się później niż o godzinie 18:00.

Art. 69.

Programy nauczania dla przedszkoli, szkół podstawowych i szkół średnich opracowuje CIRO.

Art. 70.

Programy nauczania zatwierdza Minister.

Art. 71.

Do jednego przedmiotu może zostać dopuszczonych kilka podręczników.

Art. 72.

Podręczniki wymagają zatwierdzenia przez właściwe organy państwowe.

Art. 73.

Placówki mogą korzystać z dodatkowych materiałów edukacyjnych zgodnych z programem nauczania.

Art. 74.

CIRO prowadzi badania nad skutecznością systemu edukacyjnego oraz przygotowuje propozycje jego rozwoju.

Rozdział VI

Prawa i obowiązki uczniów

Art. 75.

Uczeń ma prawo do bezpłatnej nauki, bezpiecznych warunków kształcenia oraz równego traktowania.

Art. 76.

Uczeń ma prawo uczestniczyć w życiu szkoły oraz zgłaszać wnioski dotyczące jej funkcjonowania.

Art. 77.

Uczeń ma obowiązek:

a) przestrzegać prawa;

b) szanować nauczycieli i pracowników szkoły;

c) szanować innych uczniów;

d) dbać o mienie publiczne;

e) godnie reprezentować Republikę.

Art. 78.

Uczeń obowiązany jest do poszanowania symboli państwowych.

Art. 79.

W każdej sali lekcyjnej umieszcza się godło państwowe oraz portret Sekretarza Ludowego.

Art. 80.

Przed zajęciami z wychowania obywatelskiego obowiązkowo odśpiewuje się hymn państwowy.

Art. 81.

Szkoły organizują obchody świąt państwowych, w szczególności:

a) Dnia Pracy i Solidarności Ludowej;

b) Dnia Niepodległości Republiki.

Art. 82.

Uczniowie mogą otrzymywać wyróżnienia, odznaczenia oraz nagrody za osiągnięcia naukowe, sportowe, społeczne lub obywatelskie.

Art. 83.

Wobec uczniów mogą być stosowane środki dyscyplinarne.

Art. 84.

Środkami dyscyplinarnymi są:

a) upomnienie;

b) nagana;

c) zawieszenie w prawach ucznia;

d) przeniesienie do innej szkoły;

e) wydalenie ze szkoły średniej.

Art. 85.

Szczegółowe zasady stosowania środków dyscyplinarnych określa statut szkoły.

Rozdział VII

Samorządy uczniowskie

Art. 86.

W szkołach podstawowych i średnich mogą działać samorządy uczniowskie.

Art. 87.

Samorząd uczniowski reprezentuje społeczność uczniowską wobec władz szkoły.

Art. 88.

Samorząd uczniowski współpracuje ze Związkiem Młodzieży Socjalistycznej.

Art. 89.

Samorząd uczniowski nie stanowi części struktury organizacyjnej Związku Młodzieży Socjalistycznej.

Art. 90.

Samorządy uczniowskie mogą rekomendować kandydatów do członkostwa w Związku Młodzieży Socjalistycznej.

Art. 91.

Członkostwo w Związku Młodzieży Socjalistycznej jest dobrowolne.

Art. 92.

Członkostwo w Związku Młodzieży Socjalistycznej może być uwzględniane podczas rekrutacji na studia, do służby publicznej oraz przy zatrudnieniu.

Art. 93.

Członkowie Związku Młodzieży Socjalistycznej przystępują pod koniec szkoły średniej do egzaminu obywatelskiego ZMS.

Art. 94.

Wynik egzaminu ZMS uwzględnia się w procesach rekrutacyjnych określonych przez prawo.

Art. 95.

Nieuzyskanie określonego wyniku z egzaminu ZMS nie może stanowić przeszkody do ukończenia szkoły.

Rozdział VIII

Ocenianie, egzaminy i Państwowy Profil Edukacyjny

Art. 96.

Osiągnięcia edukacyjne uczniów wyraża się w formie wyników procentowych.

Art. 97.

Wyniki procentowe ustala się dla każdego przedmiotu oddzielnie.

Art. 98.

Szkoły muszą dodatkowo stosować oznaczenia opisowe oraz wyróżnienia.

Art. 99.

Ocena zachowania stanowi odrębny element oceny ucznia.

Art. 100.

Ocenę zachowania ustala się według następującej skali:

a) wzorowe;

b) wybitne;

c) dobre;

d) poprawne;

e) niepoprawne;

f) naganne.

Art. 101.

Ocena zachowania uwzględnia w szczególności:

a) kulturę osobistą;

b) aktywność społeczną;

c) przestrzeganie prawa;

d) stosunek do obowiązków szkolnych;

e) postawę obywatelską.

Art. 102.

Każdy uczeń posiada Państwowy Profil Edukacyjny, zwany dalej PPE.

Art. 103.

PPE jest oficjalnym państwowym dokumentem edukacyjnym obywatela.

Art. 104.

PPE zawiera:

a) wyniki nauczania wszystkich lat nauki;

b) końcową ocenę z zachowania, z każdego roku nauki;

c) frekwencję, z wszystkich lat nauki;

d) osiągnięcia naukowe;

e) osiągnięcia sportowe;

f) osiągnięcia społeczne;

g) informacje dodatkowe.

Art. 105.

PPE sporządza wychowawca klasy i zatwierdza dyrektor szkoły.

Art. 106.

PPE przechowuje się przez całe życie obywatela, w archiwum państwowym.

Art. 107.

PPE jest wymagany podczas rekrutacji na studia państwowe.

Art. 108.

PPE może być wymagany przez organy państwowe podczas zatrudnienia.

Art. 109.

PPE może być uwzględniany przez pracodawców prywatnych.

Art. 110.

Po ukończeniu szkoły podstawowej przeprowadza się państwowy egzamin ósmoklasisty.

Art. 111.

Po ukończeniu szkoły średniej przeprowadza się egzamin maturalny.

Art. 112.

Szczegółowe zasady egzaminów określa Minister.

Rozdział IX

Nauczyciele i pracownicy oświaty

Art. 113.

Nauczyciele posiadają status pracowników zaufania publicznego.

Art. 114.

Państwo zapewnia system kształcenia oraz doskonalenia nauczycieli.

Art. 115.

Nauczyciel jest obowiązany:

a) rzetelnie wykonywać obowiązki służbowe;

b) rozwijać własne kwalifikacje;

c) dbać o dobro uczniów;

d) przestrzegać prawa;

e) kształtować postawy obywatelskie.

Art. 116.

Tworzy się następujące klasy zawodowe nauczycieli:

a) nauczyciel klasy trzeciej;

b) nauczyciel klasy drugiej;

c) nauczyciel klasy pierwszej;

d) nauczyciel senior;

e) nauczyciel klasy specjalnej.

Art. 117.

Nauczyciel klasy trzeciej jest podstawowym stopniem zawodowym przyznawanym nowo zatrudnionym pedagogom.

Art. 118.

Nauczyciel klasy drugiej stanowi standardowy stopień zawodowy nauczyciela.

Art. 119.

Nauczyciel klasy pierwszej jest stopniem przeznaczonym dla nauczycieli posiadających doświadczenie i wysokie wyniki pracy.

Art. 120.

Nauczyciel senior jest prestiżowym stopniem zawodowym przyznawanym najbardziej doświadczonym nauczycielom.

Art. 121.

Nauczyciel klasy specjalnej jest najwyższym wyróżnieniem zawodowym nauczyciela przyznawanym za wybitne osiągnięcia pedagogiczne.

Art. 122.

Szczegółowe zasady awansu zawodowego określa Minister.

Rozdział X

Kuratoria i organy nadzoru

Art. 123.

Tworzy się system kuratoriów oświaty.

Art. 124.

W każdym województwie działa kuratorium oświaty.

Art. 125.

W Wielgrodzie działa Kuratorium Wielgrodzkie jako główny organ terenowego nadzoru oświatowego.

Art. 126.

Na czele kuratorium stoi kurator.

Art. 127.

Kuratorów powołuje i odwołuje Minister.

Art. 128.

Do zadań kuratoriów należy:

a) kontrola placówek oświatowych;

b) nadzór nad realizacją programów nauczania;

c) ocena jakości kształcenia;

d) prowadzenie postępowań administracyjnych;

e) wykonywanie innych zadań określonych przez prawo.

Art. 129.

Kuratoria współpracują z Radami Ludowymi oraz innymi organami państwa.

Rozdział XI

Szkolnictwo wyższe

Art. 130.

Szkolnictwo wyższe stanowi najwyższy szczebel systemu oświaty.

Art. 131.

Uczelnie wyższe są państwowe albo prywatne.

Art. 132.

Utworzenie uczelni prywatnej wymaga zgody Ministra.

Art. 133.

Programy nauczania uczelni ustalają samodzielnie uczelnie pod nadzorem właściwego kuratora.

Art. 134.

Na czele uczelni stoi rektor.

Art. 135.

Rektora wybiera społeczność akademicka drogą dwu-turowego głosowania.

Art. 136.

Wybór rektora wymaga zatwierdzenia przez Ministra.

Art. 137.

Studentom przysługuje prawo do bezpłatnego kształcenia w uczelniach państwowych.

Art. 138.

Studentom studiującym poza miejscowością zamieszkania zapewnia się możliwość nieodpłatnego zamieszkania w akademiku.

Art. 139.

Państwo zapewnia system stypendiów studenckich.

Art. 140.

Doktoranci otrzymują stypendia państwowe.

Art. 141.

Doktoranci mogą prowadzić zajęcia dydaktyczne oraz uczestniczyć w działalności naukowej uczelni.

Art. 142.

W szkolnictwie wyższym ustanawia się następujące stopnie akademickie:

a) licencjat;

b) magister;

c) doktor.

Art. 143.

W szkolnictwie wyższym ustanawia się następujące stanowiska akademickie:

a) młodszy wykładowca;

b) wykładowca;

c) profesor;

d) starszy profesor.

Art. 144.

O stanowisko starszego profesora może ubiegać się profesor posiadający co najmniej dziesięć lat doświadczenia zawodowego.

Rozdział XII

Przepisy szczególne i końcowe

Art. 145.

Placówki oświatowe mogą prowadzić internaty.

Art. 146.

Placówki oświatowe liczące więcej niż 200 uczniów zobowiązane są posiadać bibliotekę.

Art. 147.

Obowiązek, o którym mowa w art. 146, może zostać w szczególnych przypadkach czasowo zniesiony z danej placówki.

Art. 148.

Państwo zapewnia kształcenie osób z niepełnosprawnościami.

Art. 149.

Kształcenie specjalne służy przygotowaniu osób z niepełnosprawnościami do możliwie samodzielnego funkcjonowania społecznego i zawodowego.

Art. 150.

Dopuszcza się nauczanie domowe w przypadku:

a) ciężkiej choroby;

b) niepełnosprawności uniemożliwiającej uczęszczanie do szkoły;

c) pobytu za granicą, przekraczającego 90 dni;

d) innych szczególnych okoliczności uznanych przez kuratora.

Art. 151.

Minister może wydawać akty wykonawcze niezbędne do realizacji niniejszego prawa.

Art. 152.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 12 czerwca 2026 r.


Iwan Paliwow
Minister od Spraw Kultury i Oświecenia Społecznego

Wielgród, dnia 11 czerwca 2026 r.